သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း တန့်ယန်းမြို့နယ် ပန်ညောင်ကျေးရွာအုပ်စု လွိုင်လောဝ်တောင်တွင် ‘ဝ’ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော် (UWSA) နှင့် တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်များ ပူးပေါင်းပြီး သလင်းကျောက် တူးဖော်နေကြောင်း ဒေသခံပြောပြချက်အရ သိရသည်။

တန့်ယန်းမြို့နယ် လွိုင်လောဝ်(လွႆလၢဝ်)တောင်မှ ထွက်ရှိသော သလင်းကျောက်များကို ‘ဝ’တပ်ဖွဲ့ UWSA နှင့် တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်များ ပူးပေါင်းတူးဖော်နေပြီး ပန်ညောင်ကျေးရွာအုပ်စုနှင့် မိုင်းကျိုင်ကျေးရွာအုပ်စု အစပ်ရှိ နမ့်ညှင်းချောင်းဘေးတွင် ဆေးကြောသန့်စင်မှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း တန့်ယန်းမြို့နယ် ဒေသခံတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

အဆိုပါ သလင်းကျောက် တူးဖော်သည့် နေရာနှင့် ဆေးကြောသန့်စင်သည့် နေရာသည် မိုင် (၂၀) ခန့်သာ ကွာဝေးကြောင်း သိရသည်။

“ရှင်းရှင်းပြောရရင် သူတို့ တူးဖော်ပြီး ရလာတဲ့ ကျောက်က ဖန်ခွက်လိုပဲ ဖြူစွတ်နေတယ်၊ သလင်းကျောက်လို့ ပြောတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲ့ဒီမှာ တူးရင်းတူးရင်းနဲ့ ဘာတွေ ထပ်ထွက်လဲတော့ မသိဘူး။ အခု သူတို့ အပေါက် ဖောက်ပြီး ဝင်တူးနေကြတယ်” ဟု တန့်ယန်းဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် နမ့်ညှင်းချောင်းဘေး၌ ဧရိယာ (၄) ဧကခန့် အကျယ်အဝန်းရှိသော ကျောက်ဆေးကြောသန့်စင်သည့် စခန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နေပြီး သန့်စင်ပြီး ကျောက်များကို တန့်ယန်းမြို့ မြောက်ဘက်ရှိ တာ့ဆိုင်းလျန် (တႃႈသၢႆးလႅင်) လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် UWSA ထိန်းချုပ် ‘ဝ’ဒေသကို ဖြတ်သန်းပြီး တရုတ်နိုင်ငံဘက်သို့ တင်ပို့ရောင်းချနေကြောင်း ၎င်းအမျိုးသားက ရှင်းပြသည်။

တန့်ယန်းမြို့နယ်အတွင်း ကျောက်ဆေးကြောသန့်စင်သည့် စခန်းကို ယမန်နှစ် ၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာလကတည်းက စတင်ဆောက်လုပ်နေခြင်းဖြစ်ပြီး စခန်းဆောက်လုပ်ရန်အတွက် ပြည်သူပိုင်လယ်ယာမြေများကို ‘ဝ’တပ်ဖွဲ့ (UWSA) ဘက်က အဓမ္မ သိမ်းယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

“အဲ့မြေတွေက နောင်ဆိုင်ရွာသားတွေရဲ့ မြေတွေ၊ ချောင်းဘေးမှာ ရှိတယ်။ မြေတစ်ဧကလောက် အတွက်တော့ လျော်ကြေး ကျပ်သိန်း (၃၀) ပေးတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲ့ဒီ အနားတစ်ဝိုက်မှာရှိတဲ့ မြေသုံးဧကလောက် အတွက်တော့ ဘာမှမပေးဘူး။ မယ်ဇလီပင် စိုက်ထားတာတွေကိုလည်း အကုန်ခုတ်၊ အကုန်ဖြိုပြီးတော့ မြေဖို့လိုက်တာ” ဟု အထက်ပါဒေသခံတစ်ဦးက ဆက်ပြောသည်။

လွိုင်လောဝ်တောင်ဒေသတွင် ‘ဝ’တပ်ဖွဲ့ (UWSA) နှင့် တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်များ ပူးပေါင်းပြီး သလင်းကျောက် သတ္တုတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ‘ဝ’ပြင်ပဆက်ဆံရေးတာဝန်ခံ ဦးညီရမ်းထံ ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့စဉ် “ကျနော်တို့ သိသလောက်တော့ (MEC) က ကျောက်မီးသွေးတွေ တူးထားတာ ရှိပါတယ်။ ကျနော်တို့ ‘ဝ’အနေနဲ့ အဲ့ဘက်မှာ တူးတာမရှိပါဘူး၊ အဲ့ဘက်ဒေသ (ခနောက်စိမ်း) ထွက်တာလည်း မကြားဖူးဘူး” ဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ဖြေကြားသည်။

မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC) သည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်ကတည်းက တည်ထောင်ထားသည့် မြန်မာစစ်တပ်ပိုင်ဖြစ်ပြီး သတ္တုတူးဖော်ရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်များအထိ ကဏ္ဍမျိုးစုံတွင် စီးပွားရေး လုပ်ကိုင်နေပြီး မြန်မာစစ်တပ်အတွက် အကျိုးအမြတ် ရှာဖွေပေးနေခြင်း ဖြစ်သည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာစစ်တပ်၏ အဓိက ဝင်ငွေရလမ်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အင်ပါယာကြီး (၂) ခုဖြစ်သော မြန်မာ့စီပွားရေးဦးပိုင်လီမိတက် (MEHL) နှင့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC) တို့တို့ အမေရိကန်၊ ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ဗြိတိန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာက စီးပွားရေးအရ ပြင်းထန်စွာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ထားသည်။

သလင်းကျောက်သည် အဖိုးတန် ကျောက်မျက်ရတနာ အဖြစ်သာမက အဆင့်မြင့် နည်းပညာနှင့် စက်မှုကဏ္ဍတို့တွင် မရှိမဖြစ် အရေးပါသော တွင်းထွက်ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

သလင်းကျောက်ကို လက်ဝတ်ရတနာများ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ နာရီ၊ ဖုန်းနှင့် ကွန်ပျူတာ စသည့် အီလက်ထရွန်နစ် ပစ္စည်းများတွင် လှိုင်းနှုန်းထိန်းညှိရန်အတွက် လည်းကောင်း အသုံးပြုသည်။

တန့်ယန်းမြို့နယ်တွင် အဆိုပါ တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများကြောင့် လွိုင်လောဝ်ဒေသတွင် မိုးတွင်းကာလ၌ မြေပြိုမှုများ ဖြစ်ပွားကာ မြေဆီလွှာများ လမ်းပေါ်သို့ ပြိုကျခြင်းကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲမှုများ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

ထို့အပြင် မြေဆီလွှာတိုက်စားမှုကြောင့် ယမန်နှစ်က လွိုင်လောဝ်တောင် အနီးတဝိုက်ရှိ ဒေသခံများ၏ လယ်ယာစပါးခင်းများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး စိုက်ပျိုး၍ မရတော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

သို့သော် သလင်းကျောက် တူးဖော်နေသည့် ကုမ္ပဏီဘက်မှ နစ်နာသည့် ဒေသခံများကို တစ်စုံတစ်ရာ လျော်ကြေး ပေးဆောင်ခြင်း မရှိကြောင်း ဆိုသည်။

“သူတို့ကျောက်တွေ လာဆေးတဲ့နေရာက ချောင်းအထက်ပိုင်း ရွာတွေကို ထိခိုက်တာမျိုး မရှိပေမယ့် ချောင်းအောက်ဘက်က ရွာသားတွေအတွက် အများကြီး ထိခိုက်တယ်။ အထိခိုက်ဆုံးကတော့ နမ့်ညှင်းချောင်းပဲ။ ဒီကိစ္စအပေါ်မှာလည်း ပြည်သူတွေက ဘာမှ လုပ်လို့မရဘူး၊ ပြန်ပြောဖို့လည်း မရဲကြဘူး” ဟု အမည်မဖော်လိုသည့် တန့်ယန်းမြို့နယ် ဒေသခံတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

ကျောက်ဆေးကြောသည့် လုပ်ငန်းသည် နမ့်ညှင်းချောင်းကို အဓိကထား အသုံးပြုနေခြင်းကြောင့် ချောင်းအောက်ဘက်ရှိ ပန်ညောင်၊ နမ့်ဟွန်းခံ၊ ခိုတောင်း ကျေးရွာများမှ အိမ်ခြေ (၁၅၀) ကျော်ရှိ ပြည်သူများမှာ ရေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် စိုက်ပျိုးရေး အခက်အခဲ ကြုံတွေ့ရမည်ကို စိုးရိမ်နေရသည်။

အဆိုပါ သလင်းကျောက်ထွက်ရှိရာ လွိုင်လောဝ်ဒေသသည် ယခင်က ဗိုလ်မွန်း ဦးဆောင်သည့် မန်ပန်ဌာနေ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့်နေရာ ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများ၏ ပြောပြချက်အရ သိရသည်။

မန်ပန်ဌာနေ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့သည် တန့်ယန်း၊ မိုင်းရယ်နှင့် လားရှိုးမြို့နယ်အတွင်း သံလွင်မြစ်ကမ်းအနီး တာ့ပန်ယုတ်၊ တာ့ဆိုင်းလျန်မှ မန်ပန်အုပ်စု၊ မိုင်းယော်အုပ်စုအထိ ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း (၅၀) နီးပါး နယ်မြေစိုးမိုးမှု ရှိခဲ့သည်။

သို့သော် “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ‘ဝ’တပ်ဖွဲ့ (UWSA) က သံလွင်မြစ် အနောက်ဖက်ကမ်းကို ဝင်ရောက်လာပြီး လွိုင်လောဝ်ဒေသကို ထိန်းချုပ်ထားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများ၏ ပြောပြချက်အရ သိရသည်။