မေလ ၇ ရက် နံနက်ပိုင်း ၉ နာရီ ဝန်းကျင်မှာ ဟိုပုံး – ဆီဆိုင် ပြည်ထောင်စု ကားလမ်းမပေါ်မှာရှိတဲ့ နန်းသြကျေးရွာအနီးမှာ စစ်ရှောင်တွေကို ကူညီပေးရန်အတွက် နိုင်ငံတကာ အာစီယံ အဖွဲ့အစည်းမှ သံအမတ်ကြီး အပါအဝင် ကိုယ်စားလှယ်တွေ စီးလာသည့် ယာဉ်တန်း ပစ်ခတ်ခံရပါတယ်။

အာဆီယံ သံတမန်တွေ လိုက်ပါလာတဲ့ အာဆီယံ လူသားချင်းစာနာမှု ကူညီပေးရေးဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးစင်တာ (AHA Center) ရဲ့ ယာဉ်တန်းကို ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် PNLO က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း မရှိဘူးလို့ PNLO နာယက ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို မနေ့ မေ (၈) ရက် ညနေပိုင်းမှာ ပြောပါတယ်။

ဒီပစ်ခတ်မှုဟာ PNLO/PNLA ကို မနာလိုတဲ့ ၊ နိုင်ငံရေး အမြတ်မရတဲ့ အဖွဲ့က လုပ်တာ ဖြစ်တဲ့အကြောင်း ခွန်ဥက္ကာက ပြောပါတယ်။

ဒီဖြစ်စဥ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ သျှမ်းသံတော်ဆင့် သတင်းထောက် နန်းနောင့်နောင့်က ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာ နဲ့ ဆက်သွယ် မေးမြန်းထားပါတယ်။

မေး ။ ။ ယမန်နေ့မှာ ဆီဆိုင်မြို့နယ်ထဲကို လာတဲ့ အာဆီယံ သံတမန်၊ အရာရှိ ယာဥ်တန်းတွေကို လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ က တိုက်ခိုက်တဲ့ ဖြစ်စဥ်ကို ပြောပြပေးပါအုံးရှင့်။

ဖြေ ။ ။ ဟုတ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီ သံတမန်ယာဥ်တန်းတွေက အာဆီယံ AHA စင်တာက အရာရှိတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့က ဆီဆိုင်မြို့နယ်ထဲက ဒုက္ခသည်စခန်းကို ပစ္စည်းသွားပို့ ဖို့ပေါ့နော်။ အမှန်ကတော့ ပစ္စည်းက ၆ ရက်နေ့ ကတည်းက ရောက်နေပြီးသား၊ ဒါပေမဲ့ မနေ့ (မေ ၇ ရက်) ကတော့ သူတို့ လူကိုယ်တိုင် လိုက်သွားမယ်။ လူကိုယ်တိုင် သွားဝေပေးမယ် အဲ့လိုပေါ့။ နောက်ပြီးတော့ IDPs တွေနဲ့ အင်တာဗျူးမယ် စကားပြောမယ်ပေါ့။ အစ ပထမ ချိန်းတာက ရေဖြူစခန်း ဖြစ်တယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲ့စခန်းက ကရင်နီ နယ်စပ်နဲ့ နီးတော့ သူတို့ကို ဆီဆိုင်မှာ ရှိတဲ့ PNLO ရဲ့ ဆက်ဆံရေးရုံးမှာပဲ ချိန်းကြတယ်။

