သျှမ်းပြည် မိုင်းရယ်မြို့နယ်အတွင်း ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကျေးရွာ (၁၆) ရွာတွင် ဒေသခံစိစစ်ရေးကတ် ပြုလုပ်ရန် စာရင်းကောက်ခံနေပြီး မလုပ်လျှင် ဧည့်သည်အဖြစ် သတ်မှတ်မည်ဟု ပြောဆိုကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

စက်တင်ဘာလ (၁၈) ရက်တွင် မိုင်းရယ်မြို့နယ်အတွင်း ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ဟိုယကျေးရွာအုပ်စု၊ ကောင်းမောင် ကျေးရွာအုပ်စု နှင့် နောင်မိုကျေးရွာအုပ်စုရှိ ကျေးရွာ(၁၆) ရွာတွင် ဒေသခံစိစစ်ရေးကတ် ပြုလုပ်ရန် MNDAA တာဝန်ရှိသူများက ရွာလူကြီးများကို အစည်းအဝေး ခေါ်ယူခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထိုအစည်းအဝေးတွင် MNDAA ထုတ်ပေးသည့် ဒေသခံစိစစ်ရေးကတ်ကို မလုပ်လျှင် ဧည့်သည်အဖြစ် သတ်မှတ်သွားမည်ဟု ရွာလူကြီးများကို ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူများက ပြောဆိုခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလ (၂၀) ရက်တွင် ဟိုယကျေးရွာအုပ်စု၌ MNDAA လက်အောက်ခံ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး တာဝန်ရှိသူများ ရောက်လာပြီး အဆိုပါ (၁၆) ရွာရှိ ဒေသခံများကို စာရင်းကောက်ယူခဲ့ကြောင်း ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“၂၀ ရက်က တစ်ရက်ထဲပဲ လုပ်ပေးတာ၊ သွားလုပ်တဲ့လူလည်း ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ရှိတယ်။ တချို့လူလည်း မလာရဲဘူး၊ ဟိုယနဲ့ ကောင်းမောင်အုပ်စုထဲ ၁၆ ရွာ စာရင်းကောက်တာ လူဦးရေ ငါးရာကျော် ရှိတယ်။ အခု လာလုပ်ပေးတာက အိမ်ထောင်စုစာရင်းပဲ၊ နောက်ထပ် ၄ လနေမှ ရမယ်။ ဒီဟာလုပ်ပြီးရင် မှတ်ပုံတင်က နောက်မှ လုပ်ပေးမယ်လို့ ပြောတာ”ဟု ဟိုယဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

မိုင်းရယ်မြို့နယ်အတွင်း အိမ်ထောင်စုစာရင်းနှင့် ဒေသခံစိစစ်ရေးကတ် ပြုလုပ်ပေးရန် MNDAA စာရင်းကောက်ယူခဲ့သည့် ကျေးရွာများမှာ နမ့်တုန်း၊ ကောင်းမောင်၊ နားဟုတ်၊ လတ်စန့်၊ ဝမ်လုံ၊ မန်အွယ်၊ ပန်ညောင်၊ ပန်ကိုး၊ နောင်မို၊ နမ့်လိုင်၊ ဟိုလောင်း၊ နားမွန်း စသည့် (၁၆) ရွာဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

MNDAA ပြုလုပ်ပေးသည့် အိမ်ထောင်စုစာရင်းအတွက် မိသားစုတစ်စုလျှင် မြန်မာငွေ ၆၀၀၀ ကျပ်၊ ဒေသခံစိစစ်ရေးကတ်ပြားအတွက် တစ်ဦးလျှင် မြန်မာငွေ ၁၈၀၀၀ ကျပ် ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

