သျှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်း ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် တာချီလိတ်မြို့တွင် စစ်သားအယောင်ဆောင်ကာ လမ်းပေါ်တွေ့ လူငယ်များကို အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်နေသည့် အမျိုးသား ၂ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၁ ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိကြောင်း စုံစမ်းသိရှိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် (ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်) နံနက်အစောပိုင်းတွင် တာချီလိတ်မြို့ ဖန်မင်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ မယ်ဟုတ်တံတား၌ ရှောင်တခင် စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်စဉ် Nissan X-Trail ကားတစ်စီး၏ နောက်ဖုံးအတွင်း လက်ထိပ်ခတ် ပိတ်လှောင် ခံထားရသည့် လူငယ်၂ ဦးနှင့်အတူ ကျူးလွန်သူများကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဖမ်းဆီးခံရသည့် လူငယ်များ၏ ထွက်ဆိုချက်အရ ၎င်းတို့သည် ဩဂုတ် ၂၉ ရက်နှင့် ၃၀ ရက် ညပိုင်းများတွင် လမ်းလျှောက်နေစဉ် အရပ်ဝတ်ဝတ်ထားသည့် အမျိုးသားများက ၎င်းတို့ကိုယ်ကိုယ် စစ်သားများဖြစ်ကြောင်းနှင့် တာဝန်အရ မေးမြန်းစရာရှိသည်ဟုဆိုကာ လက်ထိပ်ခတ် ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ထို့အပြင် ကားနောက်ဖုံးအတွင်း ထည့်သွင်းချုပ်နှောင်ထားစဉ်အတွင်း ရိုက်နှက်ခံရသည့်အပြင် အသံထွက်ပါက လျှာဖြတ်ပစ်မည်ဟုပါ ခြိမ်းခြောက်ခံခဲ့ရကြောင်း လူငယ်များက ဆိုသည်။

အဆိုပါဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ တာချီလိတ်ဒေသခံ လူငယ်တစ်ဦးက “အခုက လမ်းမပေါ်မှာတောင် မလုံခြုံတော့ဘူး။ စစ်သားအယောင်ဆောင်ပြီး လူဖမ်းနေတာဆိုတော့ ဘယ်သူ့ကို ယုံရမလဲ မသိတော့ဘူး။ အဓိကကတော့ စစ်မှုထမ်းဖို့ လူလိုနေတော့ အခုလို ပွဲစားတွေက နည်းမျိုးစုံနဲ့ ဖမ်းနေတာ ဖြစ်နိုင်တယ်” ဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ဖမ်းဆီးရမိသည့် ကိုဇွဲညီညီခန့်၊ ကိုဉာဏ်လင်းထွန်းနှင့် မသဲအိချိုတို့ သုံးဦးကို ဟောင်လိတ်ရပ်ကွက် ရဲစခန်းတွင် စစ်ဆေးနေပြီး ၎င်းတို့သည် စစ်မှုထမ်းဥပဒေအတွက် လူသစ်စုဆောင်းပေးနေသည့် ပွဲစားများဖြစ်နိုင်ကြောင်း မြို့ခံများက သံသယရှိနေ ကြသည်။

စစ်ကော်မရှင်က ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို အသက်သွင်းပြီးနောက်ပိုင်း သျှမ်းပြည်အတွင်းရှိ မြို့ကြီးများတွင် လူငယ်များကို ပစ်မှတ်ထား ဖမ်းဆီးမှုများ ခပ်စိပ်စိပ် ဖြစ်ပွားလာနေကြောင်း ဒေသခံများ၏ ပြောပြချက်အရ သိရသည်။

တာချီလိတ်မြို့တွင်လည်း ၃ လတစ်ကြိမ် စစ်မှုထမ်းခွဲတမ်း ပေးနေရခြင်းကြောင့် လူငယ်များမှာ အမြဲတစေ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်စွာ နေထိုင်နေရကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာ့စစ်ဘက်ရေးရာနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေ့လာရေးအဖွဲ့ (MDSI) ၏ ဇွန်လထုတ် အစီရင်ခံစာအရ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှစ၍ တပ်ပြေး၊ ကျဆုံးနှင့် နှုတ်ထွက်သူ စသည့် ပြုန်းတီးအင်အားမှာ တစ်နှစ်လျှင် ၁၂,၀၀၀ ကျော်ရှိနေပြီး စုဆောင်းရရှိသည့် လူသစ်အင်အားထက် ပိုမိုများပြားလာသည့် အကျပ်အတည်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း သိရသည်။

ထိုအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရန် စစ်ကော်မရှင်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို အသက်သွင်းခဲ့ပြီးနောက် အပတ်စဉ် ၂၅ ခုအထိ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တစ်နှစ်တည်း၌ပင် စစ်မှုထမ်းတပ်သား ၆၀,၀၀၀ ကျော်အထိ စုဆောင်းရန် ရည်မှန်းထားကြောင်း MDSI က ဖော်ပြထားသည်။

ထိုပမာဏမှာ အာဏာမသိမ်းမီ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ကထက် ၆ ဆအထိ မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ယင်းခွဲတမ်းကို ပြည့်မီစေရန် အောက်ခြေတွင် အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းဆီးမှုများ ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

“အရင်က စစ်တပ်ထဲဝင်ဖို့ လူမရှိလို့ ပိုက်ဆံပေး စည်းရုံးရတယ်။ အခုကတော့ ဥပဒေကို အကြောင်းပြပြီး လမ်းပေါ်ကနေ ပေါ်တာဆွဲသလို ဖမ်းနေတာ” ဟု တာချီလိတ်ဒေသခံ လူငယ်တစ်ဦးက ဆက်ပြောသည်။

လက်ရှိ ရှေ့တန်းခြေလျင်တိုက်ခိုက်ရေးတပ်များ၏ စစ်ထွက်အင်အား ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အတင်းအဓမ္မ စုဆောင်းခံရသည့် စစ်မှုထမ်းများ ဖြစ်နေကြောင်း MDSI က ဆိုသည်။

စစ်ကော်မရှင်သည် စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို အသုံးချကာ ပြည်သူအချင်းချင်း ပြန်လည်တိုက်ခိုက်စေသည့် နည်းဗျူဟာကို အသုံးပြုနေခြင်းကြောင့် သျှမ်းပြည်အတွင်းရှိ လူငယ်များမှာ နေအိမ်နှင့် လမ်းမပေါ်တွင်ပင် လုံခြုံမှုမရှိဘဲ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်နေကြရကြောင်း လူငယ်များက ပြောသည်။