သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ညောင်ရွှေမြို့နယ် အင်းလေးဒေသ၊ ပုံးအင်းဒေသနှင့် ရွာငံမြို့နယ်တို့တွင် စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် PNO များက မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းသူများကို မဖမ်းဘဲ သုံးစွဲသူများကို လိုက်လံဖမ်းဆီးကာ စစ်မှုထမ်းခိုင်းကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်တွင် ညောင်ရွှေမြို့နယ် အင်းလေးဒေသ နန်းပန်ကျေးရွာအုပ်စု အတွင်းရှိ မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းချသည့်နေရာကို စစ်ကော်မရှင် လက်အောက်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့က ရှောင်တခင် သွားရောက်စစ်ဆေးခဲ့ပြီး မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲသူနှင့် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားသူ စုစုပေါင်း ၁၁ ဉီး ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။

ထိုထဲတွင် မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲသူ ၁၀ ဉီးကို ညောင်ရွှေမြို့နယ် နန်းပန်ရဲစခန်းတွင် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားပြီး ကျန်မူးယစ်ဆေးရောင်းချသူ တစ်ဉီးကို ကျပ်ငွေ သိန်း ၈၀ ဖြင့် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ကြောင်း ဖြစ်စဉ်သိရှိသူများက ပြောသည်။

“နန်းပန်မှာ ဆေးသုံးသူရော၊ ရောင်းသူရော ၁၁ ဉီး ဖမ်းခံရတယ်။ ရောင်းပေးတဲ့သူကို သိန်း ၈၀ နဲ့ ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တယ်” ဟု ဖြစ်စဉ်သိရှိသူ အင်းလေးဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဉီး က သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

စစ်ကော်မရှင် လက်အောက်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့ထံ ငွေကြေးပေးပြီး ပြန်လွှတ်လိုက်သည့် မူးယစ်ဆေးရောင်းသူသည် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) တပ်ဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများ ပြောပြချက်အရ သိရသည်။

အလားတူ အောက်တိုဘာလ ၅ ရက်တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ် ပုံးအင်းဒေသ ရေဝန်းကျေးရွာတွင် အသက် ၄၀ ကျော်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဉီးထံ WY မူးယစ်ဆေးပြား ၅ ထုပ် ဖမ်းမိခဲ့သဖြင့် ဆေးပြားတစ်ပြားလျှင် ငွေကျပ် ငါးသိန်း နှုန်းဖြင့် စုစုပေါင်း ငွေကျပ် သိန်း ၂၅၀ ဖြင့် စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့ထံတွင် ပြန်ရွေးထုတ်ခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။

ပြီးခဲ့သည့် သြဂုတ်လ နှောင်းပိုင်းတွင်လည်း ပုံးအင်းဒေသတွင် စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ရဲအရာရှိများက မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲသူများကို ဖမ်းဆီးပြီး တစ်ဉီးလျှင် ကျပ်ငွေ သိန်း (၇၀) ဖြင့် ပြန်ရွေးခိုင်းပြီး၊ မရွေးနိုင်သူများကို စစ်မှုထမ်းရန် ခေါ်ဆောင်သွားကြောင်းလည်း ပုံးအင်းဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ရဲတွေက ဆေးသုံးသူတွေကို ဖမ်းပြီး ငွေကျပ် သိန်း ၇၀ နဲ့ ပြန်ရွေးခိုင်းတယ်။ ရွေးဖို့ ပိုက်ဆံမရှိတော့ သူ့(ဆေးသုံးသူ) မိဘတွေက ပစ္စည်းခိုး။ အဲ့လိုနဲ့ လူမိတော့ သားကို စစ်မှုထမ်းထဲ ထည့်လိုက်ရတာလည်း ရှိတယ်” ဟု ဖြစ်စဉ်သိရှိသူ ၎င်းအမျိုးသားက ထပ်လောင်းပြောသည်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှု၊ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုများ မြင့်တက်လာပြီး သုံးစွဲသူများသည် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှ စပြီး ရှိကြောင်း မြေပြင်သတင်းပေးပို့သူများက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“အသက် ၁၇ နှစ် အရွယ်ကနေစပြီး ဆေးသုံးနေပြီ၊ ယောကျ်ားလေးရော မိန်းကလေးတွေရော ပါတယ်။ အခုက နေ့စားလိုက်တဲ့ သူတောင် မုန့်အစား WY မူးယစ်ဆေးကို ကျွေးနေတဲ့ခေတ်” ဟု အင်းလေးဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဉီးက လက်ရှိ အင်းလေးဒေသ အခြေအနေကို ရှင်းပြသည်။

ထိုသို့ ကြီးထွားလာခြင်းသည် မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းချသူများက စစ်ကော်မရှင် လက်အောက်ခံ စစ်သား၊ ရဲများနှင့် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO)တပ်သားများကို ပူးပေါင်းပြီး ရောင်းချနေကြောင်းလည်း ကိုယ်တိုင်သိမြင်သည့် အသက် ၃၀ အရွယ် ရွာငံဒေသခံ အမျိုးသမီးတစ်ဉီးက ပြောသည်။

“ရောင်းတဲ့လူက စစ်တပ်နဲ့ ပေါင်းနေတဲ့ တစ်ယောက်ပဲ။ သူ့လက်အောက်မှာ ကူရောင်းတဲ့ သူတွေ များမှများ။ မသုံးတတ်တဲ့ လူငယ်တွေကို သူတို့က အလကား ပေးသုံးတာ။ စွဲသွားပြီဆိုမှ ပိုက်ဆံတွေနဲ့ ပေးဝယ်ရတာ။ ဆေးပြားလိုချင်တယ်ဆိုရင် တကူးတက သွားစရာမလိုဘူး၊ ဖုန်းလေး တစ်ချက် ဆက်လိုက်တာနဲ့ အိမ်ရှေ့ရောက်လာပြီးသား။ အဲ့လောက်တောင် အလွယ်တကူ ဝယ်လို့ရနေပြီ”ဟု ရွာငံဒေသခံ ၎င်းအမျိုးသမီးက ဆိုသည်။

အဆိုပါ မူးယစ်ဆေး ရောင်းချသူများကို မဖမ်းဆီးဘဲ သုံးစွဲသူများကို စစ်ကော်မရှင် လက်အောက်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားပြီး နှစ်ရက်အကြာတွင် ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်ကြောင်း အဆိုပါ အမျိုးသမီးက ဆက်ပြောသည်။

စစ်ကော်မရှင်တပ် အာဏာမသိမ်းခင်က သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် မူးယစ်ဆေးဝါးများကို ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် ရောင်းဝယ်သုံးစွဲသူများ မရှိခဲ့ဘဲ ဒေသတွင်း ကျေးရွာအသီးသီးတွင်လည်း မူးယစ်ဆေးဝါးအန္တရာယ် အသိပညာပေး လုပ်ဆောင်သူများလည်း ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

သို့သော် စစ်ကော်မရှင်တပ် အာဏာသိမ်းပြီး ငါးနှစ်တာ ကာလအတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါးများကို ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် ရောင်းဝယ်သုံးစွဲမှု ပြုလာပြီး ဖမ်ဆီးအရေးယူမှုများလည်း ဟန်ပြသာ ပြုလုပ်နေကြောင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး အန္တရာယ်နှင့် ပတ်သက်သည့် အသိပညာပေး မျှဝေသူများလည်း မရှိတော့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုသည်။