“ကျနော်တို့က တောင်ယာတွေပဲလုပ်ကိုင် စားသောက်တော့ ငွေကအသင့်မရှိထားဘူး။ အလုပ်ပြန် မလုပ်နိုင်မှာကိုတော့ စိုးရိမ်တယ်” လို့ မိုင်းထိဒဏ်ရာနဲ့ အိပ်ယာပေါ်ထိုင်ကာ စိုင်းဆေး က အသံတိုးတီးစွာ ပြောဆိုလာပါတယ်။

စိုင်းဆေးဟာ မတ် (၈)ရက် မနက် ၁၀နာရီခွဲမှာ မိသားစု အစားအသောက်ချက်ပြုတ်ရန် ဆိုင်ကယ်နဲ့ ထင်းရှာထွက်နေချိန် ထင်မှတ်မထားတဲ့ မြေမြုပ်မိုင်းကို ဆိုင်ကယ်ဘီးဝင်ကြိတ်မိကာ ရုတ်တရက်ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

“ ကျနော်ရဲ့ ဆိုင်ကယ်ဘီးက မိုင်းကို နင်းမိလိုက်တော့ ကျနော်ရုတ်တရက် လွှင့်သွားတယ်။ ခဏတော့ မူးသွားတယ်။ သတိပြန်ရချိန်မှာတော့ ကျနော်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထိခိုက်ဒဏ်ရာ တွေဖြစ်နေတယ်” လို့ မိုင်းနင်းမိစဉ် ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အခြေအနေကို စိုင်းဆေး က ပြန်ပြောပြနေပါတယ်။

မိုင်းပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လွှင့်စင်ခဲ့ရာ ခေတ္တခဏမူးမေ့ခဲ့ပြီး သတိပြန်ရချိန်မှာတော့ ယမ်းရနံ့က မပြေသေးပေ။

အဲ့ဒီချိန်မှာ စိုင်းဆေး တချက်သတိရလာတာကတော့ မိုင်းထပ်မံပေါက်ကွဲနိုင်ပြီးသေသွားနိုင်ကြောင်း အသိဝင်လာပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် စိုင်းဆေး က “ ကျနော်လည်း မိုင်းထပ်ကွဲမှာကြောက်လို့ တုတ် (၂) ချောင်းကောက်ပြီး လမ်းမပေါ် လူတွေ ရှိတဲ့နေရာကို ရောက်အောင်သွားလိုက်တယ်” လို့ အတိတ်က အဖြစ်တွေကို ပြန်ရင်ဖွင့်လာပါတယ်။

သူမိုင်းနင်းမိတဲ့နေရာကတော့ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း လွိုင်လင်မြို့နယ် ပင်လုံမြို့ လွယ်ခူးကျေးရွာကနေ ဆိုင်ကယ်နဲ့ ၄၅မိနစ် မောင်းသွားကာ လဲချားမြို့က ဝမ်ယိမ်းကျေးရွာအုပ်စု ဝမ်နမ့်ကက်ကျေးရွာ အတွင်းက တောင်ပေါ်နေရာ တခုမှာပါ။

မိုင်းထိဒဏ်ရာရတဲ့ စိုင်းဆေး ဟာ အသက် (၄၅)နှစ် အရွယ်ရှိပြီး မိသားစုဝင် (၅)ဦး ကို ရှာဖွေကျွေးမွေးနေတဲ့ အိမ်ထောင်ဦးစီး တယောက်ဖြစ်သလို သူတို့မိသားစုဟာ လက်ဖက်ခြံ နဲ့ လယ် လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ကြပါတယ်။

“တစ်ယောက်ဖြစ်သွားရင် မိသားစုအားလုံးက ငွေကြေးပိုင်း အခက်အခဲတွေ အများကြီး ကြုံတွေ့သွားတယ်။ ကလေးတွေကလည်း ကျောင်းမပြီးသေးဘူး။ ကလေးတွေ ရှာဖွေကျွေးမွေးရအုံးမယ်” လို့ စိုင်းဆေးက မိသားစု အတွက် စိုးရိမ်စွာ ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ မိုင်းဒဏ်ရာကြောင့် ပင်လုံမြို့ရှိ ဆေးရုံမှာ မိုင်းစ ဒဏ်ရာကို ခွဲထုတ်နေရပါတယ်။

စိုင်းဆေး ကတော့ “ မိုင်းစက ခြေသလုံးမှာ (၃) နေရာ လောက်ဝင်သွားတယ်။ လောဆယ်တော့ (၂) ခု ခွဲထုတ်ပြီးပြီ။ တစ်ခုကျန်သေးတယ်။ ထုတ်လို့မရသေးဘူး။ ဆရာမတွေပြောတာတော့ သွေးကြောရဲ့ အောက်မှာရှိနေလို့ ထုတ်လို့မရဘူး” လို့ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မတ် ၂ရက်နေ့မှာတုန်းကလည်း ပင်လုံမြို့ ပန်ဟူကျေးရွာအုပ်စု ခုံမတ်နွတ်ကျေးရွာမှာ ကိုယ်ဝန် (၇)လ လွယ်ထားတဲ့အမျိုးသမီး ကို လက်နက်ကြီးစ ထိမှန်ခဲ့ပါတယ်။

