သျှမ်းပြည် လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကျေးရွာတိုင်းနီးပါးတွင် အသက် ၁၆ နှစ်မှ စပြီး လူမျိုးဘာသာမရွေး တပ်သားသစ် ခေါ်ယူစုဆောင်းနေကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်တွင် လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA တာဝန်ရှိသူများသည် လားရှိုးမြို့ပြင် အေတီတံတား တစ်ဖက်ခြမ်းရှိ ကျေးရွာတာဝန်ခံများကို အစည်းအဝေး ခေါ်ယူခဲ့သည်။

အဆိုပါ အစည်းအဝေးတွင် MNDAA ထိန်းချုပ် ကျေးရွာများမှ အသက် ၁၆ နှစ်မှ ၃၆ နှစ်ကြား လူမျိုးဘာသာမရွေး တစ်အိမ်တစ်ယောက် တပ်သားသစ် စုဆောင်းမည်ဟု ကိုးကန့်တပ် တာဝန်ရှိသူများမှ ပြောဆိုခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ စစ်သင်တန်းတက်ရမည့် လူစာရင်းများ ပေးပို့လာကြောင်း လားရှိုးဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

“လားရှိုးနယ်တဝိုက် MNDAA ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲမှာ ရွာတိုင်း ရပ်ကွက်တိုင်း အေတီတံတား ဒီဘက်ခြမ်းက လူတွေကို အကုန်ခေါ်ပြီး သွားရမယ့် လူစာရင်း ပို့လာပေးမယ်လို့ အစည်းအဝေးမှာ ပြောတယ်။ တစ်အိမ်တစ်ယောက် မသွားမနေရ အဲ့လိုစနစ်မျိုးနဲ့ လူမျိုးဘာသာမရွေး ဘယ်သူမဆို အဲ့လို စစ်သားစုဆောင်းတယ်” ဟု လားရှိုးဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် MNDAA ထိန်းချုပ်ထားသည့် လားရှိုးမြို့ နမ့်ယော်ချောင်း တစ်ဖက်ကမ်းရှိ တာပုံ၊ ဟိုပိတ်၊ ကောင်းကြဲ၊ မတ်ချိနု စသည့် ကျေးရွာအုပ်စုများတွင် ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးနှင့် ဆရာ/ဆရာမများမှ လွဲ၍ MNDAA ဘက်မှ လူမျိုးဘာသာမရွေး အတင်းအကြပ် တပ်သားသစ် စုဆောင်းနေကြောင်း လားရှိုးဒေသခံများက ပြောသည်။

“အသက် ၁၆ ကနေ ၃၆ နှစ်ထိ အထက်က ကျလာတဲ့ စာရင်းအတိုင်း သွားရမယ်လို့ ပြောတယ်။ ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးနဲ့ ဆရာ/ဆရာမရယ် ဝန်ထမ်းတွေ လွတ်တယ်။ ပညာသင်နေဆဲ လူတော့ မခေါ်ဘူးလို့ဘဲ ပြောတယ်၊ မိန်းကလေး ပါ မပါတော့ မပြောဘူး။ သွားရမယ့် လူစာရင်းက အထက်က စာရင်းပို့ပေးမယ်လို့ ပြောတယ်” ဟု လားရှိုးဒေသခံ အဆိုပါ အမျိုးသားက ထပ်လောင်းပြောသည်။

MNDAA ၏ တပ်သားသစ်စုဆောင်းရေး မူဝါဒတွင် အထူးဒေသ(၁) အတွင်း နေထိုင်သည့် အသက်(၁၆) နှစ် ပြည့်ပြီးသူတိုင်း ကျား/မ မရွေး စစ်မှုထမ်းရန် တာဝန်ရှိပြီး တပ်သားစုဆောင်းခြင်း ခံရသည့် အမျိုးသမီးများကို ရုံးပိုင်းဆိုင်ရာ တာဝန်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားများကို စစ်မှုထမ်းအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ပေးအပ်မည်ဟု ထိုစဉ်က MNDAA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ လီကျားဝင်းက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ဖြေကြားထားသည်။

တရုတ်၏ ဖိအားပေးမှုကြောင့် ယမန်နှစ် ၂၀၂၅ ဧပြီလ ၂၂ ရက်တွင် လားရှိုးမြို့ပေါ်မှ MNDAA တပ်များ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသော်လည်း လားရှိုးမြို့နှင့် ၄ မိုင် အကွာအဝေးတွင် ဆက်လက် တပ်စွဲထားပြီး မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် (၁၂) ခုကို စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား ပြန်လည်ပတ်နေသည်။

အလားတူ MNDAA ထိန်းချုပ်ထားသည့် လားရှိုးမြို့နယ် နမ့်ပေါင်တိုက်နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် MNDAA ဘက်မှ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို အစည်းအဝေး ‌ခေါ်ယူကာ တပ်သားသစ် (၄၀) ယောက် စုဆောင်းပေးရန် တောင်းဆိုထားပြီး (၃) ကြိမ်မြောက် တပ်သားသစ် စုဆောင်းခြင်း ဖြစ်ကြောင်း နမ့်ပေါင်ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

လားရှိုးမြို့နှင့် မိုင်းရယ်မြို့ကြား MNDAA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကျေးရွာအုပ်စုများတွင်လည်း အတင်းအကြပ် တပ်သားသစ် စုဆောင်းနေပြီး အချို့ကျေးရွာများမှာ လူရှာမရခြင်းကြောင့် သံလွင်စံပြကျေးရွာရှိ MNDAA တပ်စခန်းသို့ သွားရောက် တောင်းပန်ထားရသည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင် ဇန်နဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ်မှ စတင်ပြီး စစ်ကော်မရှင် ထိန်းချုပ်ထားသည့် လားရှိုးမြို့ပေါ် ရပ်ကွက် (၁၂) ခုတွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများမှ နေအိမ်များထဲ လူဦးရေစာရင်း ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ပြီး စစ်မှုထမ်းကြေး စတင်ကောက်ခံနေကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုသည်။