ရေဖြူစခန်းက အိမ်ထောင်စု (၁၀) စုကိုလည်း ကားကြီး ကားငယ်နဲ့ တင်ခေါ်လာပြီးတော့ သူတို့ကို နမူနာ အနေနဲ့ ပေးမယ်၊ အားလုံးကိုလည်း မခေါ်လာနိုင်ဘူးလေ။ အဲ့ဒီ အိမ်ထောင်စု (၁၀) ခုနဲ့ ဆက်ဆံရေးရုံးမှာ ပေးကြမယ်လို့ စီစဥ်ထားတာ။ ပေးမယ့် ပစ္စည်းတွေထဲမှာ ဆန်အိတ်တွေပါမယ်။ ကျန်းမာရေး ပစ္စည်းတွေပါမယ်။ အဲ့ပစ္စည်း (၃) မျိုးကို သွားပေးတာပါ။ ပေးတဲ့နေရာမှာ ကူညီနိုင်ဖို့ ဆိုပြီးတော့ PNLO ရဲ့ ဥက္ကဌ ခွန်ထွန်းတင်ကလည်း သွားစောင့်နေတယ်၊ အဲ့ဒီအချိန်မှာ တောင်ကြီးက ထွက်တဲ့ ကားတန်းက ကောင်စစ်ဝန်တို့လို ၊ ပြီးတော့ သံအမတ် ကတော့တစ်ယောက် တည်း ပဲပါတယ်။ အဲ့လို သံတမန် အရာရှိတွေ ပါကြပါတယ်။ အဲ့ဒီလို ထွက်သွားတဲ့ အချိန်မှာ သျှမ်းပြည်နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့က လုံခြုံရေး ယူပေးပါတယ်။ အဲ့ဒီအသွားမှာ စစ်တပ်မပါဘူး။ ကား စုစုပေါင်းက (၁၁) စီးဖြစ်ပါတယ်။ ပစ်ခတ်တဲ့ အဖွဲ့က အဲ့ဒီ နောက်ဆုံး တစ်စီးကို ပစ်ခတ်နှောက်ယှက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပစ်ခတ်မှုကလည်း လူတွေကို ဖမ်းဆီး ၊ ရိုက်နှက် ၊ သတ်ဖြတ်ဖို့ မဟုတ်လောက်ပါဘူး။ ရှေ့ဆက်မသွားနိုင်အောင် သေနတ်ဖောက်ပြီးတော့ သတိပေးတဲ့ သဘောပါပဲ။ ဆီဆိုင်ရောက်ဖို့အတွက် လေးမိုင်ပဲလိုတော့တာ။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီမှာ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်တော့ ရှေ့မဆက်တော့ပဲနဲ့ တပ်ရင်းမှူးရဲ့ အမိန့်အရ ပြန်လာကြပါတယ်။ ပြန်လာတဲ့ အချိန်မှာတော့ တိုင်းမှူးက စစ်တပ်ကို လွှတ်ပြီးတော့ သွားကြိုပါတယ်။ ကျနော်က အဲ့လို သိရပါတယ်။

မေး ။ ။ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်တာက ဘယ်ရွာ ဘယ်နေရာမှာလဲ။

ဖြေ ။ ။ နားသြဆိုတဲ့ ကျေးရွာမှာပေါ့။ အဲ့ဒီ နားသြကျေးရွာက ဆီဆိုင်မြို့နဲ့ လေးမိုင်ပဲ ကွာတော့တယ်၊ နားသြရွာ က ကုန်းတက်လည်း ဖြစ်တယ်၊ လမ်းကွေ့လည်း ဖြစ်တယ်။

မေး ။ ။ ဒီယာဥ်တန်းကို လာရောက်ပစ်ခတ်မှု ပုံစံကရော ဘယ်လိုလဲဆိုတာ သိရလားရှင့်။

ဖြေ ။ ။ လာပစ်တဲ့ အဖွဲ့ကလည်း ၁၀ ချက်လောက် ပစ်သွားကြတယ်တဲ့။ သေနတ်အရှည်နဲ့ပဲ ပစ်ကြတာ၊ ပြီးတော့ သူတို့က တောင်ယာသွားတဲ့ ပုံစံ၊ ပအိုဝ်းဝတ်စုံတွေကိုပဲ ဝတ်ထားကြတာ။ စုစုပေါင်းက ၅/၆ ယောက်လောက် ရှိမယ်လို့ သိရတယ်။ သူတို့က ကားနဲ့လာကြတာ။ အဲ့လို လာပစ်ပြီးတော့ ကားပေါ်ပြန်တက်ပြီး ပြေးသွား ကြတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

