သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်တွင် ခိုလှုံနေရသည့် စစ်ရှောင်သျှမ်းပြည်သူ ထောင်ချီ သည် ယခု ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေးပိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးနေဆဲ ဟု စုံစမ်းသိရသည်။

မြန်မာ-ထိုင်း နယ်စပ်တွင် ခိုလှုံနေသည့်သူများသည် သျှမ်းပြည် လင်းခေး၊ မိုင်းဆတ်၊ တာချီလိတ်ခရိုင်အတွင်းနေထိုင်သည့် သူများဖြစ်ပြီး ထိုထောင်ချီ လူထုများသည် တကြိမ်တခါမျှ မဲပေးပိုင်ခွင့်မရသေးကြောင်း နယ်စပ်တွင် နေထို်င်သည့်သူများက ပြောဆိုသည်။

ထိုင်းနယ်စပ်တွင် ခိုလှုံနေရသည့် သူများသည် ၁၉၉၆-၉၇ ခုနှစ်၊ ၂၀၀၁ ခုနစ် နှင့်၂၀၀၅ ခုနှစ်များ တွင် သျှမ်းပြည်အတွင်း ပြည်တွင်းစစ်ပဋိပက္ခကြောင့် တိမ်းရှောင်လာသည့် သူများဖြစ်သည်။

လက်ရှိမှာ ထိုင်းနယ်စပ်ရှိ သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ သျှမ်းပြည်တပ်မတော် (RCSS/SSA )ထိန်းချုပ်နယ်မြေများဖြစ်သည့် တာချီလိတ်ခရိုင်အတွင်းရှိ လွိုင်ကော်ဝမ်း ၊ မိုင်းဆတ်ခရိုင်အတွင်း ရှိ လွိုင်လမ် ၊ လွိုင်ဆန်စု(လွိုင်ဆာမ်ဆစ်)၊ လင်းခေးခရိုင်အတွင်းရှိ လွိုင်တိုင်းလျန်း ၊ ကောင်းမုံမိန်း တို့တွင်ခိုလှုံနေထိုင်နေသည့် သျှမ်း စစ်ဘေးဒုက္ခသည်များ စုစုပေါင်း ၆၀၀၀ ကျော် ရှိကြောင်း သိရသည်။

၎င်း-သျှမ်းစစ်ဘေးရှောင်များကို ကူညီမှုပေးနေသည့် SSRC – TB စစ်ရှောင်ကူညီရေးကော်မတီ၏ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ နန်းငင်းဟွမ်က “ ကျမတို့ ကူညီပေးနေတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်လူထု ၆၀၀၀ ကျော်မှာ တော်တော်များများက မှတ်ပုံတင်မရှိကြဘူး။ မှတ်ပုံတင်ရှိသူအနည်းစုကလည်း အရင်ကကျင်းပတဲ့ရွေးကာက်ပွဲတွေတုန်းက တကြိမ်တခါမှ မဲပေးခွင့်မရခဲ့ကြဘူး” ဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

ထိုစစ်ရှောင်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှထုတ်ပေးသည့် နိုင်ငံသားစီစစ်ရေးကတ် (မှတ်ပုံတင်)၊ အိမ်ထောင်စုစာရင်းများ မရှိသဖြင့် မဲပေးပိုင်ခွင့်လည်းမရရှိခဲ့ကြကြောင်း နန်းငင်းဟွမ် က ပြောသည်။

ထိုအတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ကျင်းပခဲ့သည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၊ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် မဲပေးပိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးခဲ့ကြပြီး၊ ယခုနှစ်နှောင်းပိုင်းကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကြေငြာသော မဲပေးခွင့်ရှိသူများစာရင်းတွင် ၄င်းတို့အမည်စာရင်း မပါရှိကြပေ။

လက်ရှိ လွိုင်ကော်ဝမ်း စစ်ရှောင်စခန်းတွင် လူဉီးရေ ၂၅၅၉ ဉီး၊ လွိုင်တိုင်းလျန်းတွင် ၂၃၈၁ ဉီး၊ လွိုင်ဆာမ်ဆစ်တွင် ၃၉၀ ၊ လွိုင်လမ်စခန်းတွင် ၂၅၃ ၊ ကောင်းမုံမိန်းစခန်းတွင် ၂၂၁ ဉီး၊ ကုံးကျော်စခန်းတွင် ၃၀၃ ဉီး နေရပ်မပြန်နိုင်သေးကြကြောင်း SSRC-TB စာရင်းအရသိရသည်။

လွိုင်ကော်ဝမ်း စစ်ရှောင်စခန်းမှ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက “ ကျနော်တို့ဆီမှာ စစ်ဘေးရှောင် ၂၀၀၀ ကျော်ရှိတယ်။ မှတ်ပုံတင်ရှိသူ ၁၀၀ ကျော်ဘဲရှိတယ်” ဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့်အားပြောသည်။

အဆိုပါ စစ်ဘေးရှောင်လူထု ၆၀၀၀ ကျော်သည် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးများဆုံးရှုံးနေရသည့်အပြင် နေထိုင်စားသောက်မှုလည်း အခက်အခဲများကြုံတွေ့နေကြောင်းလည်း စစ်ရှောင်ကူညီသူများက ပြောဆိုလိုက်သည်။

နယ်စပ် စစ်ရှောင်စခန်းတွင်နေထိုင်သည့် သူများသည် အသက်ပြည့်ပြီဖြစ်သော သားသမီး မြေးမြစ်များမှာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကာ ထိုင်းဘက်ခြမ်းသို့ နေ့စားအလုပ်သမားအဖြစ်သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ရသော်လည်း လက်ရှိတွင်ကိုဗစ်ကြောင့် နယ်စပ်ဂိတ်များပိတ်ကာ အလုပ်သွားမလုပ်နိုင်သေးသည့်အတွက် အခက်အခဲစိန်ခေါ်မှုများစွာ ရင်ဆိုင်နေရကြောင်းလည်း သိရသည်။

ဆက်လက်ပြီး RCSS/SSA ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်မှူးခမ်းစံက “ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ကျနော်တို့ ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲက လူထု မဲပေးခွင့်အများကြီးဆုံးရှုံးခဲ့တယ်။ သူတို့မှာ မှတ်ပုံတင်တွေမရှိကြလို့လေ။ နောက်ပြီး အဲ့တုန်းက ထိုင်းဘက်ခြမ်းကိုသွားပြီးအလုပ်လုပ်နေသူတွေလည်း အရမ်းများတယ်လေ ” ဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့်အားပြောသည်။

သျှမ်းပြည်အတွင်းရှိလူဉီးရေသည် အစိုးရထုတ်ပြန်သော သန်းခေါင်စာရင်းအရ (၅.၈) သန်းရှိပြီး မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူမှာ ၃ သန်းကျော်ရှိကြောင်း သိရသည်။

သို့သော်ယခင်ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက စာရင်းများအရ မဲမပေးခဲ့ရသူအများဆုံးပြည်နယ်တခုဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ပေးသည့်မဲများတွင်လည်း ပယ်မဲ အများဆုံးရှိသော ပြည်နယ်တခုဖြစ်ကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါသည်။

၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို လာမည့် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင်ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။