မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားနေပြီး နိုင်ငံရေးအရ မတည်ငြိမ်မှုများ ကြုံတွေ့နေရသော်လည်း အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်က နိုင်ငံအတွင်းရှိ ရေအားလျှပ်စစ်ကဏ္ဍတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပိုဝင်ဝင်ရောက်လာစေရန် ပြောကြားလိုက်သည်။

ယမန်နေ့ (ဇွန်လ ၉ ရက်) က နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပသည့် အမျိုးသားအဆင့် ရေအရင်းအမြစ်ကော်မတီ အစည်းအဝေးတွင် အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြစ်ချောင်းများမှ မဂ္ဂါဝပ် ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသော်လည်း လက်ရှိတွင် ၃ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ထုတ်လုပ်နိုင်သေးကြောင်း၊ လျှပ်စစ်လိုအပ်ချက် ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သော်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည့်အရေး မလိုလားသူများ ကန့်ကွက်ခဲ့၍ စီမံကိန်းကြီးများ ယခုအချိန်ထိ နှောင့်နှေးနေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့အပြင် ရေအရင်းအမြစ်များ ပင်လယ်အတွင်းသို့ အကျိုးမဲ့စီးဝင်သွားခြင်းသည် နိုင်ငံအတွက် နစ်နာဆုံးရှုံးမှုတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရေအရင်းအမြစ်များကို ထိရောက်စွာ အသုံးချနိုင်လျှင် နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ရေဆိုင်ရာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ တိုးမြှင့်နိုင်မည့် အလားအလာများစွာ ရှိကြောင်းလည်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ရေချိုအရင်းအမြစ်များကို ထိန်းသိမ်းအသုံးချနိုင်ရေးအတွက် အနိမ့်တမံများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ မြို့ပြနှင့် ကျေးလက်သောက်သုံးရေပေးဝေရေး၊ စိုက်ပျိုးရေပေးဝေရေးနှင့် ရေဆိုင်ရာထုတ်ကုန်များကို စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်ရေးတို့အတွက် အလားအလာများကို ရှာဖွေဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းချိန်မှစ၍ လက်ရှိအချိန်ထိ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုနှင့်အတူ တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် တိုက်ပွဲများ ဆက်လိုက်ဖြစ်ပွားနေခြင်းကြောင့် စစ်ကော်မရှင်၏ ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းများအပေါ် မေးခွန်းထုတ်စရာများ ရှိနေသည်။

အဆိုပါ ဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုသည်မှာ ပြည်သူ့အတွက်ထက် စစ်ကော်မရှင်၏ ကိုယ်ကျိုးအတွက်သာ ဖြစ်နေနိုင်ပြီး တိုက်ပွဲများကြားတွင် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန်မှာ လက်တွေ့မကျသည့် အခြေအနေဖြစ်နေကြောင်း ရှမ်းလူ့အခွင့်အရေးမဏ္ဍိုင် (SHRF) ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ စိုင်းဟော်ရှဲန်က ပြောသည်။

“သူတို့ပြောတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုတာ ပြည်သူတွေအတွက်လား ဒါမှမဟုတ် သူတို့အတွက်လားဆိုတာ မေးစရာရှိတယ်။ သေချာတာတစ်ခုကတော့ တစ်နိုင်ငံလုံးအတွက် ဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဥပဒေစိုးမိုးမှုကိုတောင် သူတို့မလုပ်နိုင်တာ၊ ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်မယ်ဆိုတာ အပြောတစ်မျိုး အလုပ်တစ်မျိုး ဖြစ်နေတယ်” ဟု စိုင်းဟော်ရှဲန်က သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

စီမံကိန်းနယ်မြေများတွင်လည်း စနစ်တကျ ကာကွယ်မှုမရှိဘဲ အတင်းအဓမ္မ လုပ်ဆောင်နေခြင်းကြောင့် ဒေသခံပြည်သူများမှာ နေရပ်စွန့်ခွာရခြင်း၊ လယ်ယာမြေများ ဆုံးရှုံးခြင်းနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဒဏ်များ ကိုသာ ခါးစည်းခံနေရကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

သို့သော် အကျိုးအမြတ်အားလုံးကို အာဏာပိုင်များနှင့် ကုမ္ပဏီများကသာ ရရှိကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် စီမံကိန်းများ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပမာဏ ထွက်ရှိလာမည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဖြန့်ဖြူးမှုအချိုးအစားနှင့် ပတ်သက်၍ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု လုံးဝမရှိကြောင်း စိုင်းဟော်ရှဲန်က ထောက်ပြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိလာသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများကို ပြည်တွင်း၌ အပြည့်အဝ အသုံးမပြုဘဲ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အခြားအိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများကိုသာ ဦးစားပေး ရောင်းချနေခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

“သယံဇာတတွေက ကျနော်တို့ နိုင်ငံထဲက ဖြစ်ပေမယ့် ထွက်လာသမျှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားတွေကိုတော့ အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံကိုပဲ ဦးစားပေး ရောင်းချနေတာပါ။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိတဲ့အပြင် ဒေသခံတွေကတော့ သဘာဝဘေးဒဏ်နဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတွေပဲ ခါးစည်းခံရတယ်။ အကျိုးအမြတ်ကတော့ အာဏာပိုင်တွေနဲ့ ကုမ္ပဏီတွေပဲ ခံစားနေကြတာ” ဟု စိုင်းဟော်ရှဲန်က ထပ်လောင်းပြောသည်။

ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံသည် မိမိ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကိုပင် ထိရောက်စွာ မထိန်းချုပ်နိုင်တော့ဘဲ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ စွက်ဖက်ခြယ်လှယ်မှုနှင့် အမြတ်ထုတ်မှုကို ခံနေရကြောင်း၊ သယံဇာတ စီမံခန့်ခွဲမှုတွင်လည်း ပြည်သူလူထု၏ အသံကို နားမထောင်ဘဲ တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်းက ဆုံးဖြတ်နေသည့်အတွက် တရားမျှတမှုမရှိသော စီမံကိန်းအသစ်များကို ရပ်ဆိုင်းရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

“၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး”အတွင်း ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် သိန္နီမြို့နယ်တွင် ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းတစ်ခုကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် တည်ဆောက်နေကြောင်း ကိုးကန့်သတင်းက ဓာတ်ပုံများနှင့်တကွ ၂၀၂၆ခုနစ် မတ်လ ၁၉ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။

သို့သော် စီမံကိန်းအမည်နှင့် လုပ်ကိုင်ခွင့်ရ ကုမ္ပဏီများကိုတော့ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။

တန့်ယန်းမြို့နယ် သံလွင်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသည့် တရုတ်၏ နောင်ဖာရေကာတာ စီမံကိန်းအတွက် ‘ဝ’တပ်ဖွဲ့ (UWSA) က လမ်းခင်းပေးခြင်းနှင့် အကူအညီ ဆောင်ရွက်မှုများရှိနေကြောင်း သျှမ်းပြည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (SSFIM) က ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။

SSFIM ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ UWSA သည် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် တန့်ယန်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် တရုတ်၏ ရေကာတာ စီမံကိန်းများအတွက် တိတ်တဆိတ် လုံခြုံရေးယူပေးကာ လမ်းခင်းပေးနေကြောင်း သိရသည်။