ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပြည်သူ့ဆန္ဒမငဲ့ဘဲ တစ်နိုင်ငံလုံး ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကြီးကို မဖြစ်မနေ ရအောင် ကျင်းပသွားပါမယ်ဆိုပြီး ဩဂုတ်လလယ်ပိုင်းမှာ ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆန္ဒနယ်၊ ကျင်းပမည့်ရက်၊ ကျင်းပမယ့်ပုံစံ တွေကို စစ်ကောင်စီအသွင်ပြောင်း စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဆက်တိုက် ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကို လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်မှာ စတင်ကျင်းပမှာဖြစ်ပြီး အပိုင်းလိုက် ခွဲပြီးကျင်းပဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ တဖက်တွင်လည်း သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်တို့တွင်သာမက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တို့ တိုက်ပွဲအပြင်းအထန် ဖြစ်နေတာကို တွေ့နေရပါတယ်။

အခုလို နိုင်ငံတဝှမ်းလုံး စစ်ရေးမငြိမ်မသက် ဖြစ်တဲ့အခြေနေမှာ ပြည်တွင်းပြည်ပက အဖွဲ့ပေါင်းစုံ ကန့်ကွက်သည့်ကြား စစ်ကော်မရှင်မှ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ သိမ်းထားတဲ့မြို့တွေမှာပါ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် မဲဆန္ဒနယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားတာ တွေ့ရပါတယ်။ တဖက်မှာလည်း ဒေသခံလူထုက တိုက်ပွဲကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသလို စီးပွားရေးတွေပါ ကျဆင်းကာ ရှာဖွေလုပ်ကိုင် စားသောက်ဖို့ အခက်အခဲတွေ ကြုံနေရပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပမယ့် အပိုင်း(၁) ရွေးကောက်ပွဲမှာ မြို့နယ် (၁၀၂)မြို့နယ်ကို ကြေညာခဲ့တဲ့ထဲမှာ သျှမ်းပြည်က (၁၂)မြို့နယ် ပါဝင်ပြီး စစ်ရေးပြင်းထန်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ နယ်မြေတွေလည်း ပါဝင်နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။

လက်ရှိ စစ်ကော်မရှင်က ဦးဆောင်ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးအပေါ် ဘယ်လောက်ထိ လွှမ်းမိုးနိုင်လဲ။ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (SNLD) အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မပါဝင်တဲ့အတွက် ရှေ့ဆက် ဘာတွေလုပ်ဆောင်သွားမှာလဲ ဆိုတာကို သျှမ်းသံတော်ဆင့် သတင်းထောက် နန်းဖွေးနွမ် က SNLD ဥက္ကဌ ဦးစိုင်းညွန့်လွင်ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

မေး ။ ။ စစ်ကော်မရှင်ဘက်က ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆန္ဒနယ်တွေကို ကြေညာတဲ့အထဲမှာ သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ သိမ်းထားတဲ့မြို့တွေ တော်တော်များများ ပါနေတာကို တွေ့ရတယ်။ အခုလို ဒေသခံလူထု စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေကြချိန် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပတာ အထမြောက်ပါ့မလားဆိုတာ ဘယ်လိုမြင်ပါသလဲ။

ဖြေ ။ ။ သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းက သျှမ်းမြို့တွေ အတော်များများကို TNLA နဲ့ MNDAA တပ်တွေက သိမ်းပိုက်ထားပါတယ်။ အဲ့ဒီ နေရာတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်မယ့်စာရင်းထဲ ထည့်ထားတာက ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီမှာ စစ်တပ်အနေနဲ့ အဲ့ဒီမြို့တွေကို ပြန်ပြီး ရယူနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ယူဆထားလို့ပဲ ဖြစ်တယ်။ ဒါမှမဟုတ် အဲ့ဒီမြို့တွေကို ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်မီမှာ အပြီးသတ် ပြန်သိမ်းပိုက်နိုင်ဖို့ စီမံချက် ချထားတာလဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနေတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံနဲ့လည်း ပြောထားဆိုထားတာတွေ ရှိကောင်းရှိနိုင်ပါတယ်။

စစ်ဘေးစစ်ဒဏ်ကြောင့် လူတွေ ဘေးဒုက္ခ ရောက်နေကြတဲ့ ကာလမှာ ရွေးကောက်ပွဲ လာလုပ်တာဟာ ပြည်သူလူထုရဲ့ စိတ်ဆန္ဒ အမှန်အကန်ကို ရရှိဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ အထမြောက်တယ် မမြောက်ဘူးဆိုတာ သူတို့ကော်မရှင်က သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဥပဒေနဲ့ အတော်ဆိုင်ပါတယ်။ အခုကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေက လူတစ်ဦးထဲ မဲလာပေးရုံနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အထမြောက်တာမို့လို့ ရွေးကောက်ပွဲတော့ ဖြစ်မြောက်ချင် ဖြစ်မြောက်သွားပါလိမ့်မယ်။ သေချာတာကတော့ ပြည်သူလူထုရဲ့ အမှန်အကန် စိတ်ဆန္ဒကိုတော့ ရလိမ့်မယ် မဟုတ်ပါဘူး။