မေး ။ ။ ပစ်ခတ်မှုမှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရသူတွေရော ရှိလားရှင့်။

ဖြေ ။ ။ ပစ်ခတ်မှုမှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရတာတော့ မရှိဘူး။ ကားကိုတော့ ထိတယ်။ လူကိုတော့ မထိဘူး။

မေး ။ ။ ဒီပစ်ခတ်မှုက ဘာကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ ထင်မိလဲရှင့်။

ဖြေ ။ ။ တကယ်လို့သာ ဒီယာဥ်တန်းသာ ရှေ့ဆက်သွားမယ် ရွာသားတွေနဲ့တွေ့ပြီးတော့ မေးမြန်းမယ်။ စကားပြောမယ် ဆိုလို့ရှိရင် အကြောင်းအရာတွေကို ပေးမသိချင်တဲ့ သဘော၊ ရွာခံတွေနဲ့ ပေးမတွေ့ချင်တဲ့ သဘောပါတယ်။ ဒါကြောင့် အပြင်ကလူ လာပစ်တာထက်ကို အတွင်းထဲက နားလည်မှု တစ်ခုခုလွဲပြီးတော့ ဖြစ်တာလို့ ပြောချင် ပါတယ်။

မေး ။ ။ ဒီပစ်ခတ်မှုမှာ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းက လုပ်လဲဆိုတာရော ဗိုလ်မှူးကြီး သိရလားရှင့်။

ဖြေ ။ ။ အင်း သိတယ်၊ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအရ ပြောရင်တော့ ဒါက ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသပေါ့နော်။ ဒါပေမဲ့ ကျနော်ပြောပြလို့ မရဘူး၊ ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်းကိုပေါ့။ အဲ့ဒီ ပတ်ဝန်းကျင်မှာနေတဲ့ အဖွဲ့တွေပါပဲ။ အဲ့ဒီဘက်မှာ လွမ်းမိုးနေတာကလည်း ရဲရှိမယ်၊ စစ်တပ်ရှိမယ်၊ ပြီးတော့ ဌာနေပြည်သူ့စစ် ဆိုတဲ့ PNA ဆိုတာ ရှိပါတယ်။

မေး ။ ။ ဒီပစ်ခတ်မှုဟာ PNLO က လုပ်တယ် ဆိုပြီးတော့ PNA အရာရှိ တစ်ဦးက မီဒီယာတွေကို ဖြေထားတာ တွေ့တယ်ရှင့်၊ ဒီအပေါ်မှာရော ဗိုလ်မှူးကြီး အနေနဲ့ ဘယ်လို သုံးသပ်ပြောဆိုချင်လဲရှင့်။

ဖြေ ။ ။ PNLO က ဒီကိစ္စမှာ စီစဥ်ဆောင်ရွက်တဲ့သူလေ၊ သံအရာရှိတွေ၊ သံအမတ်တွေကို ခေါ်သွားတာ PNLO ကိုယ်စားလှယ်လည်း ပါနေတယ်။ ပြီးတော့ ပစ္စည်းဝေမယ့် နေရာမှာလည်း PNLO ဒုတိယ ဥက္ကဌကိုယ်တိုင် ပါဝင်မယ်။ ဒီကိစ္စလုပ်ဖို့အတွက် ဘာလီကျွန်းမှာ သွားညှိတုန်းကလည်း PNLO ပါတယ်။ PNLO ဦးဆောင်ပြီး သွားညှိခဲ့တယ်။ ဘာလီကျွန်းက သဘောတူညီချက်အရ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူညီတွေ စပေးဖို့ ဆိုပြီးတော့ စီမံလုပ်ဆောင်ကြတာပါ။ အဲ့ဒီလို ဖြစ်နေတာ PNLO က ပစ်ဖို့အကြောင်းမှ မရှိပဲ။