ပင်လုံမြို့ ဆိုတာ ဟာ မြန်မာပြည်ရဲ့ သမိုင်းဝင် ပင်လုံစာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး ပင်လုံမှတ်တိုင် စိုက်ထူခဲ့တဲ့ နယ်မြေတခု ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိ အဲ့ဒီနေရာဝန်းကျင်မှာတော့ သျှမ်းပြည် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ၊ သျှမ်းပြည်တပ်မတော် (RCSS/SSA) နဲ့ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် တို့ စစ်မီးကူးလာတဲ့နေရာဖြစ်ကာ မြေမြုပ်မိုင်း စတင်ပေါက်ကွဲလာပါတယ်။

“ဒီလိုမြေမြုပ်မိုင်းတွေ အရင်တုန်းက တခါမှမကြာဖူး မကြုံဖူးဘူး။ ကျနော်တို့ အမြဲတမ်း အဲ့လမ်းကနေ အလုပ်သွားကြတာ တခါမှ မကြုံဖူးဘူး။ အခု မြေမြုပ်မိုင်းက လမ်းလယ်ခေါင်မှာ ရှိထားတာ။ ဘယ်အဖွဲ့လုပ်တာလဲတော့ ကျနော်တို့လဲ မသိရဘူး” လို့ လုံးစိုင်းဆေး ကပြောပါတယ်။

ယခုနှစ် အတွင်း သျှမ်းတောင် တကြောမှာ မြေမြုပ်မိုင်းကြောင့် ဒေသခံ ပြည်သူတွေ ထိခိုက်သေဆုံးသူတွေ၊ ဒဏ်ရာရရှိသူတွေ များစွာ ရှိခဲ့ပါတယ်။

“တပ်ပေါင်းစု နဲ့ RCSS တိုက်ပွဲ ဒီဘက်ရောက်လာတဲ့အတောအတွင်း ဒီလိုအရပ်သား‌မြေမြုပ်မိုင်းထိပြီး မြို့ပေါ်ဆေးလာကု ရတာ ဒါပထမဆုံးသိရတဲ့ ဖြစ်စဉ်ပဲ” လို့ လွယ်ခူးကျေးရွာက အသက် (၃၀) ဝန်းကျင် ဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦး ကပြောပါတယ်။

ယခုနှစ်စပိုင်းမှာ သျှမ်းတောင်ပိုင်းအတွင်း မြေမြုပ်မိုင်းနင်းမိပြီး သေဆုံးသူ (၃)ဦးထက်မနည်းရှိခဲ့ပြီး၊ ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရရှိသူ (၅)ဦးကျော်ထိရှိခဲ့ပါတယ်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တိုက်ပွဲကြောင့် သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းမှာ မြေမြှုပ်မိုင်းဒဏ်ကြောင့် နေ့စဉ် နဲ့ အမျှ ထိခိုက်ဒဏ်ရာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။

“ပြည်သူတွေဟာ စားဝတ်နေရေးအတွက် အလုပ်သွားတာ မြေမြုပ်မှိုင်းနင်းမိပြီး ဒဏ်ရာအကြီးအကျယ်ရတဲ့ အထိဖြစ်ရတယ်။ မြေမြုပ်မိုင်းဆိုတာ ခပ်များများ ခြေပြတ်ရင်ပြတ်၊ အဆုံးဆိုး အသက်သေဆုံးစေနိုင်တဲ့အမျိုးလေ”လို့ ပင်လုံမြို့ဒေသခံ အသက် (၃၄) ဝန်းကျင် ဒေသခံ အမျိုးသား တစ်ဦးကပြောပါတယ်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေ အနေနဲ့ မိမိထောင်ခဲ့တဲ့ မိုင်းတွေကို ပြန်လည်ရှင်းလင်းပေးရန်နဲ့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိသူတွေကိုလည်း လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေ အနေနဲ့ ပြန်လည်ကုသပေးစေလိုကြောင်း သျှမ်းတောင် ပြည်သူတွေက ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။

မိုင်းဒဏ်ရာနဲ့ ဆေးကုသနေတဲ့ စိုင်းဆေးကတော့ “ ကျနော်မိသားစုတွေ စားဝတ်နေရေးအတွက် အလုပ်မြန်မြန် လုပ်ချင်တယ်။ ကလေးတွေရှာကျွေးဖို့လည်းခက်တယ်။ အခုလည်း စုထားတဲ့ငွေတွေ မရှိဘူး” လို့ စိုးရိမ်ပူပန်အမှုတွေနဲ့ ပြောပါတယ်။