အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုကို နယ်မြေအများအပြား ဆုံးရှုံးစေခဲ့သည့် သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့က စတင်ခဲ့သော “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး”သည်  လက်ရှိတွင် အဖွဲ့ဝင်အချို့ စစ်ကော်မရှင် နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြပြီ ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး”ကြောင့် သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း နှင့် မန္တလေးတိုင်းအတွင်းရှိ မြို့ပေါင်း ၂၀ ကျော်ကို စစ်အုပ်စုထံ တအာင်းတပ် (TNLA)၊ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် နိုင်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် တရုတ်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုအရ စစ်အုပ်စု နှင့် TNLA၊ MNDAA တို့ အပစ်အခတ် ရပ်စဲကြသလို စစ်အုပ်စုက လားရှိုး၊ သပိတ်ကျင်း၊ နောင်ချို၊ ကျောက်မဲ နှင့် သီပေါမြို့တွေကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ် သွားပြီး လက်ရှိတွင်လည်း မိုးကုတ်၊ မိုးမိတ်မြို့တို့တွင် စစ်အုပ်စုက ပြန်လည်ဝင်ရောက်လျက်ရှိနေသည်။

သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် စစ်အုပ်စု နှင့် TNLA၊ MNDAA တို့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြသော်လည်း” ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး”သည် ပြီးဆုံးသွားပြီဟု ပြော၍မရသေးဘဲ တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း မြန်မာ့နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာလှကျော်ဇောက ပြောသည်။

“ဘယ်ပြောလို့ရမလဲ၊ ဘာလို့ဆို အဲဒီမှာ တိုက်ပွဲဝင်နေတာ TNLA တစ်ဦးထဲမှ မဟုတ်တာကို အခုတောင်မှ မိုးကုတ်တို့ မိုမိတ်တို့ ပတ်လည်မှာ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေလို့ ဇော်မင်းထွန်းက ပြောနေတာ မဟုတ်ဘူးလား၊ ဒါ TNLA က တာဝန်ယူရမယ်တို့ ဘာတို့ ပြောနေတာပဲ၊ ဘယ်ပြီးပါ့မလဲ” ဟု ပြောသည်။

စစ်အုပ်စုသည် ၎င်းတို့ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်လိုက်သည့် မြို့မှတဆင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့များကို ထိုးစစ်ဆင်ခြင်းထက် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ရေးသာ ဦးစားပေးနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

လက်ရှိတွင်လည်း သျှျမ်းမြောက်ရှိ စစ်အုပ်စု ပြန်ထိန်းချုပ်လိုက်သည့် မြို့များတွင် ၎င်းတို့ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တယားများ လည်ပတ်နိုင်ရေး လုပ်ဆောင်သကဲ့သို့ မြို့အနီးရှိ ကျေးရွာများ၊ တောင်ကုန်းများတွင် တော်လှန်ရေး အင်အားစုများက နေရာယူထားကြောင်း သိရသည်။

“၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး”ကဲ့သို့ ကြီးမားသည့် စစ်ရေး နောက်ထပ်လုပ်ဆောင်ရန် မလွယ်ကူတော့ဟု သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးက သုံးသပ်သည်။

“အခုလောလောဆယ်တော့ ငြိမ်နေတာပေါ့ဗျာ၊ ကျနော်အမြင်အရပြောရမယ်ဆိုရင် နောက်ထပ် စစ်ဆင်ရေးကတော့ ထပ်ဖြစ်ဖို့ မလွယ်တော့ပါဘူး။ အကြောင်းအမျိုးမျိုးပါပဲ တစ်ခုချင်းတော့ မကဘူးဗျ၊ ကျနော်မြင်တာကတော့ အကြောင်းအမျိုးမျိုးပါပဲ” ဟု ပြောသည်။

စစ်အုပ်စုအပါအဝင် တရုတ် – မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက် အခြေပြုလှုပ်ရှားသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအပေါ် တရုတ်အစိုးရသည် မီးစတဖက် ရေမှုတ်တဖက် သံတမန်ရေး ကျင့်သုံးနေကြောင်း နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းကြား သုံးသပ်မှုများ ရှိနေသည်။

အလားတူ TNLA၊ MNDAA နှင့် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP) အစရှိသော တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များကို လက်နက်၊ ငွေကြေးများ ကူညီပံ့ပိုးမှာ မဟုတ်ကြောင်း “ဝ” ပြည်သွေးစည်း ညီညွှတ်ရေး တပ်မတော် (UWSA) က ဩဂုတ်လအတွင်း ပြုလုပ်သည့် ပန်ဆန်းမြို့ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ပြောကြားထားသည်။

“၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး”အတွင်း ဒေသခံအများစု ဘေးကင်းရာသို့ တိမ်းရှောင်သွားကြပြီး လက်ရှိမှာ နေရပ်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေကြပြီဖြစ်ကြောင်း ကျောက်မဲဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

“အခုတလောတော့ သူနည်းသူ့ဟန်နဲ့တော့ ဝင်နေပြီ။ ဝင်လာနေကြပြီ။ တချို့ကလည်း မလာသေးဘူး။ တချို့ကလည်း လာတော့ တော်တော်များနေပြီ။ အခြေအနေကတော့ ဒီအတိုင်း မီးစင်ကြည့်ကသွားကြတာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ အခုလောလောဆယ်တော့ အေးအေးချမ်းချမ်းပါပဲ၊ အဲဒီလိုမျိုး ကြီးကြီးမားမားတော့ မရှိသေးဘူးပေါ့နော်၊ အခုချိန်အထိ ကျောက်မဲမြို့ကတော့ အခုချိန်အထိ သွားလာလှုပ်ရှားမှုကတော့ လွယ်တော့ လွယ်ပါတယ်။ တခြား မိုင်းလုံတို့ မိုးကုတ်တို့ကတော့ ဘယ်လိုလာမလဲ မသိသေးဘူး” ဟု ပြောသည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့မှ ဆင်နွှဲခဲ့သော “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး”သည် လက်ရှိမှာ သျှမ်းမြောက်တွင် စစ်အုပ်စု နှင့် TNLA၊ MNDAA တို့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြပြီဖြစ်သည်။

TNLA နှင့် MNDAA တို့သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် မြို့အများအပြား ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး အချို့မြို့ကို ပြန်လည် လက်လွှတ်ရသော်လည်း အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးမတိုင်မီ ထိန်းချုပ်နယ်မြေများထက် ပိုမိုများပြားနေခြင်းကြောင့် အောင်မြင်စွာဆုတ်ခွာခြင်းဟု ပြော၍ရကြောင်း သုံးသပ်သူတစ်ဦးက ပြောသည်။