သျှမ်းပြည် ကျောက်မဲခရိုင် နမ့်ဆန်မြို့နယ်တွင် ရာသီဉတုဖောက်ပြန်မှုကြောင့် ယခုနှစ် ခြံတွင်းရှိ လက်ဖက် အထွက်နှုန်းကျဆင်းလာနေပြီး လက်ဖက်စိုက်တောင်သူများ အရှုံးပေါ်နေကြောင်း စုံစမ်းသိရှိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် မတ်လမှစ၍ လာမည့်မေလပိုင်းအထိ နမ့်ဆန်မြို့နယ်တွင်းရှိ လက်ဖက်စိုက် တောင်သူများသည် ပထမအကြိမ် ဖူးပွင့်သည့် ရွှေဖီဦးလက်ဖက်ကို စတင်ဆွတ်ခူးနေသည့် ကာလဖြစ်သည်။

ထို့သို့ ရွှေဖီဦးလက်ဖက်ကို စတင်ဆွတ်ခူးနေစဉ်ကာလအတွင်း ရာသီဥတုဖောက်ပြန်ခြင်း၊ မိုးသီးကျခြင်းကြောင့် လက်ဖက် ၃ ဧက ခန့်ရှိ လက်ဖက်ရွက်များ ပျက်ဆီးရှုံးဆုံးသွားခဲ့ကြောင်း လက်ဖက်စိုက်တောင်သူ ဦးမောင်ခင်က သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“လက်ဖက် အထွက်နှုန်းက လောလောဆယ် မကောင်းဘူးဗျ။ တစ်ရက်ခူး တစ်ရက်နားတယ်။ မိုးသီးလည်း ဖျက်တယ်။ ကျနော်ခြံတစ်ခြမ်းလုံး ၃ ဧက လောက်ရှိတဲ့ လက်ဖက်ရွက်တွေ အကုန်ကြွေကျသွားတာ။ အခုလည်း လက်ဖက်က သိပ်မထွက်တော့ ကုန်ဈေးနှုန်းကလည်း တက်သေးတယ်“ ဟု ဦးမောင်ခင်က ပြောသည်။

ယခင်က လက်ဖက်အစို ၁ ပိဿလျှင် (၁,၅၀၀) ကျပ်အထိသာ ဈေးနှုန်းရှိသော်လည်း ယခုနှစ်အတွင်းမှာ လက်ဖက်အစို ၁ ပိဿလျှင် (၂,၂၀၀) မှ (၂,၅၀၀) ကျပ်အထိ ဈေးအတော်အသင့်ရှိနေသလို လက်ဖက်ခြောက် ၁ ပိဿမှာလည်း (၈,၀၀၀) မှ (၁၀,၀၀၀) ကျပ်အထိ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်နေကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ လက်ဖက်များ ယခုနှစ်အတွင်းမှာ ဈေးနှုန်းအတော်အသင့်ရှိနေသော်လည်း ကုန်ဈေးနှုန်းမှာ အဆမတန် မြင့်တက်နေသည့်အတွက် လက်ဖက်စိုက်တောင်သူများအနေဖြင့် အခက်ခဲများစွာရှိနေသေးကြောင်း လက်ဖက်စိုက် တောင်သူ ဦးမောင်မောင်ဦးက ပြောသည်။

“ ခုက လက်ဖက်တောင်သူတွေ အမျိုးမျိုးဒုက္ခရောက်တယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်က လက်ဖက်အစိုကို ၁ ပိဿ ရောင်းရင် အနည်းဆုံး ၁ သိန်းခွဲရတယ်။ အဲ့ဒီ ၁ သိန်းကို ဆန်ဝယ်စားရင် ၅ အိတ်ရတယ်။ အခုဈေးနဲ့ တကယ်လို့ လက်ဖက်ဈေးမတက်ရင် ဆန် ၃ အိတ်တောင်မရဘူး။ တောင်သူလယ်သမားတွေက အခက်တွေ့နေတာ။ တခြား ကုန်ဈေးနှုန်း အားလူး၊ ကြက်သွန်၊ ဆီ၊ ဆန်၊ ဆားတွေကလည်း အကုန်ဈေးနှုန်းတက်ပြီး လက်ဖက်ဈေးနှုန်း မတက်ရင် လက်ဖက်တောင်သူတွေအတွက် အရမ်းခက်ခဲတယ် “ ဟု ဦးမောင်မောင်ဦးက ပြောသည်။

ထို့အပြင် ဒေသအတွင်း လက်ဖက်ဈေးကောင်းရရှိဖို့အတွက် ယခုနှစ် ရွှေဖီလက်ဖက်ရာသီတွင် လက်ဖက်ရွက်ကြမ်းနှင့် ကျီးပေါင်းရွက်ကို အရောင်းအဝယ်မလုပ်ဖို့ရန် တအာင်း (ပလောင်) အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်မှ ပိတ်ပင်ထားကြောင်းလည်း သိရသည်။

“ အရင်က ကြိုတင်ထုတ်မရတော့ လူတွေက ခုတ်ထားတဲ့ လက်ဖက်ရွက်ကို ရိုက်ပြီးမှ ရောင်းလာတာ တော့ရှိပါတယ်။ ၁ ပိဿကို ကျပ် (၈၀၀) နဲ့ (၉၀၀) ကြားရောင်းကြပါတယ်။ တချို့တော့ မရောင်းလိုက်ရ သေးဘူး။ အခု TNLA က အဲ့ဒါကို ကွာလတီ (အရည်အသွေး) မမှီဘူး၊ လက်ဖက်ကို ဖျက်ဆီးတယ်ဆိုပြီး ဘယ်သူ့မှ ရောင်းခွင့်မရတော့ဘူး။ ခူးပြီးသား သူတွေလည်း ပစ်ထားရတယ် “ ဟု ဦးမောင်မောင်ဦးက ထပ်လောင်း ပြောသည်။

ယင်းကဲ့သို့ လက်ဖက်ရွက်ကြမ်းနှင့် ကျီးပေါင်းရွက်ကို ဒေသအတွင်း အရောင်းအဝယ်မလုပ်ဖို့ TNLA ပိတ်ပင် လိုက်သည့်အပေါ် လက်ဖက်ရိုက်သူများက လုပ်အားခ နစ်နာမှုရှိနေသလို လက်ဖက်ရွက်ကြမ်းကို ဝယ်ယူစုဆောင်း ထားသည့် လက်ဖက်လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့်လည်း ရှုံးဆုံးမှုများ ရှိနေကြောင်းလည်း သိရသည်။

ဒေသအတွင်း လက်ဖက်ရွက်ကြမ်း နှင့် ကျီးပေါင်းရွက် မရောင်းဖို့ TNLA တပ်ဖွဲ့မှ ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး သျှမ်းသံတော်ဆင့်သတင်းဌာနမှ ဒု – ဗိုလ်မှူးကြီး တားအိုက်ကျော်ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့သော်လည်း ဖုန်းလက်ခံဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ လက်ဖက်စိုက်တောင်သူ အများစုဟာ ကုန်ကျစရိတ်၊ လုပ်အားခ အပါအဝင် ကုန်ဈေးနှုန်း အဆမတန် မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် လက်ဖက်ကို ဆက်လက်၍ မလုပ်ကိုင်ကြရာ နယ်စပ်ဒေသ မိုင်းလားမြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်လုပ်ကိုင်ကြကြောင်း တောင်သူများက ပြောသည်။