သျှမ်းပြည် သီပေါမြို့အဝင် ဆိုင်းဘုတ်ရှိ သျှမ်း၊အင်္ဂလိပ် ဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသော သီပေါမြို့အမည်စာလုံး ဖျက်ဆီးခံရပြီး သျှမ်းပြည်အလံရှိ ဝါစိမ်းနီ အရောင်များဖြင့် ဆေးခြယ်ထားသည့် သျှမ်းပြည်မြေပုံလည်း အရောင်ပြောင်း ဆေးခြယ်ခံလိုက်ရကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

ယနေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်) နံနက်ပိုင်းမှ စတင်၍ တအာင်း(ပလောင်) အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် သီပေါမြို့တွင် မြို့အဝင်ဆိုင်းဘုတ်ရှိ သျှမ်းဘာသာဖြင့် ရေးထိုးထားသော သီပေါမြို့အမည်စာလုံး “ဝဵင်းသီႇပေႃႉ” ဖျက်ဆီးခံရပြီး သျှမ်းပြည်အလံရှိ ဝါစိမ်းနီ အရောင်များဖြင့် ဆေးခြယ်ထားသည့် သျှမ်းပြည်မြေပုံလည်း အရောင်ပြောင်း ဆေးခြယ်ခံလိုက်ရကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုသည်။

“ဒီမနက် စလုပ်နေတာတွေ့တယ်။ စည်ပင်က လုပ်ထားတဲ့ မြို့ဝင်ဆိုင်းဘုတ်နား အလုပ်သမားတွေ ရောက်လာပြီး ငြမ်းစင်၊ ဆေးသုတ် လုပ်နေတာ နေ့စားတွေပဲ ဖြစ်မှာ။ စစ်သားတော့ မဟုတ်ဘူး”ဟု သီပေါဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောဆိုသည်။

ယမန်နှစ် ၂၀၂၄ အောက်တိုဘာ လလယ်တွင် သီပေါမြို့ကို TNLA မှ အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီးနောက် (၄) လနီးပါး အကြာတွင် ယခင်က မြို့နယ်စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ ပြုလုပ်ထားသည့် သီပေါမြို့ဝင်ဆိုင်းဘုတ်ရှိ သျှမ်း၊အင်္ဂလိပ် အမည်စာလုံးများ ဖျက်ဆီးခံရပြီး သျှမ်းပြည်မြေပုံကို အရောင်ပြောင်း ဆေးသုတ်ခြင်းကို ပြုလုပ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

သီပေါမြို့ဝင်ဆိုင်းဘုတ်ရှိ သျှမ်းအမည်စာလုံး ဖျက်ဆီးခံရပြီး သျှမ်းပြည်မြေပုံကို အရောင်ပြောင်း ဆေးသုတ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သီပေါမြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား ဖော်ဆောင်နေသည့် TNLA မှ ခိုင်းစေညွှန်ကြားခဲ့ခြင်း ရှိ မရှိကို သျှမ်းသံတော်ဆင့်မှ TNLA သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေးမှူး လွေးယေဦးထံ စာပို့မေးမြန်းထားသည်။

သီပေါမြို့ဝင်ဆိုင်းဘုတ်ရှိ ဝါစိမ်းနီ အရောင်များဖြင့် ဆေးခြယ်ထားသည့် သျှမ်းပြည်မြေပုံကို တအာင်း(ပလောင်)အလံရှိ အရောင်များဖြင့် အစားထိုး ဆေးခြယ်ထားခြင်းသည် ဝါ၊ စိမ်း၊ နီ သုံးရောင်ခြယ် အလယ် လပြည့်ဝန်းပါ ဖက်ဒရယ်သျှမ်းပြည် အလံတော်အဖြစ် ဖက်ဒရယ်သျှမ်းပြည်ကောင်စီ ဉက္ကဋ္ဌ တောင်ပိုင်စော်ဘွားကြီး စဝ်ခွန်ပန်းစိန် က ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုး သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်နေကြောင်း တိုင်းရင်းသားအရေး လေ့လာသူများက သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

ယခင်က သျှမ်းစော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး သျှမ်းပြည်သူအများစု နေထိုင်ရာ သီပေါမြို့ရှိ မြို့ဝင်ဆိုင်းဘုတ်အား ဒေသခံများ၏ သဘောထား မပါဘဲ သျှမ်းပြည်အမျိုးသားနေ့တွင် ဖျက်ဆီးပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းကြောင့် ပြည်သူအများအပြား စိတ်အလိုမကျဖြစ်နေကြောင်းကို လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် ရေးတင်ထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ပထမပတ်အတွင်းကလည်း TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် သီပေါမြို့နယ်တွင် တားမြစ်ထားသည့်ကြားက ဖုန်းပြောဆို ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ စံဖိတ်ကျေးရွာရှိ ဒေသခံ အရွယ်စုံ (၄၀) ကျော်ကို ဖုန်းနှင့်အတူ နေအိမ်၊ လမ်းမကြီးတလျှောက်တွင် TNLA တပ်သားများက ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် အရေးပါသည့် အုန်းဘောင်သီပေါနယ်သည် သျှမ်းစော်ဘွားများ အစဉ်အဆက် အုပ်စိုးခဲ့ပြီး သာသနာသက္ကရာဇ် ၄၈၅ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သည့် အုန်းဘောင်ရှေးဟောင်းနေရာနှင့် စော်ဘွားသင်္ချိုင်း တည်ရှိရာ လွယ်မုတ်တောင်သည် အထင်အရှား ကျန်ရှိသည်။

လက်ရှိမြို့နေရာကို (၈၅) ဆက်မြောက် သီပေါစော်ဘွား စဝ်ခွန်ဆိုင် ခေါ် စဝ်ကြာခိုင်မှ ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင် မြို့သစ်တည် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး မန္တလေး-လားရှိုး မီးရထားလမ်းပေါ် အရေးပါသည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့ကာ မြို့ပေါ်တွင် လက်ရှိ တည်ရှိနေသေးသည့် သီပေါဟော်နန်း အဆောက်အဦးကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် စော်ဘွားဖြစ်သူ စဝ်အုန်ကြာက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

၁၉၅၉ ခုနှစ် သျှမ်းပြည်စော်ဘွားများ အာဏာမစွန့်မီအချိန်ထိ သီပေါမြို့ကို စော်ဘွား (၉၂) ဆက်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့ကာ ၁၉၆၂ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ပထမဆုံး စစ်အာဏာသိမ်းမှုအကြား လုပ်ကြံခံရသည့် သီပေါနယ် နောက်ဆုံးစော်ဘွားဖြစ်သူ စစ်ကြာဆိုင် အကြောင်းကို မဟာဒေဝီဖြစ်သူ စဝ်သုစန္ဒီ Inge Sargent ရေးသားသည့် “Twilight Over Burma” စာအုပ်မှာ နာမည်ကျော်ကြားသည်။

သျှမ်းစော်ဘွားများ အာဏာစွန့်ပြီးနောက် သီပေါနယ်သည် နယ်ပိုင်၊ မြို့ပိုင်အဆင့် အုပ်ချုပ်ခံဖြစ်လာပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန အမိန့်ကြော်ငြာစာအရ ကျောက်မဲခရိုင်အောက်တွင် သီပေါမြို့နယ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။