“မလုပ်ရင် ဧည့်သည်လို့ သတ်မှတ်မယ်လို့ ပြောတဲ့စကားက ရင်လေးစရာပဲ၊ သဘောကတော့ သွယ်ဝိုက်ပြီးတော့ ဖိနှိပ်တဲ့ပုံစံပဲ။ ကိုယ့်နယ်မြေ ကိုယ့်ဒေသ ဖြစ်နေတာတောင် အဲ့လိုပြောခံရတာ ဝမ်းနည်းတယ်။ နိုင်ငံရေးကလည်း ဒီတိုင်းပဲ ဆက်ဖြစ်နေရင် ဒေသခံတွေရဲ့ လူ့အခွင့်အရေး အစစ အရာရာ ဆုံးရှုံးသွားနိုင်တယ်။ အိမ်ထောင်စုက ဗမာဘက်နဲ့ ကိုးကန့်ဘက် နှစ်ခု ဖြစ်သွားမှာ” ဟု ဟိုယဒေသခံ အဆိုပါအမျိုးသားက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ဆက်ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA မှ အိမ်ထောင်စုစာရင်းနှင့် ဒေသခံစိစစ်ရေးကတ် ပြုလုပ်ပေးရန် စာရင်းကောက်ယူနေသည့် ဟိုယကျေးရွာအုပ်စုသည် လားရှိုး-မိုင်းရယ် လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ တန့်ယန်းလမ်းခွဲတွင် တည်ရှိပြီး မိုင်းရယ်မြို့နှင့် ၅ မိုင်ခန့်သာ ကွာဝေးသည်။

ယမန်နှစ် ၂၀၂၄ ဇူလိုင်လအတွင်း “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” ဒုတိယပိုင်း စတင်စဉ်က မိုင်းရယ်မြို့ပေါ်သို့ ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ/ ရှမ်းပြည်တပ်မတော် (SSPP/SSA) တပ်အင်အား ထောင်နှင့်ချီ ဝင်ရောက်လာပြီး မြို့ပေါ်တွင် နေရာယူထားခဲ့သော်လည်း ဘေးပတ်ပတ်လည်တွင် ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA နှင့် ‘ဝ’တပ်ဖွဲ့ UWSA တပ်များလည်း သွားလာလှုပ်ရှားလျက်ရှိကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

“သွားလုပ်ဖို့ အချင်းချင်း တိုက်တွန်းတာမျိုး မလုပ်ချင်ကြဘူး၊ လုပ်သင့် မလုပ်သင့် ကိုယ့်ဘာသာ ဆုံးဖြတ်ပြီးတော့ ကိုယ်လည်း မလွန်ဆန်နိုင်ဘူး။ အခြေအနေ ထပ်ပြောင်းရင်တောင် လုပ်ထားတာက ဘာမှ မလုပ်ထားတာထက်စာရင် နည်းနည်းသက်သာမယ်။ သူတို့စကားအရ ဆိုရင် ကိုယ်က ဒေသခံဖြစ်ကြောင်း သက်သေမရှိထားရင် ကိုယ့်ကို အပြစ်ရှာချင်ရင် လွယ်လွယ်လေး ဖြစ်သွားမှာ၊ ကိုယ်က တရားမဝင် ဖြစ်သွားမှာ အဲ့လိုသဘောပေါ့” ဟု ဟိုယဒေသခံ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောဆိုသည်။

အလားတူ ဩဂုတ်လနှင့် စက်တင်ဘာလအတွင်း MNDAA ထိန်းချုပ်ထားသည့် မူဆယ်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ပန်ဆိုင်း(ကြူကုတ်)မြို့နှင့် မုံးကိုးမြို့ဘက်တွင်လည်း MNDAA ထုတ်ပေးသည့် အိမ်ထောင်စုစာရင်းနှင့် ဒေသခံစိစစ်ရေးကတ်ကို မလုပ်ပါက ဒေသခံအဖြစ် သတ်မှတ်မည် မဟုတ်ကြောင်း ဖိအားပေးနေခြင်းကြောင့် ဒေသခံများ အခက်တွေ့နေကြောင်း သိရသည်။