မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် နေထိုင်သည့် သျှမ်းလူမျိုးများသည် ယနေ့ ( နိုဝင်ဘာ ၈) ရက် တွင်ကျင်းပသည့် ၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၌ သျှမ်းတိုင်းရင်းသားရေးရာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း မဲ မပေးခဲ့ရသူ အများအပြားရှိနေသည်ဟု စုံစမ်းသိရှိရသည်။

မန္တလေးမြို့တွင် နေထိုင်ပြီး မိဘ နှစ်ပါးစလုံး သျှမ်းလူမျိုး စစ်စစ်များဖြစ်ကာ မှတ်ပုံတင်တွင်လည်း ရှမ်းလူမျိုးဟု ရေးသားထားသော်လည်း ရှမ်းတိုင်းရင်းသားရေးရာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအတွက် မဲမပေးခဲ့ရေကြောင်း မန္တလေး တိုင်းဒေသကြီးတွင် နေထိုင်သည့် ရှမ်းတိုင်းရင်းသား ဒေသခံများကပြောဆိုကြသည်။

“အခု သွားထည့်တာတော့ ၃ မဲ တော့ ထည့်ခဲ့ပြီးပြီ သူတို့က ၃ မဲ အရင်ထည့်ခိုင်းတယ်။ တိုင်းရင်းသား မဲပုံးက နောက်ဆုံးမှ ထည့်ရတယ်ရှင့်။ တိုင်းရင်းသား မဲပုံးထည့်တဲ့ချိန်တော့ စာရင်းထဲ မပါလို့ မထည့်ရဘူးလို့ ပြောတယ်ရှင့်။ မဲရုံးမှူးကို သွားပြောတော့ စာရင်းထဲ မပါလို့ မထည့်ရဘူးလို့ ပြောတယ်ရှင့်။ ကျမတို့က တိုင်းရင်းသားဆိုတော့ ထည့်ချင်ပါတယ်ရှင့်။ ၅ နှစ်တောင် စောင့်ခဲ့ရတယ်ဆိုတော့ ကိုယ့်တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေးဆိုတော့ ထည့်ချင်ပါတယ်ရှင့်။ထည့်ရဖို့ကတော့ ကြိုးစားနေတုန်းရှင့်။ မဲရုံ မပိတ်ခင်ထိတော့။” ဟု မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် နေထိုင်သည့် ဒေသခံ နန်းသန်းအေး က သျှမ်းသံတော်ဆင့် ကိုပြောသည်။

သျှမ်းတိုင်းရင်းသားများသည် လွန်ခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲ၊ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားရေးရာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ကိုမဲထည့်ခဲ့ရပြီး လက်ရှိ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာလည်း တိုင်းရင်းသားရေးရာအတွက် မဲမထည့်ခဲ့ရကြောင်း နန်းအေးယုံ က သျှမ်းသံတော်ဆင့် ကိုပြောသည်။

“ဝမ်းနည်းတာပေါ့။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကိုယ့်လူမျိုးအတွက်က မဲ တစ်မဲဆိုလည်း တမဲ ပေါ့နော်။ ထည့်ပေးချင်တာပေါ့။ ဘယ်ပါတီပဲ ဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်သျှမ်းလူမျိုး အတွက်က ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိတယ်။ ဒီဝန်ကြီး အတွက်က ပြောရေးဆိုခွင့် ရှိတယ်လေ။ အခုဟာက မထည့်ရတော့ ဝမ်းနည်းတာပေါ့လေ။ ထည့်ပေးချင်ပါတယ်။ ဒီလို မထည့်ရတော့ ကျမတို့ တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးနေသလို။ သူတို့ကျတော့ အသဲကြားက မဲတပြား ပြောပြီးတော့ ငါတို့ကျတော့ မထည့်ရဘူး။ စိတ်တိုတာပေါ့။အခုတော့ ထည့်ရဖို့တော့ ကြိုးစားနေတယ်။” ဟု နန်းအေးယုံ ကပြောသည်။

သျှမ်းတိုင်းရင်းသားအများစုသည် ကျန်မဲ (၃) မဲကို ထည့်ရပြီး တိုင်းရင်းသားမဲစာရင်းတွင်သာ မဲ မထည့်ခဲ့ရကြောင်း မန္တလေးတွင် နေထိုင်သည့် သျှမ်းလူမျိုုးများက ပြောဆိုကြသည်။

အလားတူ မန္တလေးတိုင်း ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် နေထိုင်သည့် သျှမ်းလူမျိုးများသည် သျှမ်းတိုင်းရင်းသားရေးရာ မဲ မထည့်ခဲ့ရကြောင်း စုံစမ်းသိရှိရသည်

“ကျနော်တို့ အိမ်တအိမ်တည်း မဟုတ်ဘူး။ တော်တော်များတယ်။ ကျနော်တို့ သျှမ်းတွေ အတွက် နစ်နာတယ်။” ဟု ပြင်ဦးလွင်တွင် နေထိုင်သည့် သျှမ်းတိုင်းရင်းသား စိုင်းစိုးမိုးအောင် က သျှမ်းသံတော်ဆင့် ကိုပြောသည်။

ထိုနေရာတွင်နေထိုင်သည့် သျှမ်းလူမျိုးများ၏ မှတ်ပုံတင်တွင် သျှမ်းလူမျိုးဖြစ်သော်လည်း သျှမ်းတိုင်းရင်းသားကိုယ်စားပြုမည့် မဲမထည့်ရသည်မှာ နစ်နာမှုရှိကြောင်းလည်း မဲမထည့်ခဲ့ရသူများက ပြောသည်။

“တမနက်လုံး အဲ့ဒီကိစ္စကို ရှင်းပေးနေပါတယ်ဗျ။ မဲဆန္ဒရှင်က မဲစာရင်းကို စစ်ဆေးပြီး၊ တောင်းဆိုခြင်း၊ ကန့်ကွက်ခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်း မလုပ်ရတာကို အခြေခံတာပါဗျ။ ဒီနေ့မှာ ဖြစ်ပွားတဲ့ ကိစ္စရပ်များတော့ ကျနော်တို့ ကော်မရှင်ခွဲ ဆောင်ရတဲ့ ဥပဒေ နည်းဥပဒေ လုပ်ငန်း လမ်းညွှန်ချက်တွေ မရှိတော့တဲ့အတွက်ကြောင့် ဒီတပတ်တော့ ရနိုင်ခြင်း မရှိတော့ပါဘူး။” ဟု ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိန်ဝင်း က သျှမ်းသံတော်ဆင့် ကိုပြောသည်။

အလားတူ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း တောင်ကြီးမြို့ရှိ စဝ်စံထွန်းရပ် နယ်မြေ(၇) သပြေလမ်းရှိ မဲရုံ အမှတ်(၃) တွင် နိုဝင်ဘာ (၈) ရက်နေ့ နံနက် ၆ နာရီ ၃၀ ဝန်းကျင်တွင် တိုင်းရင်းသားရေးရာ မဲမရရှိသဖြင့် ရပ်ကျေးရွေးကော်ပွဲကော်မရှင် နှင့် မဲပေးသူကြား အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။