သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ပင်လောင်းမြို့နယ် နန်းနိမ့်ကျေးရွာသို့ နေရပ်ပြန်လာကြသော စစ်ဘေးရှောင်များသည် တိုက်ပွဲကြောင့် နေအိမ်ပျက်စီးမှုများကို ပြန်လည်ပြုပြင်မှု မလုပ်နိုင်သေးကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

လွန်ခဲ့သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် စစ်ကော်မရှင်တပ်၊ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO/PNA) တပ်နှင့် ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်တိုက်ပွဲကြောင်း ပင်လောင်းမြို့နယ် တောင်မဲသင်းကျေးရွာ၊ နန်းနိမ့်ကျေးရွာ နှင့် ပင်ပုံကျေးရွာ မှ အရပ်သား ၃၀၀၀ ကျော်သည် ပင်လောင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ပင်ခွန်ကျေးရွာ ၊ မန်းထားကျေးရွာ အနီးတဝိုက် ကျေးရွာများနှင့် ပင်လောင်းမြို့ပေါ်တို့ တွင် စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။

ထိုသို့ ၂ နှစ်ကျော်ကြာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ပြီးနောက် ယခုနှစ် ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာလမှ စ၍ နေရပ်သို့ ပြန်လာကြသော နန်းနိမ့်ဒေသခံများသည် စစ်ကော်မရှင် လက်နက်ကြီးကြောင့် ပျက်စီးသွားသော ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် နေအိမ်များကို ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ‌ဒေသခံများက ပြောသည်။

“အကုန်လုံးတော့ မပြန်လာကြသေးဘူး၊ သုံးပုံ တစ်ပုံခွဲတော့ ပြန်လာကြတယ်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေလည်း ပျက်စီးတဲ့အတိုင်းပဲ ပြန်မပြင်နိုင်ကြသေးဘူး။ အိမ်တွေလည်း မပြင်နိုင်ကြသေးဘူး၊ စစ်ရှောင်နေရာကနေ ပြန်လာတော့ ဘာမှကို မရှိတာ စားဖို့တောင် အနိုင်နိုင်ပဲ။ ဘုန်းကြီးကျောင်းပြင်ရင် ပိုက်ဆံထည့်ဖို့တောင် မရှိသေးဘူး”ဟု နန်းနိမ့်ဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

ထို့သို့ နေရပ်ပြန်လာကြသော်လည်း တိုက်ပွဲထပ်ဖြစ်မည်ကို စိုးရိမ်နေရသေးကြောင်း၊ အလုပ်လုပ်နိုင်သူများသာ နေအိမ်သို့ ပြန်လာကြပြီး သက်ကြီးရွယ်အိုနှင့် ကလေးငယ်များမှာ နေရပ်မပြန်လာကြသေးကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် PNA များက ကျေးရွာအတွင်း မြေမြှုပ်မိုင်းများကို ရှင်းလင်းပေးသည်ဟု ဆိုသော်လည်း တောင်ယာနှင့် ခြံများတွင် ရှင်းလင်းထားခြင်း မရှိသေးသောကြောင့် စိတ်လုံခြုံမှု မရသေးကြောင်း နေရပ်ပြန် စစ်ရှောင်တစ်ဦးက ပြောသည်။

“PNA က မြေမြှုပ်မိုင်း ရှင်းပေးထားတယ်ဆိုလို့ ပြန်လာတယ်။ ခြံတွေ ဘာတွေတော့ သိပ်မသွားရဲသေးဘူး၊ မြေမြှုပ်မိုင်း ကြောက်နေရသေးတယ်။ သူတို့က ရွာထဲပဲ ရှင်းထားတယ် ထင်တယ်၊ ခြံတွေတော့ သွားတဲ့သူ မရှိဘူး။ စစ်ရဲ့ နောက်ဆက်တွဲကို ဒေသခံတွေပဲ ခံရတော့ အရာရာ သတိရှိမှ ကောင်းတာ”ဟု အဆိုပါ နေရပ်ပြန် စစ်ရှောင်အမျိုးသားက ထပ်လောင်းပြောသည်။

ထို့ကြောင့် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများမှ ဒေသခံများ၏ ‌တောင်ယာခြံနှင့် တောင်ယာသွားလမ်းတွင် မြေမြှုပ်မိုင်းများကို သေချာရှင်းလင်း ပေးစေလိုကြောင်းနှင့် မြေမြှုပ်မိုင်း အန္တရာယ် အသိပညာပေးများကိုလည်း လုပ်ဆောင်စေလိုကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

ပင်လောင်းမြို့နှင့် နန်းနိမ့်ကျေးရွာကို ဆိုင်ကယ်ဖြင့် တစ်နာရီနီးပါး သွားလာရပြီး လမ်းတစ်လျှောက်တွင်လည်း PNA ပြည်သူ့စစ် ဂိတ်များက စစ်ဆေးတင်းကြပ်မှုများ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် ပင်လောင်း- ဖယ်ခုံမြို့နယ်စပ် အနောက်ဘက်ခြမ်း ဘောရန်ကျေးရွာနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ကျေးရွာများကို စစ်ကော်မရှင်တပ်နှင့် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) ပူးပေါင်း စစ်ကြောင်းထိုးမှုကြောင့် ကျေးရွာ (၁၀) ရွာမှ ဒေသခံ ၅၀၀၀ ဝန်းကျင် နီးစပ်ရာ ကျေးရွာနှင့် တောတောင်အတွင်းသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။