မူးယစ်ဆေးဝါးတားဆီးနှိမ်နင်းရေးတွင် လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်၊ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတည်း လုပ်ဆောင်၍မရကြောင်းနှင့် တားဆီးနှိမ်နင်းရေးအောင်မြင်မှုအတွက် ပြည်သူများ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ကြောင်း မှူးယစ်တပ်ဖွဲ့စုမှူး ရဲမှူးရီထွန်းသန်းက လူငယ်နှင့်မူးယစ်ဆေးဝါး ပြည်သူ့စကားဝိုင်းတွင်ပြောသည်။

လားရှိုးခရိုင် ပြန်ကြားရေးနှင့်ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဦးစီးဌာနက ကြီးမှူး၍ လူငယ်နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ပြည်သူ့စကားဝိုင်းကို မေလ ၁၀ ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၁ နာရီမှ ညနေ ၄ နာရီအထိ မြို့တော်ခန်းမ တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ရာတွင် ရဲမှူးက ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲသည့်လူငယ်များတွင် ၊ကျောင်းတွင်စာမလိုက်နိုင်သူများ၊ မိဘအုပ်ထိန်းမှုနှင့် ကင်းကွာနေသူများ၊ ပညာတပိုင်းတစသင်၍ ကျောင်းထွက်သွားသူများ ဖြစ်လေ့ရှိကြောင်း ရဲမှူးကပြောသည်။

“ဖမ်းဆီးရမိမှုအတွေ့အကြုံအရဆိုရင် လားရှိုးမြို့ရဲ့မြို့စွန်ပတ်ဝန်းကျင်တွေမှာတော့ လူငယ်တွေစုဖွဲ့ပြီးတော့မှ အိမ်ကနေ ပိုက်ဆံငါးရာတစ်ထောင်ရတယ်ဆိုရင် လက်တည့်စမ်းချင်တဲ့ အနေအထားလေးသွားတွေ့ရတယ်။ အဲဒီကလေးတွေကို ပြန်လည်စီစစ်လိုက်တော့ ၁၅ နှစ် ၁၆ နှစ် အရွယ်ကစပြီး အထက်ပိုင်းအရွယ်ထိ တွေ့ရပါတယ်” ဟု၄င်းကဆက်ပြောသည်။

အဆိုပါ စကားဝိုင်းသို့ ဒေသတွင်းလူထု စုစုပေါင်း ၂၀၀ ခန့်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး လားရှိုးခရိုင်စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မတီဥက္ကဌ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးကောင်းစံလင်း၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စား လှယ် ဦးစိုင်းဝမ်းလှိုင်းခမ်း၊ အမှတ်(၂၄) မူးယစ်တပ်ဖွဲ့စုမှူး ရဲမှူးရီထွန်းသန်း၊ ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနမှ သမားတော်ကြီး ဒေါက်တာကျော်ထင်၊ Mynamar Anti Narcotics Association(MANA)မှ ဒေါက်တာ တင့်ဆွေ၊ မြို့နယ်ဥပဒေအရာရှိ ဦးစောကဲဒို၊ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးစခန်း မန်နေဂျာ ဦးခိုင်ဝင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသတင်းစာဆရာများအသင်း ဗဟိုအလုပ်အမှု ဆောင်စာရင်းစစ်မှူး ဒေါ်ခင်သန်းနွဲ့တို့မှ မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ပတ်သက်သည့်ခေါင်းစဉ်များအသီးသီးပြောကြားသွားခဲ့သည်။

အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စိုင်းဝမ်းလှိုင်းခမ်းက တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် မူးယစ်ဆေးဝါးဆန့်ကျင်ရာ၌ ပြည်သူလူထုတွင် အလွန်အားနည်းကြောင်း၊ပြည်သူများအနေဖြင့်လည်း မိမိတို့ မိသားစု မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့်ကင်းဝေးစေရန် တနိုင်တပိုင် ကာကွယ်သင့်ကြောင်း ပြည်သူ့စကားဝိုင်းတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

“ပြဿနာတစ်ခုခုဖြစ်လိုက်တိုင်းမှာ ကျနော်တို့သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနတွေကို သွားပြီးအပြစ်မြင်လို့မရဘူးဗျ။ ကိုင်တွယ်ရမယ့်ဖြစ်တည်မှုကို ကျနော်တို့ သိရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီဒေသမှာတိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံနေထိုင်တဲ့ ဒေသဖြစ်ပါတယ်။ မူးယစ်ဆေးဝါးအသိပညာသွားပေးတဲ့ခါ ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းပြောလို့မရဘူး” ဟု ၄င်းကဆက်ပြောသည်။

ယခုအခါတွင်ခေတ်စနစ်နှင့်အညီ ပြစ်မှုဆိုင်ရာမှုခင်းအနေဖြင့်မကြည့်ဘဲ မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲသူများကို တားဆီးနှိမ်နင်းရေးအနေဖြင့် ဥပဒေကိုပြင်ဆင်လိုက်ကြောင်း ရဲမှူးရီထွန်းသန်းကပြောသည်။

၂၀၁၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေ အမှတ် ၆ ၌ ပြဌာန်းထားသည့် ဥပဒေတွင် မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲသူများသည် သက်ဆိုင်ရာကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန အားကစားဝန်ကြီးဌာနတို့ ဖွင့်ထားသည့်ဌာနတို့တွင် ဆေးကုသမှုခံယူရမည် သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်အစိုးရမှသတ်မှတ်ထားသည့် ဆေးကုဂေဟာ ဆေးကုဌာနတို့ တွင် ဆေးကုသရမည်ဖြစ်သည် ဟု ၄င်းကဆက်ပြောသည်။

ဆေးကုသမှုမရှိဘဲ ရဲတပ်ဖွဲ့မှတွေ့ရှိလျှင် မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုရှိမရှိ ပနာမဆေးစစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပြီး သုံးစွဲမှုပေါ်ပေါက်လျှင် သက်ဆိုင်ရာ ကျမ်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ဆေးကုသပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ၊ ထိုသို့ဆေးကုသမှုခံယူနေစဉ်အတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးသူမှ ခံဝန်ချုပ်ပါစည်းကမ်းချက်များကိုဖောက်ဖျက်လျှင် သက်ဆိုင်ရာတရားရုံးမှ သစ်ပင်ပန်းမန်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ လမ်းတံတားခင်းခြင်း လူမှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် အကျိုးပြုလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်းတို့နှင့်အတူထောင်ဒဏ် ပြစ်ဒဏ် ၆ လ – ၁ နှစ် စသည်ဖြင့် ချမှတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ရဲမှူးကထပ်ပြောသည်။

မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲသူများအား ပြန်လည်ထူထောင်ရေးစခန်းအဖြစ် သျှမ်းပြည်နယ်အစိုးရမှ ဖယ်ခုံ၊ ဟိုပုံး၊ နမ့်ခမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ ကျိုင်းတုံ၊ တာချီလိတ်၊ လားရှိုး စသည့် ခုနှစ်နေရာတွင်ထားရှိကြောင်း ရဲမှူးကပြောပါသည်။

လားရှိုးခရိုင်တွင် ပြန်ကြားရေးဌာနမှ ဦးစီးကျင်းပသော လူငယ်နှင့်မူးယစ်ဆေးဝါးစကားဝိုင်းမှာ ယခုပထမဆုံးအကြိမ် ကျင်းပခြင်းဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။