သျှမ်းပြည် ကျောက်မဲခရိုင်၊ သီပေါမြို့နယ်နေ စစ်ကောင်စီတပ်မှ အငြိမ်းစား အရာခံဗိုလ် တစ်ဦးသည် စစ်ကောင်စီ တပ်ပိုင် ခြံစည်းရိုးအနီး မြေမြှုပ်မိုင်း နင်းမိပြီး ခြေထောက်ပြတ် သွားရကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

ယမန်နေ့ (ဇန်နဝါရီ ၉) ရက် ညနေပိုင်း ၄ နာရီဝန်းကျင်တွင် သီပေါမြို့နယ်၊ တုံစင်ကျေးရွာ (ဝၢၼ်ႈတူင်ႈၸၢင့်) ၌ နေထိုင်သည့် အငြိမ်းစား အရာခံဗိုလ် တစ်ဦးသည် ရွာပြင်ဘက်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ပိုင် ခြံအတွင်း ဆိတ်ကျောင်းနေစဥ် မြေမြုပ်မိုင်း နင်းမိခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သီပေါမြို့ခံ အသက် (၃၀) ဝန်းကျင် အမျိုးသမီး တစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ခါတိုင်းနေ့တွေမှာလည်း အဲ့ခြံထဲမှာပဲ သူ့ဆိတ်သူကျောင်းနေတာ။ ဖြစ်ချင်တော့ မနေ့က သူ့ဆိတ်အုပ် ကွဲပြီး သူ့ခြံနဲ့ ကပ်လျက်၊ (၂၃) တပ်ပိုင် ခြံစည်းရိုး နားကို သွားစားနေကြတာတဲ့၊ အဲ့ဒါကို သူမောင်းဖို့ ဆိုပြီး သွားနေတဲ့ အချိန် မြေမြုပ်မိုင်း နင်းမိတာ၊ ဘယ်ခြေထောက် အောက်ပိုင်း ပြတ်သွားတယ်” ဟု ဖြစ်စဥ်ကို သိရှိသည့် သီပေါ မြို့ခံ အသက် (၃၀) ဝန်းကျင် အမျိုးသမီး တစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

အဆိုပါ မိုင်းနင်းမိ ခြေထောက်ပြတ် ဒဏ်ရာရှိသည့် အမျိုးသားသည် စစ်ကောင်စီတပ်မှ အငြိမ်းစား အရာခံဗိုလ် အသက် (၆၀) ကျော်ရှိနေပြီး လက်ရှိ၌ မွေးမြူရေး လုပ်ကိုင်နေသူ ဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။

မြေမြုပ်မိုင်း နင်းမိမှုကြောင့် ခြေထောက်ပြတ် ဒဏ်ရာရှိသည့် အပြင် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အချို့နေရာများတွင်လည်း ထိခိုက် ဒဏ်ရာများ ရရှိသည့်အတွက် ဒေသအတွင်း ပရဟိတသမားများက လာရောက်သယ်ဆောင်ကာ ဆေးရုံသို့ ပို့ပေးခဲ့ရကြောင်း အထက်ပါ အမျိုးသမီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ဆက်ပြောသည်။

“ကယ်ဆယ်ရေး ကားသံတွေ ထွက်သွားတာ တွေ့လိုက်ရတယ်။ ဒဏ်ရာကလည်း တော်တော်ပြင်းတော့ ဆေးရုံ ကိုပဲ တခါတည်း မောင်းပို့ပေးတာတဲ့၊ သူ့သားသမီးတွေလည်း အဝေးရောက်နေကြတာ ဆိုတော့ အိမ်မှာ သူ့တစ် ယောက်တည်းပါပဲ၊ ဆေးရုံမှာ ပြုစု စောင့်ရှောက်ပေးသူ ရှိလားတောင် မသိဘူး” ဟု အထက်ပါ အသက် (၃၀) ဝန်းကျင် အမျိုးသမီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ဆက်ပြောသည်။

လက်ရှိ ဖြစ်စဥ်သည် သီပေါမြို့နယ် အတွင်း အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီ နှင့် မဟာမိတ် ပူးပေါင်း တပ်ဖွဲ့တို့၏ စစ်ဆင်ရေး တင်းမာလာပြီးသည့်နောက် ဒုတိယ အကြိမ်မြောက် ဒေသခံများမှ မြေမြုပ်မိုင်း နင်းမိ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း ဖြစ်သည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက် နေ့လည် ၁ နာရီကျော်တွင် သီပေါမြို့နယ် မိုးတေကျေးရွာမှ အသက် ၂၈ နှစ် အရွယ်ဝန်းကျင်ရှိ စိုင်းအောင်ကြံ ဆိုသူသည် မိုးတေတံတားအနီး ကျွဲသွားရှာရင်း မိုင်းနင်းမိရာမှ ညာခြေထောက်တစ်ဘက်ပြတ် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

မြေမြှုပ်မိုင်း စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့၏ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ မှတ်တမ်းများအရ မြေမြှုပ်မိုင်းနှင့် ပေါက်ကွဲစေတတ်သော စစ်အကြွင်းအကျန်များကြောင့် သျှမ်းပြည်တွင် အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှု အများဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကလေးထိခိုက်သေဆုံးမှုမှာ စုစုပေါင်း၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။

သျှမ်းပြည်အတွင်းရှိ မြို့နယ်များတွင် ကျောက်မဲမြို့နယ်သည် မြေမြှုပ်မိုင်းကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးသူ အများဆုံးဖြစ်ပြီး မိုင်းနင်းမိသည့် ဖြစ်စဉ် ၁၂၀ ကျော်အထိ ရှိခဲ့ကာ သီပေါမြို့နယ်တွင် ဖြစ်စဉ် ၅၈ ခု၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်တွင် ဖြစ်စဉ် ၃၈ ခုဖြင့် အသီးသီးရှိကြကြောင်း မြေမြှုပ်မိုင်းစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့၏ သီးခြားမှတ်တမ်းများအရ သိရသည်။