စစ်ကော်မရှင် ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည့် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) တွင် သျှမ်းပြည် (၁၂) မြို့နယ်၌ စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) က မြို့နယ်အများစုတွင် အနိုင်ရ ဦးဆောင်နေကြောင်း သိရသည်။

၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်က အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) ကို သျှမ်းပြည်အတွင်း နောင်ချို၊ လားရှိုး၊ မူဆယ်၊ တောင်ကြီး၊ ဟိုပုံး၊ ပင်းတယ၊ နမ့်စန်၊ လင်းခေး၊ လွိုင်လင်၊ ကျိုင်းတုံ၊ တာချီလိတ်နှင့် မိုင်းဆတ် အပါအဝင် ၁၂ မြို့နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ မြို့နယ်များတွင် အနိုင်ရ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခံရသူ အမည်စာရင်းများကို ကြေညာခဲ့ရာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) မှ သျှမ်းပြည်အတွင်း ကိုယ်စားလှယ် (၈) နေရာဖြင့် အများဆုံး ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရကြောင်း ယမန်နေ့ (ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်) တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် UEC ကြေညာချက်အရ သိရသည်။

အလားတူ ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) ပါတီမှ ကိုယ်စားလှယ် (၃) နေရာ၊ ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (SNDP) မှ ကိုယ်စားလှယ် (၁) နေရာတွင် ရွေးကောက်တင်မြောက်ခံရကြောင်း UEC ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

“ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက အပြတ်အသတ် နိုင်တယ်ဆိုတာက သိပ်ပြီး ထူးဆန်းတဲ့ အလုပ်တော့ မဟုတ်ဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တစ်အချက်အနေနဲ့ ကြိုတင် လမ်းရှင်းထားလို့ပဲ ဖြစ်တယ်။ လူထုထောက်ခံတဲ့ NLD ၊ SNLD ၊ ANP စတဲ့ ပါတီတွေ ပထုတ်ထားလို့ ဒါမှမဟုတ်ရင်လည်း သူတို့မဝင်အောင် အခင်းအကျင်းတွေ ဖန်တီးထားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ချက်က ပြိုင်နေတဲ့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီနဲ့ တပ်မတော်က ခေါင်းနဲ့ပန်းလို တစ်သားတည်း ဖြစ်နေလို့၊ တရားသူကြီးနဲ့ အမှုဆိုင်နေတဲ့ ပါတီက တစ်ကိုင်းတည်း ဖြစ်နေလို့ပဲ” ဟု သျှမ်းနိုင်ငံရေး သုတေသီ စိုင်းဝမ်းစိုင်းက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို သုံးသပ်ပြောသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အာဏာသိမ်းခဲ့သော စစ်ကော်မရှင်တပ်သည် ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာလတွင် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) ကို ပြန်လည်ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲကို ပြည်သူလူထုက စိတ်ဝင်စားမှုမရှိပေ။

တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် စစ်တပ်လက်အောက်ခံ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများနှင့် အတင်းအကြပ် ဖိအားပေးမှုကြောင့် မဖြစ်မနေ မဲပေးရသော ပြည်သူလူထုအချို့သာ ရှိသည်။

“ကျနော်တို့ မဲမထည့်ပါဘူး၊ မဲရုံတောင် ဘယ်နားမှာ ရှိမှန်းတောင် မသိဘူး။ တစ်မိသားစုလုံး မဲမထည့်ဘူး” ဟု တောင်ကြီးမြို့ခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး မဲပေးသူ လူဦးရေ ၆ သန်းကျော် ရှိကာ ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မဲပေးခဲ့သည်ဟု စစ်ကော်မရှင်ထိန်းချုပ် မီဒီယာများမှတစ်ဆင့် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကော်မရှင် ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရှိ ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့်သူများကမူ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) ရလဒ်နှင့် ပတ်သက်၍ မဲပေးသူလူဦးရေ မည်မျှရှိကြောင်း မည်သည့် သတင်းအချက်မျှ ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိသေးပေ။

“ဒီရွေးကောက်ပွဲကတော့ (၁) အချက်က မင်းအောင်လှိုင် သမ္မတဖြစ်ဖို့အတွက် ကြံဖန်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလို့ ပြောရမှာပေါ့။ (၂) အချက်အနေနဲ့ကတော့ သူ့ကို လုပ်စေချင်တဲ့ တရုတ်ကြီးရဲ့ အလိုအတိုင်း လုပ်ပေးပြီးတော့ နိုင်ငံရဲ့ သယံဇာတတွေကို တရုတ်အလိုကျ ထုတ်ယူသုံးစွဲဖို့အတွက် လုပ်တဲ့ လုပ်ပွဲလို့ ပြောရမှာပေါ့” ဟု သျှမ်းနိုင်ငံရေး သုတေသီ စိုင်းဝမ်းစိုင်းက ပြောသည်။

စစ်ကော်မရှင်၏ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) အတွက် ကြိုတင်မဲ ကောက်ယူသည့်အခါတွင်လည်း ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အားနည်းသောကြောင့် ပြည်သူ့ပါတီ (PP) အပါအဝင် ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် (SNDP) ပါတီ (ကျားဖြူပါတီ) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်းကလည်း ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်၊ တောင်သူလယ်သမား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်စွာစိုးက ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်တွင် စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ထံ စာပို့ အကြောင်းကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အလားတူ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၂) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နယ် ၁၀၀ မြို့နယ်၌ ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၃) ကိုလည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်၌ ကျင်းပမည် ဖြစ်သောကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည့် မြို့နယ် စုစုပေါင်း ၂၆၅ မြို့နယ်ဖြစ်သည်။

ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၂) တွင် သျှမ်းပြည်မှ တန့်ယန်း၊ မိုင်းရယ်၊ ရွာငံ၊ ဆီဆိုင်၊ ကလော၊ ရပ်စောက်၊ ကွန်ဟိန်း၊ မိုင်းပန်၊ မောက်မယ်၊ မိုင်းကိုင်၊ လဲချား၊ မိုင်းခတ်၊ မိုင်းပျဉ်း၊ မိုင်းဖြတ်၊ မိုင်းတုံ၊ မိုင်းယောင်းနှင့် မိုင်းယန်း (၁၇) မြို့နယ်တို့ ဖြစ်သည်။

ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၃) တွင် သျှမ်းပြည်မှ မက်မန်း၊ ပင်လောင်း၊ ညောင်ရွှေ၊ ဖယ်ခုံ၊ မိုးနဲ၊ ကျေးသီး၊ မိုင်းရှူး၊ သီပေါနှင့် ကျောက်မဲ (၉) မြို့နယ်တို့ ဖြစ်သည်။