“အမလေး…လပြည့်နေ့ ဖယောင်းတိုင် မီးတောင် မထွန်းရဲပါဘူးအေ….တစ်နှစ်ပြည့် တစ်ခုခု လုပ် မလားဆိုပြီး သတိအပြည့် နဲ့ ရင် တမမ ရင်တထိပ်ထိပ်နဲ့ နေနေ ရတာ..”လို့ ဒေါ်နန်း(အမည်လွှဲ)က သက်ပြင်းချရင်း ပြောပါတယ်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်နေ့ဟာ သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း “၁၀၂၇ စစ်ဆေးရေး”...

“တခါတလေ အသက်မရှင်ချင်တော့ဘူး။ ကလေးမျက်နှာကြောင့်သာ အားတင်းပြီး နေနေရတာ” လို့ မငယ်က သူ့သားလေးကိုကြည့်ရင်း လေသံတိုးတိုးလေးနဲ့ ပြောလာပါတယ်။ မငယ်သည် အသက် နှစ်နှစ်အရွယ်ရှိ သားငယ်ကို ပွေ့ချီရင်း၊ ဆူပူရင်း၊ ငြီးတွားရင်းနဲ့ စိတ်ပျက်ဝမ်းနည်းနေပါတယ်။ သူဟာ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ရွာငံမြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာတစ်ရွာမှာ နေထိုင်ပြီး၊ မိဘနှစ်ပါးကို နေ့စားလိုက်ရင်း ရှာဖွေကျွေးမွေးနေပါတယ်။...

လူအများ အိပ်မောကျချိန်တွင် လေယာဉ်သံက ခေါင်းပေါ်ကနေ ဖြတ်နေသကဲ့သို ခပ်နိမ့်နိမ့် ပျံဝဲလာသည့် အသံကြောင့် ဖျတ်ခနဲ လန့်နိုးလာသည်။ အဲ့ဒီဖြစ်ရပ်က ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၄ရက်ပါ။ မရှေးမနှောင်းတွင်ပင် အုန်းခနဲ ဗုံးပေါက်ကွဲသံများ ထွက်ပေါ်လာပြီး လားရှိုးမြို့ ရပ်ကွက် (၂) ရှိ ဖူလီလိုက် ဟိုတယ်တွင် မီးခိုးတလူလူ...

သက်ဦးဆန်ပိုင် ဘုရင်စနစ်၏ ပြရုပ်ဖြစ်သည့် နန်းမြို့ရိုးသည် ချိနဲ့စ ပြုနေလေပြီ။ အကျည်းတန်ခဲ့သည့် အတိတ်ကာလ အချို့ကို ဖယ်ရှားကြည့်မြင်ပါမူ ယဥ်ကျေးမှု မြို့တော်သည် တည်ငြိမ်ရင့်ကျက်လှပေသည်။ နိုင်ငံ၏အလယ်ပိုင်း အချက်အခြာ ဒေသဖြစ်သည့် မန္တလေး လွင်ပြင်သည် ကုန်းဘောင်ခေတ်၏ အာဏာဗဟိုချက် ဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ စစ်အာဏာရှင်တို့သည်လည်း မန္တလေး နန်းမြို့ရိုး...

ပျက်စီးသွားတဲ့ အဆောက်အအုံတွေကြား ခန္ဓာကိုယ်တစ်စစီ ပြတ်လွှင့်စဉ်နေပြီး အလောင်းတွေဟာ ဘယ်သူဘယ်ဝါမှန်းတောင် သိဖို့ ခက်နေပါတယ်။  စစ်ကောင်စီရဲ့ လေကြောင်းဗုံးကြဲမှု မဖြစ်ခင် စက္ကန့်ပိုင်းထိ စျေးရောင်းသူနဲ့ ဝယ်သူကြား ဆူညံသံ ရီမောသံတွေဟာ သိန္နီမြို့မစျေးတစ်ခုလုံးကို လွှမ်းမိုးနေပါတယ်။  အဲ့နေ့ဟာ သိန္နီစျေးရဲ့ အဖိတ်နေ့ဖြစ်ပြီး ဝါတွင်း၊ဝါဝင် ဥပုလ်နေ့အတွက် ဘုန်းကြီးကျောင်း လှူဒါန်းရန် စျေးသို့ ကြိတ်ကြိတ်တိုး...