မေး ။ ။ စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဖြစ်အောင်လုပ်မယ် ဆိုတော့ ဒီရွေးကောက်ပွဲက သျှမ်းပြည်နိုင်ငံရေး စစ်ရေးအပေါ် ဘယ်လို သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်မလဲ။

ဖြေ ။ ။ သျှမ်းပြည်မှာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး လုပ်နေကြတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ အရမ်းများပါတယ်။ အထက်မှာ ဖြေခဲ့သလိုပဲ ရွေးကောက်ပွဲကို ဖြစ်ရုံလေးနဲ့ လုပ်လို့ရပါတယ်။ ဥပဒေနဲ့ အဲ့ဒီလို လုပ်နိုင်အောင် ပြဋ္ဌာန်းထားတာ ဖြစ်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲပြီးသွားရင် သျှမ်းပြည်မှာ အရပ်သား အစိုးရတစ်ရပ်ပေါ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲ့ဒီအရပ်သား အစိုးရအနေနဲ့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေကို ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ဆက်ဆံမလဲ ဆိုတာ အရေးကြီးပါတယ်။ စစ်တပ် ကျောထောက်နောက်ခံ မပါဘဲနဲ့ ဆက်ဆံဖို့ မလွယ်ကူပါဘူး။ အဓိက ကတော့ သျှမ်းပြည်မှာ အေးချမ်းသာယာပြီး တရားဥပဒေ စိုးမိုးဖို့က အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ “သျှမ်းပြည်ရဲ့ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းတွေအပေါ်မှာ အတော်ကြီးကြီးမားမား ရိုက်ခတ်မှု ရှိနိုင်ပါတယ်။”

မေး ။ ။ အခု စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲက တစ်နိုင်ငံလုံး လူထုအပေါ် ဘယ်လောက်ထိ လွှမ်းမိုးမှု ရှိနိုင်ပြီးတော့ ဘယ်အဆင့်ထိ အရေးပါနိုင်သလဲ။

ဖြေ ။ ။ လွှမ်းမိုးမှု သိပ်မရှိနိုင်ဘူးလို့ ယူဆပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ နေရာအတော်များများက တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု အရမ်းအားနည်းနေတဲ့ အခြေအနေပါ။ ရွေးကောက်ပွဲကနေ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ အရပ်သားအစိုးရအတွက် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး ပြန်တည်ဆောက်ဖို့ အကြိတ်အနယ် ကြိုးစားရပါလိမ့်မယ်။ တရားဥပဒေ မစိုးမိုးနိုင်သေးသရွေ့ အရပ်သားအစိုးရ တစ်ရပ်အနေနဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုတွေ၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ဆောင်ရွက်မှုတွေဟာ အခက်အခဲကြီးတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရဦးမှာပါပဲ။ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး စသဖြင့် အများကြီး ပြုပြင်တည်ဆောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ကုန်စျေးနှုန်းတွေ မြှင့်တက်နေတာကို ရင်ဆိုင်ကြရပါလိမ့်မယ်။ ကျနော်ပြောနေတာက လူထုအကျိုးကို ဆောင်ရွက်ချင်ကြတဲ့ အရပ်သား၊ စစ်တပ်ထွက် စသဖြင့် လူပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ပြောတာပါ။ ကိုယ်ကျိုးစီးပွါးအတွက် အစိုးရထဲပါဖို့ ကြိုးပမ်းပြီး ရောက်လာတဲ့ လူတွေအတွက်ကတော့ ဥပဒေ မစိုးမိုးလေ သူတို့အကျိုးစီးပွါးအတွက် ကိုယ်ကျိုးရှာနေကြမှာပဲ ဖြစ်တယ်။ အဲ့လိုလူတွေသာ အစိုးရအဖွဲ့ထဲမှာ ပါနေမယ်။ ပါလာမယ်ဆိုရင်တော့ သျှမ်းပြည် အတွက် အခု ခံနေရတဲ့ ဒုက္ခတွေထက် ပိုပြီး ခံကြရဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မေး ။ ။ ဒီတစ်ခါ ရွေးကောက်ပွဲမှာ SNLD အနေနဲ့ မပါဝင်ဘူးဆိုတော့ ရှေ့ဆက်ဘာတွေ လုပ်ဆောင်သွားဖို့ ရှိပါသလဲ။ အခု လူထုမျှော်မှန်းပြီး ဖြစ်ချင်တဲ့အရာတွေကို အမှန်တကယ် ဖြစ်လာနိုင်အောင် SNLD အနေနဲ့ ကူညီနိုင်ဖို့ ဘယ်လိုပြင်ဆင်ထားပါသလဲ။

