သျှမ်းပြည် လားရှိုးမြို့နယ် အီနိုင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA မှ မူးယစ်ဆေးဝါးအကြောင်းပြကာ လူငယ်အမျိုးသား (၇၀) ယောက်ကျော်ကို ဖမ်းဆီးသွားခဲ့ပြီးနောက် သုံးပတ်ကျော် ကြာသည်အထိ ပြန်မလွတ်ပေးသေးကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

လားရှိုးမြို့နယ်အတွင်း ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA သွားလာလှုပ်ရှားနေသည့် ၁၂ မိုင်၊ ၁၃ မိုင်၊ အီနိုင်းနှင့် မန်တောင်းကျေးရွာများတွင် မူးယစ်ဆေးဝါး အကြောင်းပြကာ MNDAA ဘက်မှ လူငယ် အမျိုးသား (၇၀) ကျော်ကို ဆီးစစ်၍ သိန္နီမြို့ဘက်သို့ ဧပြီလ (၂၁) ရက်တွင် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။

ထိုသို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခံရသူများကို သီတင်းနှစ်ပတ်ကျော်ကြာသည်အထိ MNDAA ဘက်မှ ပြန်မလွှတ်ပေးသေးဘဲ ဆွေမျိုးမိဘများမှ သွားရောက်တွေ့ဆုံခြင်း မရှိပါက ၎င်းတို့ကို တပ်သားသစ်အဖြစ် စုဆောင်းသွားမည်ဟု ကိုးကန့်တပ် တာဝန်ရှိသူများမှ ပြောဆိုလာကြောင်း လားရှိုးဒေသခံများက ပြောသည်။

“လာဖမ်းတဲ့နေ့တုန်းက သိန္နီကို တစ်ခါတည်း ခေါ်သွားတာ။ အစပိုင်းတုန်းက ဆီးစစ်ပြီးတော့ မူးယစ်ဆေးသုံးတဲ့လူကို ဖမ်းမယ်လို့ ပြောတာ၊ အဲ့တာ အကြောင်းပြပြီးတော့ လူငယ် ၇၀ ကျော်ကို ကိုးကန့်တပ်က ဖမ်းသွားတာ။ တချို့လည်း မိဘတွေက သိန္နီတက်သွားပြီး ဖမ်းခံရတဲ့ လူတွေကို သွားတွေ့တာရှိတယ်၊ ဆွေမျိုးမရှိတဲ့လူကျတော့ ကိုးကန့်စစ်သားလုပ်ဖို့ ခေါ်ထားမယ်ပြောလို့ အဲ့တာ စိတ်ပူနေကြတာ” ဟု ဖြစ်စဉ်သိရှိသူ လူငယ်အမျိုးသားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

အီနိုင်းကျေးရွာသည် စစ်တပ်ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ထားသည့် လားရှိုးမြို့ပေါ်နှင့် (၁၀) မိုင်ခန့်သာ ကွာဝေးသော်လည်း MNDAA ဘက်မှ လားရှိုး-နမ္မတူ လမ်းပိုင်းတွင် အမျိုးသားများကို အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ စစ်ဆေးဖမ်းဆီးနေခြင်းကြောင့် ခရီးသွားလာရန် လုံခြုံရေး ကင်းမဲ့နေကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

“ဖမ်းသွားတဲ့လူ အကုန်လုံးက လားရှိုးနယ်ထဲကပဲ၊ အဲ့နောက်ပိုင်း လူငယ်တွေက ဘယ်မှ မသွားရဲတော့ဘူး။ လားရှိုးသွားဖို့ကို ဆိုင်ကယ်နဲ့ မသွားရဲတော့ဘူး၊ လိုင်းကားနဲ့ပဲ သွားကြတော့တာ။ အရင်ကလို လွတ်လွတ်လပ်လပ် သွားလို့ မရတော့ဘူး။ လမ်းမှာလည်း သူတို့ဖမ်းချင်ရင် အကြောင်းပြချက်မရှိ ဖမ်းချင်သလို ဖမ်းနေတာ” ဟု အဆိုပါ လူငယ်အမျိုးသားက ဆက်ပြောသည်။

လားရှိုးမြို့နယ် အီနိုင်းကျေးရွာအုပ်စုရှိ လူငယ်အမျိုးသား (၇၀) ကျော်ကို မူးယစ်ဆေးဝါး အကြောင်းပြကာ သိန္နီမြို့ဘက်သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA တာဝန်ရှိသူများထံ မေးမြန်းနိုင်ရန် သျှမ်းသံတော်ဆင့်မှ ဆက်သွယ်ခဲ့သော်လည်း အဆက်အသွယ် မရရှိခဲ့ပါ။

“မူးယစ်ဆေးဝါး ပြဿနာကို တကယ်ဖြေရှင်းချင်ရင် တိတိကျကျ ဆုံးဖြတ်လို့ရတဲ့ မူဝါဒမျိုး ရှိရမှာ၊ အဲ့တာကို ပြည်သူတွေ သိအောင် ပညာပေးလုပ်ရမှာလေ။ အခုက အဲ့တာကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး သူတို့တပ်ထဲ လူသစ်စုဖို့ လက်တလုံးခြား လုပ်နေတယ်လို့ မြင်တယ်။ လူတွေကို တွေ့တဲ့နေရာ ဖမ်းတယ်၊ ဖမ်းချင်တဲ့အချိန်ဖမ်းတယ်ဆိုတာ မတရားမှုပဲ၊ ဒေသအလိုက် ဖိနှိပ်မှုတွေ ကျူးလွန်နေတာပဲ” ဟု လားရှိုးမြို့မှ အမျိုးသားတစ်ဦးက သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

လက်ရှိတွင် လားရှိုးနှင့် နမ္မတူမြို့အကြား တအာင်း(ပလောင်) အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) နှင့် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ/ ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (SSPP/SSA) ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA မှ စစ်အင်အား တိုးချဲ့နေခြင်းကြောင့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲထပ်မံဖြစ်ပွားမည်ကို စိုးရိမ်နေရကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

တရုတ်ဖိအားပေးမှုကြောင့် ယမန်နှစ် ၂၀၂၅ ဧပြီလတွင် လားရှိုးမြို့ပေါ်မှ MNDAA တပ်များ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသော်လည်း မြို့နှင့် ၄ မိုင် အကွာအဝေးတွင် ဆက်လက် တပ်စွဲထားပြီး ကျေးရွာအုပ်စုများတွင် ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးနှင့် ဆရာ/ဆရာမများမှ လွဲ၍ အသက် (၁၆) နှစ်မှ စတင်ကာ လူမျိုးဘာသာမရွေး MNDAA ဘက်မှ တပ်သားသစ် စုဆောင်းနေကြောင်း လားရှိုးဒေသခံများက ပြောသည်။