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ အဓိက လက်နက်အဖြစ် သွေးခွဲအုပ်ချုပ်နည်းကို အသုံးပြုလာခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ သွေးခွဲအုပ်ချုပ်နည်းကို အာဏာရှင်အဆက်ဆက် လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ကြပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အချုပ်အခြာအာဏာ သက်ရောက်မှုနည်းသည့် တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် ပိုမိုအသုံးပြုလေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ သွေးခွဲအုပ်ချုပ်နည်းထဲမှ လူမျိုးရေးဝါဒမှိုင်းသည် လည်း အာဏာရှင်အဆက်အဆက်က အဓိကလက်ကိုင်တုတ်အဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီက လည်း အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက အသုံးပြုလာခဲ့ပေမယ့် ၁၀၂၇...

“တဒုန်းဒုန်း တဒိုင်းဒိုင်း” ပစ်ခတ်သံတွေကို ဂရုမစိုက်နိုင်လောက်အောင် ကြောက်စိတ်တွေ၊ စိုးရိမ်မှုတွေက အသက်ကိုပါ မမှုဘဲ မလှိုင်လှိုင်မျိုး တစ်ယောက် ကလေးကို ရအောင် မွေးဖွားနေပါတယ်။ နောက်ဆုံးတော့ ကျယ်လောင်နေတဲ့ လက်နက်ကြီးသံနဲ့အတူ ကလေးကို ကောင်းမွန်စွာ မွေးဖွားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ မလှိုင်လှိုင်မျိုးဟာ အသက် ၃၅နှစ်အရွယ်ရှိပြီး၊ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက် ည...

“အဓိက ကတော့ စစ်အာဏာရှင်ကို တော်လှန်ဖို့၊ အာဏာရှင်တွေရဲ့ လက်အောက်မှာ မနေချင်လို့” ဟု ပြောဆိုသူကတော့ အသက် ၂၀ ကျော် လူငယ် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ့ခံယူချက်က ရှင်းလင်း ပြတ်သားသည်။ အာဏာရှင်စနစ်ကို မလိုလား။ အာဏာရှင်စနစ် မှန်သမျှ တိုက်မည်၊ ခိုက်မည်။ သူကတော့ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊...

“အိုး မြောက်ပိုင်းလမ်း ….. မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်းလမ်း သြော် မြောက်ပိုင်းလမ်း ကျနော်လေ ရွှေဖီချိန်ခါ လက်ဖက်ပေါတဲ့အခါမှာ ဂျီအမ်စီလို ကားကြီးမျိုး မန္တလေးဘက်ကို ကုန်တင်ကာသွားတယ် …… လမ်းတွေက ဆိုးဆိုး… ချိုင့်တွေက ပေါ….” ဆိုတဲ့ သီချင်းဟာ ခုခေတ်ထိ နာမည်ကြီးနေဆဲပါ ….. ဒီလိုနာမည်ကြီးတဲ့...

“အလောင်းတော့ ပြန်ရတယ်” ဟု မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်မြညှိ က ငိုရင်းပြောသည်။ ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ အတွင်းက စတင်ခဲ့သည့် သျှမ်းတောင်၊ ဆီဆိုင်မြို့ တိုက်ပွဲကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရသည့် မြို့ခံများထဲတွင် ဒေါ်မြညှိတို့ မိသားစုလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။  ပြင်းထန်သည့် ဆီဆိုင်မြို့ပေါ် တိုက်ပွဲများကြောင့် ဒေသတွင်းရှိ ဘန်းယဉ်ကျေးရွာသို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ပြီးနောက်...