သျှမ်းပြည် လားရှိုးမြို့နှင့် မိုင်းရယ်မြို့ကြားရှိ ဈေးဆိုင်များထံ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် အခွန်ကောက်ခံရန် ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA မှ မြေနေရာအကျယ်အဝန်း တိုင်းတာခဲ့ကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

ဒီဇင်ဘာလ ပထမပတ်မှ စတင်ပြီး လားရှိုးမြို့နှင့် မိုင်းရယ်မြို့ကြား လမ်းမကြီးတစ်လျှောက် နမ့်ပေါင်၊ ဟိုယ ကျေးရွာအုပ်စုများရှိ ဈေးဆိုင်များနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများထံ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် အခွန်ကောက်ခံရန် ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA လက်အောက်ခံ အခွန်ဌာန တာဝန်ရှိသူများမှ မြေနေရာ အကျယ်အဝန်း လိုက်လံတိုင်းတာခဲ့ပြီး လိုင်စင်စာအုပ် လုပ်ဆောင်ခိုင်းကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

“လဆန်းတုန်းက ဈေးသည်တွေကို ကိုးကန့်ဘက်က အစည်းအဝေး ခေါ်တယ်။ နောက်နှစ် အခွန်ကောက်မယ့် ပုံစံက ဆိုင်တွေကို ပေကြိုးနဲ့ လိုက်တိုင်းပြီး တစ်ပေပတ်လည်ဆိုရင် တရုတ်ငွေ ၂ ယွမ်ကနေ ၅ ယွမ်အထိ ကောက်မယ်။ တစ်လကို ၅၀ ယွမ်ကနေ ၁၀၀ ယွမ်လောက်အထိ ကျမယ်ဆိုတော့ တချို့ဆိုင်လည်း အခွန်များလို့ ပိတ်ရမယ့်ပုံစံ ဖြစ်နေပြီ” ဟု နမ့်ပေါင်ကျေးရွာအုပ်စုမှ ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

လာမည့်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့မှ ဈေးသည်များထံ အခွန်ကောက်ခံမည့် ပုံစံမှာ ဆိုင်ခန်းနေရာ အကျယ်အဝန်းနှင့် ရောင်းချသည့် ကုန်အမျိုးအစားအလိုက် တစ်လလျှင် တရုတ်ယွမ်ငွေ ၅၀ မှ ၁၀၀ (မြန်မာကျပ်ငွေ ကာလပေါက်ဈေး သုံးသောင်းမှ ခြောက်သောင်းခန့်) ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ နှုန်းထားဖြင့် ၆ လစာ သို့မဟုတ် တစ်နှစ်စာ ကြိုတင်ကောက်ခံမည်ဟု MNDAA တာဝန်ရှိသူများ ပြောဆိုထားပြီး ဈေးဆိုင်တစ်ဆိုင်လျှင် လုပ်ငန်းအခွန်၊ ကျန်းမာရေးအခွန်နှင့် လုံခြုံရေးအခွန် စသည်ဖြင့် မြန်မာကျပ်ငွေ ၆ သိန်းမှ ၁၀ သိန်းခန့်အထိ ပေးဆောင်ရန် သတ်မှတ်ထားခြင်းကြောင့် ဈေးဆိုင်ပိုင်ရှင်များ အခက်အခဲ ကြုံတွေ့နေရကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုသည်။

လက်ရှိတွင် MNDAA လက်အောက်ခံ ဘဏ္ဍာရေးဌာန အခွန်ရုံးမှ အခွန်ဆောင်လက်မှတ် စာအုပ်များ ထုတ်ပေးနေပြီး ၎င်းအခွန်စာအုပ်အတွက် ဈေးသည်များမှ ကျပ်ငွေ ၅ သောင်းခန့် ပေးဆောင်ရကြောင်း၊ MNDAA ထံ ပေးဆောင်ရမည့် အခွန်ပမာဏ များပြားခြင်းကြောင့် တပိုင်တနိုင် ဈေးဆိုင်များမှာ ဆိုင်ပိတ်သိမ်းရမည့် အခြေအနေ ရောက်နေကြောင်း ဈေးသည်များက ပြောသည်။

“တချို့ရွာတွေမှာ ဆိုင်တွေ လိုက်တိုင်းနေပြီ။ အရင်လက တရုတ်စာ ထည့်ခိုင်းတဲ့ ဗွီနိုင်းဆိုင်းဘုတ်တွေလည်း သူတို့ပြောတဲ့အတိုင်း မလုပ်ထားရင် ပြန်ပြင်ခိုင်းတယ်။ အများစုက နှစ်ခါပြန်လုပ်ရတော့ ပိုက်ဆံပိုကုန်တယ်။ အရင်က မြို့နယ်စည်ပင်မှာ တစ်နှစ်စာ ၁ သောင်းခွဲပဲ ထည့်ရတာလေ၊ အခု ကိုးကန့်က ပေကြိုးတိုင်းပြီး အခွန်ကောက်တာတော့ အရမ်းများတယ်” ဟု မိုင်းရယ်မြို့နယ် ဒေသခံ ဈေးသည်အမျိုးသားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် နိုဝင်ဘာလ တတိယပတ်တွင် လားရှိုးမြို့နှင့် မိုင်းရယ်မြို့ကြား လမ်းမကြီးတစ်လျှောက်ရှိ နမ့်ပေါင်၊ ဟိုယကျေးရွာအုပ်စုများမှ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA မှ အစည်းအဝေး ခေါ်ယူခဲ့သည်။

အဆိုပါ အစည်းအဝေးတွင် ဈေးဆိုင်ဆိုင်းဘုတ်များကို မြန်မာစာ၊ သျှမ်းစာနှင့်အတူ တရုတ်စာပါ မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းရေးသားရန် MNDAA တာဝန်ရှိသူများက ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း အစည်းအဝေး တက်ရောက်ခဲ့သူများထံမှ သိရသည်။

လက်ရှိတွင် လားရှိုးမြို့နှင့် မိုင်းရယ်မြို့ကြားတွင် နေရာယူတပ်စွဲထားသည့် ကိုးကန့်တပ်များမှာ နေရာ ပြောင်းရွှေ့ ဆုတ်ခွာခြင်း မရှိသည့်အပြင် စစ်ကော်မရှင်တပ်နှင့်လည်း စစ်ရေးတင်းမာမှု မရှိဘဲ မူလအတိုင်း စစ်ဆေးရေးဂိတ် ဖွင့်လှစ်ကာ သွားလာလှုပ်ရှားနေကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုသည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင် မိုင်းရယ်မြို့နယ် ဟိုယကျေးရွာရှိ စစ်ကော်မရှင်ဂိတ်တွင် တရုတ်နယ်စပ်မှတစ်ဆင့် တင်သွင်းလာပြီး ညီနောင်မဟာမိတ် ထိန်းချုပ်ဒေသများကို ဖြတ်သန်းလာသည့် တရုတ်ထုတ်ကုန်များကို အတင်းအကြပ် စစ်ဆေးကာ သယ်ယူခွင့်မပြုဘဲ တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားကြောင်း ကုန်သည်များထံမှ သိရသည်။