သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ပင်လောင်းမြို့နယ် ဆောင်းပြောင်းကျေးရွာတွင် စစ်ဘေးရှောင်များ စိုးရိမ်စိတ်ဖြင့် နေရပ်ပြန်လာနေကြပြီဖြစ်ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

ပြီးခဲ့သည့် မေလ (၁၇)ရက်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်၊ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် PNO နှင့် ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု တို့ ဆောင်းပြောင်းရွာတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဒေသခံများ နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။

ထိုသို့ နေရပ်စွန့်ခွာ ပြည်သူများသည် ပင်လောင်းမြို့ပေါ်နှင့် တောင်ကြီးမြို့ပေါ်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြသကဲ့သို့ အများစုသည် ညောင်ရွှေမြို့နယ် စံကားကျေးရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ် မှော်ဘီကျေးရွာ၊ ပင်ခွန်ကျေးရွာ၊ နန်းထာကျေးရွာ၊ ဝါးလီးကျေးရွာဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။

ထိုစစ်ဘေးရှောင်များထဲ သုံးပုံမှ နှစ်ပုံသည် နေထိုင်စရိတ်ခက်ခဲမှုကြောင့် ယခု ဇူလိုင်လအစောပိုင်းတွင် စိုးရိမ်စိတ်ဖြင့် နေရပ်သို့ ပြန်သွားကြောင်း ဒေသခံများက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ဒီလတော့ စိုးရိမ်စိတ်နဲ့ တော်တော်များများ ပြန်လာကြပြီ၊ နေအိမ်မီးရှို့ခံရတဲ့သူတွေတော့ မပြန်ကြဘူး။ နည်းနည်းငြိမ်နေတယ်၊ ဘယ်အချိန်ထဖြစ်မလဲတော့ မသိဘူး။ စစ်ရှောင်ရင်လည်း အိမ်ငှားနေရတော့ ငှားစရိတ်နဲ့ မလွယ်ဘူးလေ” ဟု အသက် ၃၀ကျော်အရွယ်ရှိ နေရပ်ပြန် ဆောင်းပြောင်းဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဉီးက ပြောသည်။

ထို့အပြင် နေရပ်ပြန်လာသည့် စစ်ဘေးရှောင်များသည် အခြားဒေသသို့ စစ်ရှောင်ချိန်တွင် အိမ်ခန်းငှားရမ်းနေရမှုနှင့် ဝမ်းရေးရှာစားရမှုကြောင် အခက်အခဲများဖြစ်ကာ နေရပ်ပြန်ရခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိအချိန်ထိ ဆောင်းပြောင်းကျေးရွာအတွင်း စစ်ရေး ငြိမ်သက်နေသော်လည်း နေရပ်ပြန်လာသူများသည် နေအိမ်အပြင်သို့ သွားလာခြင်း မပြုကြကြောင်းလည်း အသက် ၃၀ အရွယ် နေရပ်ပြန် ၎င်းအမျိုးသားက ပြောသည်။

ဆောင်းပြောင်းကျေးရွာသည် သျှမ်း-ကရင်နီ(ကယား) နယ်စပ်တွင် တည်ရှိပြီး ဒေသခံများ၏ တောင်ယာသည် နယ်စပ်တွင် ရှိနေသဖြင့် စစ်ကောင်စီမှ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ကိုင်ခွင့်မပြုဘဲ နေအိမ်တွင်သာ နေခိုင်းထားကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောသည်။

“ကိုယ့်အိမ်ကို ပြန်လာတဲ့သဘောပဲ၊ လယ်ယာလည်းမသွားရဘူး။ စစ်ကောင်စီက စိုက်ပျိုးရေးလည်း လုပ်ခွင့်မပြုတော့ ပြန်လာပြီး နေရုံလေးပဲ။ ဘယ်မှ သွားမရဘူး၊ ရွာမှာ စစ်ပြန် ရှောင်ရသလိုပဲ”ဟု ၎င်းအမျိုးသားက ဆိုပြန်သည်။

ထို့အပြင် နေရပ်ပြန်လာသည့် ဒေသခံများသည် တိုက်ပွဲထပ်မံဖြစ်ပွားမည် စိုးရိမ်သောကြောင့် အဝတ်အစားနှင့် အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများကို ထုတ်ပိုးပြီး အခြားကျေးရွာရှိ အသိမိတ်ဆွေ၊ ဆွေမျိုးများ၏ နေအိမ်တွင် ထားခဲ့ရကြောင်း သိရသည်။

“ကျနော်တို့ တိုက်ပွဲပြန်ဖြစ်ရင် အထုတ်တွေ သယ်စရာ မလိုတော့အောင် မယူပြန်လာဘူး။ ရွာပြန်လာလည်း ဘာမှ လုပ်စားလို့မရဘူး။ စစ်ရှောင်ကူညီတဲ့သူတွေက တစ်အိမ်ကို ဆန် ၉ ပြည် ထောက်ပံ့တယ်။ အဲ့ဒါနဲ့ စားနေရတာ” ဟု အထက်ပါ အမျိုးသားက ပြောသည်။

ပင်လောင်းမြို့နယ် ဆောင်းပြောင်းကျေးရွာသည် အိမ်ခြေ ၆၀၀ နီးပါးရှိပြီး၊ တိုက်ပွဲအတွင်း မီးရှို့ခံရသည့် နေအိမ်သည် (၉၀)ကျော်နှင့် လက်နက်ကြီးထိမှန်သည့်နေအိမ် (၄၀)ကျော် ရှိပြီး၊ ထို လက်နက်ထိမှန်သည့် အထဲတွင် စာသင်ကျောင်းများလည်း ပါဝင်ကြောင်း ဆောင်းပြောင်း ဒေသခံများ ကောက်ယူထားသည့် စာရင်းအရ သိရသည်။

ထိုလက်နက်ကြီးထိမှန်သည့် စာသင်ကျောင်းများကို ပထမ ဦးစားပေးအနေဖြင့် ဒေသခံများ ပြုပြင်နေကြောင်း၊ ကျောင်းပြန်ဖွင့်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်းလည်း အသက် ၃၀ အရွယ်ရှိ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) တပ်သားတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“အခုတော့ ထိခိုက်သွားတဲ့ စာသင်ကျောင်းကို ဒေသခံတွေ ပြုပြင်နေကြတယ်။ ကျောင်းပြန်ဖွင့်ဖို့ ပြင်ဆင်နေကြတုန်း။ ကျောင်းတက်မယ့် ကလေးရော ရှိသေးလားမသိဘူး။ တချို့က စစ်ရှောင်ရင်းနဲ့ တခြားနေရာမှာ ကျောင်းနေလိုက်ကြပြီ။ ကျောင်းဖွင့်လည်း ကလေးတွေ လုံခြုံပါမလား မသိဘူး”ဟု အသက် ၃၀ ကျော် PNO တပ်သားတစ်ဦးက ပြောသည်။

ဆောင်းပြောင်းကျေးရွာအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သာ တပ်စွဲထားပြီး၊ PNO တပ်သည် ၎င်းဒေသတွင် တပ်စွဲမထားကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်တွင်လည်း ပင်လောင်းမြို့နယ် ဆောင်းပြောင်းကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ၎င်းလက်အောက်ခံ PNO ပြည်သူ့စစ်တို့ ပူးပေါင်းကာ ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုနှင့် တိုက်ပွဲတစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဆောင်းပြောင်းကျေးရွာ ဒေသခံများသည် စစ်ဘေးရှောင်ခဲ့ရသေးသည်။