PNLO က ဒါတွေကို လုပ်ဖြစ်သွားရင် နိုင်ငံရေးအရ အာဆီယံက အသိအမှတ်ပြုမယ်။ အာဆီယံနဲ့လည်း ရေရှည် လက်တွဲသွားတဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေ ရနိုင်မယ်။ PNLO အတွက်က အခွင့်အလမ်းကောင်းတွေ ၊ နိုင်ငံရေး အမြတ်တွေချည်းပဲ။ PNLO က ပစ်ဖို့ အကြောင်းမရှိဘူး။ နိုင်ငံရေး အမြတ်မရနိုင်တဲ့ အဖွဲ့က လုပ်ချင် လုပ်မှာပေါ့၊ အဲ့ဒါကို စဥ်းစားဖို့လိုတယ်။

မေး ။ ။ အခုလိုမျိုး PNA ဘက်ကနေ ဒီပစ်ခတ်မှုကို PNLO လုပ်တယ် ပြောတဲ့ အပေါ်မှာ ဗိုလ်မှူးကြီး အနေနဲ့ ဘယ်လို တုန့်ပြန်ပြောဆိုချင်လဲရှင့်။

ဖြေ ။ ။ ဒါက ဖြစ်နိုင်ချေမှ မရှိတာ၊ ကားထဲမှာလည်း PNLO အရာရှိတွေ လိုက်ပါနေသလို ဆီဆိုင်မှာလည်း PNLO ဒုတိယ ဥက္ကဌ ခွန်ထွန်းတင်နဲ့ အဖွဲ့သားတွေက စောင့်နေတယ်၊ နိုင်ငံရေးအရ အသိအမှတ်ပြုဖို့ ၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ အလုပ်ပါ။ PNLO ကို မနာလိုတဲ့ အဖွဲ့အစည်းရှိရင်တော့ အဲ့ဒီ အဖွဲ့အစည်းကပဲ ဖျက်ဆီးတာ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောနိုင်တာပေါ့။ PNLO ကတော့ ဘယ်သူလုပ်ပါတယ်လို့ မပြောပါဘူး။ PNA က ပြောရင်လည်း မသိဘူးလေ။

မေး ။ ။ အခုလိုမျိုး ဖြစ်သွားတော့ ဒေသအတွင်း လုံခြုံရေးတွေ စိုးရိမ်ရလားရှင့်။

ဖြေ ။ ။ လုံခြုံရေးကိုတော့ စိုးရိမ်ရတယ် မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒေသအတွင်းက ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ လူထု လက်ထဲမှာ အကူအညီမရောက်မှာပဲ စိုးရိမ်ရတယ်။ လူထုတွေ ငတ်မယ်၊ စားစရာ ဝတ်စရာမရှိတဲ့ အခြေအနေတွေ ရောက်မှာပဲ စိုးရိမ်ရတယ်။ အဲ့ဒီလို လူထုကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးတဲ့ အလုပ်ကိုတော့ ဘယ်သူမှ မလုပ်ချင်ကြဘူး၊ လူထုဆီက ပိုက်ဆံကောက်မလား၊ လူသစ်ကောက်မလား၊ နှိပ်စက်မလား အဲ့လိုတွေတော့ လုပ်တတ်ကြတယ်။ ဒီလူထုကို ပြန်လည်ကူညီထောက်ပံ့ဖို့ကြတော့ မလုပ်ချင်ကြဘူး။ လုပ်နိုင်တဲ့ အဖွဲ့ကိုလည်း မနာလို ဖြစ်ကြတယ်။ အဲ့ဒါပါပဲ ပြဿနာကတော့။

မေး ။. ။ ထပ်မံဖြည့်စွက်ပြောချင်ရှိရင် ပြောပေးပါ။

ဖြေ ။ ။မရှိတော့ပါဘူး။