ဖက်ဒရယ်ကို အခြေခံသည့် တန်းတူညီမျှရေး သျှမ်းပြည် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပေါ်ပေါက်ရေး မူကြမ်း အတည်ပြုထားပြီး သျှမ်းပြည်တွင်းရှိ လက်နက်ကိုင်များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ CSO များကို ရှမ်းပြည်ညီညွတ်ရေးကော်မတီ (CSSU )မှ ချပြသွားရန်ရှိကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

“၂၀၂၂ ခုနှစ်ထဲမှာ ကျနော်တို့လုပ်မယ့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ ဖက်ဒရယ်ကိုအခြေခံတဲ့ တန်းတူညီမျှရေးကို အခြေခံတဲ့ သျှမ်းပြည် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပေါ်ပေါက်ရေးကို ကျနော်တို့ မူကြမ်းအတည်ပြုထားပြီဖြစ်တယ်” ဟု CSSU မှ အတွင်းရေးမှူးချုပ် စိုင်းလိတ် က သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဒီဇင်ဘာ (၂၈)ရက်နေ့က ထို ဥပဒေကို ပဏာမ မူကြမ်းအဖြစ် အတည်ပြုထားပြီဖြစ်ပြီး ထိုအတည်ပြုထားသည့် ဥပဒေ မူကြမ်းကို (CSSU) အဖွဲ့ဝင် သာမက သျှမ်းပြည်တွင်းရှိ နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၊ CSO အဖွဲ့အစည်းများထံ တွေ့ဆုံပြီး ဥပဒေမူကြမ်းများကို ချပြသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း (CSSU) အတွင်းရေးမှူးချုပ် စိုင်းလိတ် က ပြောသည်။

“အဲ့ဒီမူကြမ်းကို အခြေပြုပြီးတော့မှ CSSU အဖွဲ့အစည်းဝင်တွေထဲတင်မကဘူး သျှမ်းပြည်ထဲမှာရှိတဲ့ CSO အဖွဲ့အစည်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်း၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ တွေ့ဆုံပြီးတော့မှ ကျနော်တို့ ရေးဆွဲထားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ချပြမယ်။ အားလုံးကို ကျေလည်အောင် ညှိနှိုင်းမယ် အဲ့လို လုပ်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်တော့ ဖက်ဒရယ်အခြေခံမူနဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအပေါ် မူတည်ပြီးတော့မှ ကျနော်တို့ အချင်းချင်းကြား ညီညွတ်ရေးကို တည်ဆောက်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျနော် မျှော်လင့်ပါတယ်”ဟု အတွင်းရေးမှူးချုပ် စိုင်းလိတ် က သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

CSSU ၏ နဂိုမူလ ရည်မှန်းချက်သည် သျှမ်းပြည်ညီညွတ်ရေးဖြစ်ပြီး ညီညွတ်ရေးမှာ အဆင့် (၃)ဆင့် သတ်မှတ်ထားပြီး ထို အဆင့် (၃) ဆင့်မှာ အမျိုးသား အချင်းချင်း ညီညွတ်ရေး၊ သျှမ်းပြည်သား အချင်းချင်း ညီညွတ်ရေးနှင့် ပြည်ထောင်စုသား အချင်းချင်းညီညွတ်ရေးအတွက် ဉီးတည်ဖွဲ့စည်းထားသည်။

“အဲ့လိုညီညွတ်ရေးတွေ တည်ဆောက်ဖို့ ကျနော်တို့ ကြိုးပမ်းနေပေမယ့်လို့ ထင်သလောက် အရာမရောက်ခဲ့တဲ့ အနေအထား တွေရှိတယ်။ CSSU အဖွဲ့အစည်းဝင်တွေဖြစ်တဲ့ SSPP နဲ့ RCSS ကြားက တိုက်ပွဲတွေဖြစ်တယ်။ အဲ့ဒီတိုက်ပွဲတွေ ဒီတိုင်းသာ ဆက်သွားမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ပြည်ထောင်စုညီညွတ်ရေး ခနထားအုံး သျှမ်းပြည်ညီညွတ်ရေး တောင်မှ ကျနော်တို့ တည်ဆောက်နိုင်မှာမဟုတ်ဘူး။ အမျိုးသားအချင်းချင်း မသင့်မမြတ်ဖြစ်ရင် သျှမ်းပြည်တွင်းညီညွတ်ရေးဆိုတာ တည်ဆောက်နိုင်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ ကျနော်မြင်တယ်။ အဲ့ဒါကြောင့်မလို့ သျှမ်းပြည်တွင်းနဲ့ သျှမ်းအမျိုးသား ညီညွတ်ရေး ကိစ္စကို တစ်ချိန်တည်း တစ်ပြိုင်တည်းလုပ်ဖို့ ကျနော်တို့က ပြန်လည်သုံးသပ်ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်” ဟု CSSU အတွင်းရေးမှူးချုပ် စိုင်းလိတ် က သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

သျှမ်းပြည်ညီညွတ်ရေးကော်မတီ (CSSU)တွင် သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ၊ သျှမ်းပြည်တပ်မတော် (RCSS/SSA)၊ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (SNDP) နှင့် သျှမ်းပြည်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မတီ (SSJAC) ဝင်များ ဖြစ်ကြသော ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD)၊ သျှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ၊ သျှမ်းပြည်တပ်မတော် (SSPP/SSA) နှင့် စိန်ကျော့ပြည်သူ့စစ် တို့ က (၂၀၁၃)ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲသည်။ လက်ရှိတွင် သျှမ်းပြည်တွင်း နိုင်ငံရေးပါတီနှင့် အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းများ ၁၀ ဖွဲ့ ထက်မနည်း ပူးပေါင်းပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။