သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း လွိုင်လင်မြို့နယ် မိုင်းပွန်မြို့ရှိ စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် နိုင်ငံခြားကုန်ပစ္စည်း စစ်ဆေးမှုများ တင်းကြပ်နေပြီး လိုင်စင်မဲ့ကားများကိုပါ သိမ်းဆည်းမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

ပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလဆန်းပိုင်းမှ စပြီး လွိုင်လင်မြို့နယ် မိုင်းပွန်မြို့ရှိ စစ်ကော်မရှင် လက်အောက်ခံ စစ်ဆေးရေးဂိတ်သည် နိုင်ငံခြားကုန်ပစ္စည်း စစ်ဆေးမှုများ ပိုမို တင်းကြပ်လာကာ လိုင်စင်မဲ့ ကုန်တင်ကားများကိုပါ စစ်ဆေး သိမ်းဆည်းမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း အသက် ၄၀ ဝန်းကျင်အရွယ်ရှိ ကားသမားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ဂိတ်တွေမှာ ကားလိုင်စင်တွေလည်း စစ်တယ်၊ ဒီနောက်ပိုင်း စစ်တာ နည်းနည်းကြမ်းတယ်။ လိုင်စင်မပါရင် ကားကို သိမ်းတယ်။ ကားလိုင်စင်တွေ၊ ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်ကတ်တွေ၊ ကုန်ပစ္စည်းတွေ ခရီးသည်တွေ အကုန်ကို စစ်တယ်။ ဒီနောက်ပိုင်း သွားလာတဲ့ ကားတွေ လျော့နည်းလာတယ်”ဟု အသက် ၄၀ ဝန်းကျင်အရွယ်ရှိ ကားသမားတစ်ဦးက ပြောသည်။

မိုင်းပွန်မြို့ရှိ စစ်ကော်မရှင် လက်အောက်ခံ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် အဖွဲ့စုံ ဌာနပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းစစ်ဆေးမှုရှိပြီး လိုင်စင်မဲ့ကားများ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးမှုကြောင့် သိမ်းဆည်းခံလိုက်ရသည့် ကုန်တင်ကားကြီးနှင့် ကားငယ်အချို့လည်း ရှိကြောင်း၊ ထို့အပြင် လိုင်စင်မဲ့ကား မောင်းနေသူအချို့လည်း လိုင်စင်ရှိကားများကို ပြောင်းလဲမောင်းနှင်နေရကြောင်း သိရသည်။

“လိုင်စင်မဲ့ကားတွေနဲ့ လိုင်းကားမောင်းနေတဲ့ လူတွေကြတော့ အခုက လိုင်စင်ကား ပြောင်းရတယ်။ မတတ်နိုင်တဲ့ လူတွေကြတော့ သူများကားကို မောင်းနေရတာ။ လိုင်းကား နားတာမျိုး မရှိပေမဲ့ သူများကားတွေနဲ့ မောင်းနေရတာ ဆိုတော့ သိပ်မကျန်ဘူး။ မရှိဘဲနဲ့ လုပ်စားနေရတာ ဒီလိုဖြစ်တော့ အဆင်မပြေကြဘူး” ဟု အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ်ရှိ လိုင်းကားမောင်းသူတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ဌာနဆိုင်ရာများသည် လိုင်စင်မဲ့ကားများကို တင်သွင်းခဲ့ပြီး လက်ရှိမှာ လိုင်စင်မဲ့ကားများကို ပြန်လည်ဖမ်းဆီးမှုများ ပြုလုပ်နေခြင်းသည် မတရားကြောင်း၊ အချို့လည်း ဝမ်းရေးအတွက် အဆင်ပြေရန် လိုင်စင်မဲ့ကားများကို ဝယ်ယူကာ လိုင်းကားပြေးဆွဲနေကြောင်းလည်း ၎င်းကားသမားက ဆိုသည်။

လိုင်စင်မဲ့ယာဉ်များသည် နိုင်ငံတော်၏ လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေပြီး အခွန်အခများ နစ်နာခြင်းကြောင့် ဖမ်းဆီးရန် စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်က ၎င်းလက်အောက်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့ကို ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ မေလ (၂၀) ရက် နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်သည့် စစ်ကော်မရှင် အစည်းအဝေးတွင် အမိန့်ပေး ညွှန်ကြားခဲ့သည်။

ထို့အပြင် သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့်အရှေ့ပိုင်းရှိ မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်၊ သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းရှိ မြန်မာ-တရုတ် နယ်စပ်တို့တွင်လည်း နိုင်ငံခြားထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများ၊ စားသောက်ကုန်ပစ္စည်း နှင့် ဒေသတွင်း ထွက်ကုန်ပစ္စည်းအချို့ကိုပါ ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့် တားမြစ်ထားခြင်းကြောင့် ကူးလူးရောင်းဝယ်မှု ပိုပြီး ခက်ခဲလာကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

ထိုသို့ နိုင်ငံခြားထုတ် ကုန်ပစ္စည်းများကို စစ်ကော်မရှင်ဘက်က ကန့်သတ်တားမြစ်မှုများ ပြုလုပ်လာခြင်းကြောင့် သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့် သျှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်းသို့ လိုင်းကား ပြေးဆွဲနေသည့် ကားသမားအချို့ ရပ်နားသွားခဲ့ရပြီး စားဝတ်နေရေးအတွက် အခက်အခဲများ ဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။