မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရွေးကောက်ပွဲပြီးလျှင် စစ်မှုထမ်းတိုးခေါ်ရန် စစ်ကော်မရှင်က ပြင်ဆင်နေကြောင်း စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်ထံမှ သိရသည်။

တရားဝင် လူဖမ်းစစ်သားစုဆောင်းရန် စစ်ကော်မရှင်က စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်မှာ လာမည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ၂ နှစ်ပြည့်ပြီ ဖြစ်သည်။

“ရွေးကောက်ပွဲပြီးရင် စစ်မှုထမ်းတိုးခေါ်မယ်။ လာမယ့် ဧပြီလမှာ စစ်မှုထမ်း အပတ်စဉ် ၁ က နှစ်နှစ်ပြည်တော့၊ ပေးထွက်ရတော့မှာ။” ဟု စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ဇွန်လ ၂၅ ရက်မှ ၂၇ ရက်အထိ နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်၌ ရွေးကောက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်မှုထမ်းစာရင်း ကောက်ခံခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းရန် ဆွေးနွေးတင်ပြခဲ့သော်လည်း အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်က လက်မခံကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိ စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပမည့် မြို့နယ်များတွင် ရွေးကောက်ပွဲ မဲထည့်နိုင်ရေးအတွက် အိမ်ထောင်စုစာရင်း ကောက်ခံနေလျက်ရှိရာ အဆိုပါစာရင်များကို အခြေခံပြီး စစ်မှုထမ်းဆင့်ခေါ်မည်ကိုလည်း ဒေသခံများက စိုးရိမ်နေကြသည်။

သျှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်း မိုင်းယောင်းမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “အခုရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲထည့်မယ့်သူတွေရဲ့ စာရင်းတွေ လာကောက်တာရှိတယ်။ ပြီးတော့ မဲစာရင်းပြုစုဖို့အတွက် အိမ်ထောင်စုစာရင်းတွေ ကောက်တာရှိတယ်။ အိမ်မှာ လူဘယ်နှစ်ယောက်ရှိတယ်က အစသိတယ်။ အဲ့ဒါတော့ တော်တော်လေး စိုးရိမ်နေရတယ်” ဟု ပြောသည်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံတဝှမ်း တော်လှန်ရေး အင်အားစုများ၏ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် နယ်မြေများစွာ သိမ်းပိုက်ခံရပြီး စစ်ရှုံးနေသည့် စစ်ကော်မရှင်သည် ၎င်းတို့အတွက် စစ်အင်အား ချိနဲ့လာမှုကို ဖြည့်တင်းရန် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် စစ်မှုထမ်း ဥပဒေကို အသက်သွင်းခဲ့သည်။

ထိုဥပဒေကို ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေက ဥပဒေပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အရပ်သား အစိုးရများ လက်ထက်တွင် ကျင့်သုံးခြင်း မရှိသော်လည်း ယခုအခါ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြန်လည်ကျင့်သုံးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

စစ်မှုထမ်းဥပဒေအရ နိုင်ငံသားတိုင်း စစ်မှုထမ်းရမည်ဖြစ်ကာ အမျိုးသားများအနေဖြင့် အသက် ၁၈ နှစ်မှ အသက် ၃၅ နှစ် မပြည့်မီအထိ သတ်မှတ်ထားပြီး အမျိုးသမီးများအနေဖြင့် အသက် ၁၈ နှစ်မှ အသက် ၂၇ နှစ်အထိ သတ်မှတ်ထားသည်။

စစ်မှုထမ်း အပတ်စဉ်တစ်ခုလျှင် သင်တန်းသား ၅၀၀၀ နှုန်းဖြင့် ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့အထိ စစ်မှုထမ်း အပတ်စဉ် ၂၀ ကြိမ် ဖွင့်လှစ်ထားပြီး အဆိုပါကိန်းဂဏန်းအတိုင်းသာဆိုလျှင် စစ်ကော်မရှင်တပ်က ၂ နှစ်နီးပါးအတွင်း စစ်သားသစ် ၁၀၀,၀၀၀ (တစ်သိန်း) စုဆောင်းနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

အဆိုပါစစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းပြီးသည့်နောက်ပိုင်း ဥပဒေအရ အကျုံးဝင်သည့် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၅ နှစ်အတွင်း လူငယ်များမှာ အရာရာစွန့်လွှတ်ခဲ့ကြပြီး တရားဝင် လမ်းကြောင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ တရားမဝင် လမ်းကြောင်းဖြင့်လည်းကောင်း ထွက်ခွာနေကြသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် စစ်ကော်မရှင်၏ လူဦးရေနှင့် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပြည်ပသို့ ရောက်ရှိနေသည့် လူဦးရေ ၁ ဒသမ ၁၂ သန်း ကျော်ရှိကာ အိမ်ထောင်စု ၁၀ ဦးတွင် ၇ ဦးက အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေကြကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။