ဖြေ ။ ။ ကျနော်တို့အနေနဲ့ မှန်မှန်ကန်ကန်ပဲ နိုင်ငံရေး လုပ်ချင်ပါတယ်။ ပြည်သူလူထု အကျိုးကိုလည်း မှန်မှန်ကန်ကန်ပဲ အကျိုးပြုချင်ပါတယ်။ ပြည်သူလူထုအကျိုးကို သယ်ပိုးရာမှာ ရွေးကောက်ပွဲနည်းလမ်းက တစ်ခုအပါအဝင်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အခြားနည်းလမ်းတွေလည်း အများကြီး ရှိပါသေးတယ်။

တချို့ကတော့ အာဏာရမှ အာဏာရှိမှ လူထုအကျိုး သယ်ပိုးနိုင်မယ်လို့ ထင်ကြတယ်။ တကယ် အာဏာရလာတဲ့အခါ ကိုယ်ကျိုးစီးပွါး တစ်ခုထဲကိုပဲ ကြည့်သွားကြတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေက ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ကာလတွေမှာ မြင်တွေ့နေကြရဖူးတယ် မဟုတ်လား။ အဓိကကတော့ ပြည်သူ့အကျိုးကို သယ်ပိုးချင်တဲ့ စိတ်ဆန္ဒတွေ မပျောက်မပျက်သွားဖို့ပါဘဲ ။ အလျဉ်းသင့်တဲ့ အချိန်မှာ ပြည်သူ့အကျိုးကို ထမ်းဆောင်နိုင်မှာပါ။ အခုအချိန်မှာ ပြည်သူတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွား ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတွေ အရမ်းများနေတာမလို့ တစ်နေရာရာမှာတော့ မလွဲမသွေ ဝင်ပြီးထမ်းရွက်ရမှာပါ။

မေး ။ ။ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာဆိုရင် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ ရှိနေတယ်။ ဒီနောက်ပိုင်း သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းဘက်မှာ စစ်ရေးကြောင့် လူမျိုးရေးပြဿနာတွေ တော်တော်လေး ဖြစ်လာတာ တွေ့ရတယ်။ ရှေ့လျှောက် ဒီလို လူမျိုးရေးပြဿနာတွေ ဆက်မဖြစ်ပွားအောင် ဘယ်လို ဖြေရှင်းသင့်လဲဆိုတာကို ဘယ်လို အကြံပြုချင်ပါသလဲ။

ဖြေ ။ ။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ မိမိလူမျိုးတစ်ခုတည်း ကောင်းစားရေး လုပ်မယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုမှ အောင်မြင်မှု မရနိုင်ပါဘူး။ မိမိလူမျိုး တစ်ခုထဲကိုပဲ ချစ်ခင်မြတ်နိုးနေပြီး ပြည်ထောင်စု တဝှမ်းလုံးက အခြားလူမျိုးတွေကို ပစ်ပယ်ထားမယ်ဆိုရင်လည်း ကောင်းနိုင်စရာ မရှိပါဘူး။ ပြည်ထောင်စုကြီး ကောင်းမှ မိမိလူမျိုးအတွက်လည်း ကောင်းမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်လူမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်လူမျိုးတစ်ခုတည်း ကောင်းနေအောင် လုပ်နိုင်မယ်ဆိုရင်တောင် ပြည်ထောင်စုကြီးထဲက ကျန်လူမျိုးတွေ မကောင်းသရွေ့ ခဏတာပဲ ကောင်းနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ ကိုယ့်လူမျိုး ကောင်းစားရေးကို မလုပ်ရဘူးလို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ လုပ်ရပါမယ်။ သို့သော်လည်းပဲ ပြည်ထောင်စုတစ်ဝှမ်းလုံးရဲ့ အကျိုးကိုလည်း ထည့်မစဉ်းစားလို့ မရပါဘူး။ အများအကျိုးဆောင်မှ ကိုယ်ကျိုးအောင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျနော်တို့ SNLD ပါဝင်ခဲ့တဲ့ CSSU အဖွဲ့တုန်းက ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်၊ “ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေး”ဆိုတဲ့မူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုအတွင်းမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ လူမျိုးအားလုံးဟာ တစ်မျိုးနဲ့တစ်မျိုး ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်တတ်မှသာ ပြည်ထောင်စုကြီးဟာ သာယာဝပြောတဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီး ဖြစ်လာမှာပါ။ လူမျိုးတစ်မျိုးနဲ့ တစ်မျိုး တိုက်ခိုက်မုန်းတီးနေကြမယ်ဆိုရင် ငြိမ်းချမ်းသာယာရေး မရှိတော့ဘဲ အားလုံးဟာ အတူတကွ ဒုက္ခဆင်းရဲ ရောက်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မေး ။ ။ ဟုတ်ကဲ့ပါ၊ အခုလို တန်ဖိုးရှိတဲ့အချိန်ကို မျှပေးပြီး ဖြေကြားပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါတယ်။