သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်နှင့် ဆီဆိုင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် စစ်ကော်မရှင်၏ စစ်မှုထမ်းသာမက ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) ၏ လူသစ်စုဆောင်းမှုနှင့် ဆက်ကြေးကောက်ခံမှုများကြောင့် အခက်အခဲကြုံတွေ့နေရကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

ဆီဆိုင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ပုံးအင်းကျေးရွာအုပ်စုနှင့် တောင်ကြီးမြို့နယ် နားဟီးကျေးရွာအုပ်စုတို့တွင် ယခု (ဖေဖော်ဝါရီလ) လဆန်းမှ စတင်ပြီး စစ်မှုထမ်းကြေး၊ ဆက်ကြေးနှင့် လူသစ်စုဆောင်းရန်အတွက် စစ်ကော်မရှင်နှင့် ၎င်း၏ လက်အောက်ခံ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO)က ငွေကြေးကောက်ခံနေကြောင်း ပုံးအင်းကျေးရွာဒေသခံတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“အရင်ကတော့ ပြည်သူ့စစ်ရှိလို့ဆိုပြီး မကောက်ဘူး။ အခုလထဲမှာမှ လူစားထိုးဖို့ဆိုပြီး စကောက်တာ။ လူမသွားနိုင်ရင် လူငှားခဆိုပြီး သိန်းနဲ့ချီ ပေးရတယ်” ဟု ပုံးအင်းကျေးရွာအုပ်စုမှ ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

၎င်း၏ ပြောပြချက်အရ နမ့်တဘက်ချောင်း အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ပုံးအင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် စစ်မှုထမ်းရန်အတွက် လူ (၁၁) ဦးရှိကာ ၎င်းတို့ကိုလူအစားထိုးရန်အတွက် တစ်အိမ်ထောင်လျှင် ၂၀,၀၀၀ ကျပ်အထိ ကောက်ခံနေကြောင်း ဆိုသည်။

လက်ရှိ ပုံးအင်းဒေသရှိ ကျေးရွာများတွင် စစ်ကော်မရှင်၏ စစ်မှုထမ်းကြေးအပြင် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) ၏ ဆက်ကြေးပါ ထည့်ပေးနေရကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

တောင်ကြီးမြို့နယ် နားဟီးကျေးရွာအုပ်စုရှိ ကျေးရွာများတွင် စစ်ကော်မရှင်၏ စစ်မှုထမ်းစာရင်းမှ လွတ်မြောက်ရန် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကြသော်လည်း လက်တွေ့တွင် PNO က ၎င်းတို့ကို ရှေ့တန်းသို့ ပို့ဆောင်နေကြောင်း လုံခြုံရေးအရ အမည်မဖော်လိုသည့် နားဟီးကျေးရွာအုပ်စုမှ ဒေသခံတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“PNO ထဲဝင်ရင်လည်း ရှေ့တန်းသွားရတာပဲ။ အခု မောက်မယ်ဘက်ကို စစ်ကြောင်းထိုးနေတာ။ တချို့ရွာတွေဆို အယောက် (၃၀) သွားတာ (၁) ယောက်ပဲ ပြန်လာနိုင်တယ်။ သတင်းကတော့ အပြင်မထွက်ဘူး” ဟု အဆိုပါဒေသခံက ပြောသည်။

အဆိုပါစွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) မှ ဗိုလ်မှူး သန်းကြွယ်က “အဓိကတော့ စစ်မှုထမ်းခေါ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ့်ရွာကိုယ်စောင့်ဖို့ သင်တန်းပေးတာပဲ။ သင်တန်းပြီးရင် ကိုယ့်ရွာကိုယ် ပြန်နေတာပါ။ သူခိုးဓားပြရန်က ကာကွယ်ဖို့ ကိုယ်ခံပညာတတ်ထားတာ မမှားပါဘူး” ဟု ယမန်နေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့က သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

ထို့အပြင် သင်တန်းများကို ၄၅ ရက်မှ ၆ လအထိ ပေးခဲ့သော်လည်း ယခုနောက်ပိုင်းတွင် သင်တန်းပေးစရာ မရှိတော့ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

သို့သော် ပုံးအင်းကျေးရွာတွင် လုံခြုံရေးအကြောင်းပြ၍ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) မှ ဒေသခံများထံ ခြောက်လတစ်ကြိမ် ဆက်ကြေးကောက်ခံမှုများရှိနေပြီး ညဘက်အပြင်ထွက်ပါက ပေါ်တာဆွဲခံရနိုင်ကြောင်း ခြိမ်းခြောက်မှုများရှိနေသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။

ယခုကဲ့သို့သော အခြေအနေများကြောင့် ပအိုဝ်းနှင့် ရှမ်းလူငယ်အများအပြားလည်း ဒေသတွင်းမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြကြောင်း သိရသည်။

လူငယ်များ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေခြင်းကြောင့် နှစ်စဉ်ကျင်းပဲလေ့ရှိသော မွေတော်ကက္ကူဘုရားပွဲနှင့် အခြားပွဲတော်များတွင် ကပြဖျော်ဖြေမည့် လူငယ်များမရှိတော့သဖြင့် လူငှား၍ ကပြခိုင်းနေရသည့်အထိ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း ပြိုကွဲစပြုနေကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

“အခုက သျှမ်းလူငယ်တွေတင် မဟုတ်ဘူး၊ ပအိုဝ်းလူငယ်တွေလည်း အကုန်ထွက်ပြေးနေကြရတာ။ ကက္ကူဘုရားပွဲမှာရော၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားနေ့မှာရော သွားကမယ့် လူငယ်တွေ မရှိတော့ဘူး။ ဒါကြောင့် လူငှားပြီးတော့မှ ကခိုင်းနေရတယ်” ဟု နားဟီးကျေးရွာအုပ်စုမှ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

တရားဝင် လူဖမ်းစစ်သားစုဆောင်းရန်အတွက် စစ်ကော်မရှင်တပ်က စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြန်လည်အသက်သွင်း ခဲ့သည်မှာ ယခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ၂ နှစ်ပြည့်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

စစ်မှုထမ်းဥပဒေအရ နိုင်ငံသားတိုင်း စစ်မှုထမ်းရမည်ဖြစ်ကာ အမျိုးသားများအနေဖြင့် အသက် ၁၈ နှစ်မှ အသက် ၃၅ နှစ် မပြည့်မီအထိ သတ်မှတ်ထားပြီး အမျိုးသမီးများအနေဖြင့် အသက် ၁၈ နှစ်မှ အသက် ၂၇ နှစ်အထိ သတ်မှတ်ထားသည်။

စစ်မှုထမ်း အပတ်စဉ်တစ်ခုလျှင် သင်တန်သား ၅,၀၀၀ နှုန်းဖြင့် ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့အထိ စစ်မှုထမ်း အပတ်စဉ် ၂၀ ကြိမ် ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ကိန်းဂဏန်းအတိုင်းသာဆိုလျှင် စစ်တပ်က ၂ နှစ်အတွင်း စစ်သားသစ် ၁၀၀,၀၀၀ (တစ်သိန်း) စုဆောင်းနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။