သျှမ်းပြည် ပင်လောင်းမြို့နယ် အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် ရေရှားပါးမှု ပြဿနာများကြုံတွေ့ နေရကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

လက်ရှိတွင် ပင်လောင်းမြို့နယ် တောင်ဘက်ခြမ်းရှိ ကျေးရွာများဖြစ်သည် ဝါလီးကျေးရွာ၊ တောင်လေးကျေးရွာ၊ ပင်ခွန်ကျေးရွာ၊ နမ့်ဖာမူကျေးရွာ၊ ဆောင်းခါးကျေးရွာ၊ ဝါးပြုံးကျေးရွာ၊ ဆောင်ပြောင်းကျေးရွာ ၊ထီဗွားကျေးရွာ နှင့် လိန့်ညားကျေးရွာများတွင် အဝီစိတွင်းရေများ မရှိသည့်အပြင် မိုးရေ နှင့် တောင်ကျရေကို အဓိက ထားသုံးနေရသည်။

ထို့ကျေးရွာများတွင်နေထိုင်သည့် ဒေသခံများ နှင့် စစ်ဘေးရှောင်များ အတွက် ရေပြဿနာများကြုံတွေ့ နေရကြောင်း ပင်လောင်းမြို့နယ် ဒေသခံအမျိုးသာတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ဒီတောင်ဖက်မှာ အဝီစိတွင်းတွေ မရှိဘူးပြီးတော့ အရင်ကတည်းကရေရှားတဲ့ရွာလည်းဖြစ် စစ်ဘေးရှောင် တွေကောရှိနေတော့ ရေက မလုံလောက်တာပေါ့။တစ်နှစ်လုံးမှာ သုံးနေတာက မိုးရေကို အဓိက သုံးတာအဲ့ ရေတွေလည်းကုန်ပြီ။ တောင်ကျရေတွေကိုလည်းသုံးတယ်။ အဲ့ရေတွေကလည်း ခမ်းကုန်ပြီ။ပင်လောင်း တောင်ပိုင်းမှာက ချောင်းတွေမရှိဘူး။”ဟု ပင်လောင်းမြို့နယ် ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦး ပြောသည်။

လက်ရှိရေရှားပါမှုကြောင့် ဒေသခံများ နှင့် စစ်ရှောင်များသည် အရေပြားရောဂါနှင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်လျောရောဂါ များကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရပြီး၊ ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူပြုပစ္စည်းများဆေးဝါးများ၊ သောက်သုံးရေသန့်များလိုအပ်နေကြောင်း စစ်ဘေးရှောင် ကူညီနေသည့်အမျိုးသားက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျောတွေတော့ စဖြစ်နေတာမျိုးတော့ရှိတယ်။ရာသီအပြောင်းအလဲကြောင့်ကော ဒီရေမသန့် တာတွေကြောင့်ကော ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျော ဖြစ်နေတာမျိုးရှိနေတယ်။ပြီးတော့ တစ်ကိုယ်ရေးသန့်ရှင်းရေး အတွက် အရေပြားရောဂါတွေဖြစ်နေတာလည်း ရှိတာပေါ့။ အဲ့ဒါကတော့ လူအနည်းစုလောက်တော့ ဖြစ်နေတယ်။တချို့ ရွာတွေတော့ မပြောတက်ဘူး။”ဟု ၎င်းကပြောသည်။

သောက်ရေ သုံးရေများ မသန့်ရှင်းသောရေကို သောက်သုံးခြင်းကြောင့် ဝမ်းပျက်၊ ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အသည်း ရောင်အသားဝါ၊ အူရောင်ငန်းဖျား၊ ပိုလီယို၊ အရေးပြားရောဂါများ ဖြစ်တတ်ပြီး အသက်ဆုံးရှုံးသည် အထိ ပြင်းထန်နိုင်သည်။

လက်ရှိတွင် ပင်လောင်း တောင်ဘက်ခြမ်းရှိ ကျေးရွာဒေသခံများသည် ရေရှားပါးမှုကြောင့် သောက်သုံးရန် ရေများကို ဝယ်သုံးနေရပြီး ရေတစ်ပီပါပုံး တစ်ပုံးလျှင် ၅ ‌ထောင်ကျပ်မှ ၁ သောင်းကျပ်အထိ ပေးဝယ်နေရကြောင်း ပင်လောင်းမြို့နယ် ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦး ကပြောသည်။

“ကျနော်တို့က ရေကို တစ်ပီပါကို ၅ ‌ထောင်လောက်ပေးဝယ်နေရတာ။တစ်ပီပါကလည်း ဘယ်လောက်မှ မသုံးရဘူး။နေရာအလိုက် ဈေးနှုန်းကွာတယ်။တစ်ရွာနဲ့ တစ်ရွာကလည်း မတူဘူး။တချို့ရွာတွေကတော့ ပင်လောင်းထိ သွားဝယ်ရတယ်။ဒီလနဲ့ရှေ့ လ အတွက်ကတော့ စိုးရိမ်စရာတွေရှိတယ်လာနိုင်တယ်။ရေ အကူအညီတွေရရင်တော့ ကောင်းတာပေါ့။”ဟု ပင်လောင်းမြို့နယ် ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦး ကပြောသည်။

သျှမ်းပြည် တောင်ပိုင်း ၁ နှစ်ကျော်ကြာတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် ပင်လောင်း၊ ဆီဆိုင်၊ ညောင်ရွှေ မြို့နယ် တို့တွင် နေရပ်စွန့်ခွာ၍ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေသည့် ပြည်သူ သောင်းနှင့်ချီကျန်ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက် “၁၁.၁၁ စစ်ဆင်ရေး” ကြောင့် သျှမ်းကရင်နီ နယ်စပ် တစ်လျှောင်တွင် တိုက်ပွဲများကြောင့်ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာသည့် ကရင်နီပြည် လွိုင်ကော်မြို့နယ်ဒေသခံများလည်းပါကြောင်း သိရသည်။