သျှမ်းပြည် တောင်ပိုင်း ဆီဆိုင်မြို့နယ်ရှိ စိုက်ခင်းများအတွင်း ကျန်ရှိနေသည့် စစ်လက်နက်အကြွင်းအကျန် မြေမြုပ်မိုင်းများကို စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် PNO ထံငွေပေးပြီး ရှင်းခိုင်းနေရကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီမှစပြီး ဆီဆိုင်မြို့နယ်အတွင်း ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PNLA)၊ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု ပူးပေါင်းအဖွဲ့များနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်၊ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် PNO ပူးပေါင်းတပ်တို့အကြား တိုက်ပွဲများပြင်းထန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ တိုင်ပွဲများအပြီးတွင် ဒေသခံ၏ စိုက်ပျိုးရေးခြံ ၊ တောင်ယာ နှင့် ကျေးရွာများတွင် စစ်လက်နက်အကြွင်းအကျန် မြေမြုပ်မိုင်းများ နှင့် မပေါက်ကွဲသေးသည့် ဗုံးသီးများ ကျန်ရစ်နေပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ဒေသခံများက PNO ထံငွေပေးပြီး ရှင်းခိုင်းနေရကြောင်း ဆီဆိုင်မြို့နယ် ဒေသခံအမျိုးသမီးတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“တချို့ ပြောင်းစိုက်ခင်းတွေမှာတော့ မြေမြုပ်မိုင်းတွေက ရှိနေသေးတယ်။ မိုင်းကွဲပြီးသား နေရာတွေမှာတော့ ပုံမှန်တိုင်း စိုက်ပျိုးရေးတွေ ဆက်လုပ်နေကြတယ်။ကျန်နေတဲ့ မိုင်းတွေကို သူတို့က ဒီတိုင်းလာ မရှင်းပေးဘူး။ သူတို့ကို လာရှင်းပေးခိုင်ရင် တစ်နေရာကို ၅ သိန်းပေးပြီးရှင်းခိုင်းရတယ်။” ၎င်းအမျိုးသမီးကဆိုသည်။

စစ်ကော်မရှင်တပ် နှင့် PNO တပ်တို့ မြို့ကို ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် မြေမြုပ်မိုင်းရှင်းလင်းရေးများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းမရှိသဖြင့် ပြောင်းစိုက်ခင်းအချို့တွင် စစ်လက်နက်အကြွင်းအကျန်မြေမြုပ်မိုင်းများ ကျန်ရှိနေကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

“တချို့နေရာတွေမှာ ရှိနေသေးတယ်။ အဓိကတော့ ပြောင်းခင်းတွေမှာရှိနေတာပေါ့။ဒါကြောင့် ပြည်သူတွေ စိုက်ပျိုးရေးပြန် မလုပ်ရဲတာ။အဲ့ မိုင်းတွေကိုလာ ရှင်းခိုင်ရင်လည်း ၅ သိန်းဆိုတော့ ခြံရှင်တွေက မတက်နိုင်လို့ ဒီတိုင်းပစ်ထားရတဲ့ ခြံတွေရှိတယ်။”ဟု ၎င်းကပြောသည်။

အဆိုပါ တောင်ယာနှင့် စိုက်ခင်းများတွင် ကျန့်ရှိနေသည့် စစ်လက်နက်အကြွင်းအကျန်များကြောင့် ဒေသခံများ အနေဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ရန် အန္တရာယ်များနေကြောင်းသိရသည်။

ထို့အပြင် တဖက်တွင်လည်း ကုန်ဈေးနှုန်းမြှင့်တက်ခြင်း၊ စက်သုံးဆီအခက်ခဲများကြောင့် စိုက်ပျိုးလုပ်ငန်းများ ပိုမိုခက်ခဲလာနေကြကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ် နှင့် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် PNO တို့ဖိအားပေးခြင်းကြောင့် နေရပ်ပြန်သည့် ပြည်သူအချို့ မြေမြုပ်မိုင်းနင်းမိပြီး သေဆုံးခဲ့ရသူများရှိသည်။

မြေမြုပ်မိုင်းကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးသူအများစုသည် ကျေးရွာအနီးနှင့် လူအများဖြတ်သန်းသွားလာ အသုံးပြုသည့် လမ်းများ၊ စားကျက်နေရာများ၊စိုက်ပျိုးရေး တောင်ယာများအတွင်း အများဆုံး ကြုံတွေ့နေရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၅ရက်တွင် ဆီဆိုင်မြို့နယ် တဘက်ကျေးရွာအုပ်စု ရွှေတဂူဒေသရှိ တဘက်ချောင်းအနီး၌ ဟင်းရွက်ခူးနေသော အသက် (၅၀)ကျော်အရွယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် စစ်လက်နက်အကြွင်းအကျန် မြေမြှုပ်မိုင်း နင်းမိပြီး ခြေထောက်တစ်ဖက် ဆုံးရှုံးလိုက်ရသည်။