သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့် ကရင်နီပြည်မှ ပြည်သူများအား ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် PNA/PNO မှ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှုများရှိလာပြီး လူမျိုးရေးအမုန်းတရားများကိုပါ ဝါဒဖြန့်ပြုလုပ်လာကြောင်း စစ်ရာဇဝတ်မှုများအားမှတ်တမ်းတင်နေသည့် Burma War Crimes Investigation (BWCI) မှ အစီရင်ခံစာထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ယနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက် တွင် စစ်ရာဇဝတ်မှုများအားမှတ်တမ်းတင်နေသည့် (BWCI) မှ “မင်းတို့အသက်ပဲလိုချင်တယ်” ဆိုသည့်ခေါင်းစဉ်ဖြင့် သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် အရပ်သားများဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရမှု အစီရင်ခံစာအား မိတ်ဆက်သည့်အစီအစဉ်ကို အွန်လိုင်းမှ တဆင့်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

အစီရင်ခံစာထဲတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ မှ စတင်ပြီး ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ်ထိန်းချုပ်ထားသည့် ဆီဆိုင်မြို့နယ်အတွင်း PNA မှ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့မျာအားလက်စားချေသည့်အနေဖြင့် အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှုများရှိခဲ့ကြောင်းဖော်ပြထားသည်။

“သေနတ်ထမ်းလို့ရရင်ထမ်းမယ်။ ကျနော်တို့ကို မသတ်ပါနဲ့လို့ ရှိခိုးတောင်းပန်၊ မျက်ရည်တွေနဲ့ တောင်းပန်ပေမယ့်လည်း မင်းတို့အသက်ပဲလိုချင်တယ်၊ မင်းတို့ကယန်း၊ ကယား၊ ကယောလူမျိုးတွေမမြင်ချင်ဘူး လို့ သူတို့ (PNA) စစ်သားတွေကပြောတာ” ဟု အဖမ်းခံရပြီး ကြယ်တွင်းထဲသို့ပစ်ချခံရပြီး ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာသူတစ်ဦးကပြောကြောင်း အစီရင်ခံစာထဲတွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။

PNA မှ ဖမ်းဆီးသည့်သူများအား ဆီဆိုင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ကြယ်တွင်းအတွင်းသို့ အရှင်လတ်လတ်ပစ်ချ သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ထိုသို့ ပစ်ချခံရသူများထဲမှ အသက်မသေဘဲ ပြန်လည်လွတ်မြောက်သူများကြောင့် ထိုသို့ ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သည့် အခြေအနေများကို ပြန်လည် သိရှိနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

“PNA ရဲ့ အကြောင်းပြချက်က ကရင်နီထဲက ပူးပေါင်းတပ်တွေက သျှမ်းတောင်ထဲမှာ သူတို့ထိန်းချုပ်တဲ့ နယ်မြေထဲမှာ တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်တယ်၊ ပအိုဝ်းလူမျိုးတွေကို တိုက်ခိုက်တယ်ဆိုတဲ့အတွက်ကြောင့် ကယန်းလူမျိုးတွေ၊ ကယောလူမျိုးတွေနဲ့ ကယားလူမျိုးတွေကို ပြန်ပြီးတော့ သတ်ရမယ်ဆိုပြီး ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်တာတွေလုပ်ခဲ့တယ်” ဟု အစီရင်ခံစာမိတ်ဆက်ပွဲတွင် BWCI ၏ တည်ထောင်သူ၊ သုတေတီ ဦးဆွေလင်းမှရှင်းလင်းပြောကြားသည်။

BWCI ၏ အစီရင်ခံအရ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း သျှမ်းတောင်တွင် PNA မှ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရသူ ၂၇ ဦးရှိခဲ့ပြီး အတည်ပြုနိုင်ခြင်းမရှိသေးသူ ၅ ဦးခန့်ရှိကြောင်း နစ်နာသူများမှာလည်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိဘဲ သာမန်အရပ်သားပြည်သူများဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။

လက်ရှိအချိန်တွင်လည်း ညောင်ရွှေမြို့နယ်နှင့် သျှမ်း-ကရင်နီ နယ်စပ်များတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် PNO တို့မှ လက်နက်ကြီးရမ်းသမ်းပစ်ခတ်မှုများကြောင်း ကျေးရွာ (၁၀) ရွာမှ ‌ဒေသခံ ၃,၀၀၀ ကျော် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရလျက်ရှိသည်။

ထိုသို့ အရပ်သားများအား ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဦးတည်တိုက်ခိုက်ခြင်းများအပြင် PNA တပ်ဖွဲ့များအတွင်း အသက် (၁၃)၊ (၁၄) နှစ်အရွယ်ကလေးစစ်သားအသုံးပြုမှုများပါရှိကြောင်း ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု အဖွဲ့များထံမှသိရသည်။