သျှမ်း-ကရင်နီ (ကယား) ပြည်နယ်စပ် တိုက်ပွဲများကြောင့် မိမိနေရပ်အိုးအိမ်ကို စွန့်ပစ်ပြီး ထွက်ပြေးတိမ်း ရှောင်နေရသော ဖယ်ခုံစစ်ဘေးရှောင်များသည် ယခုသြဂုတ်လဆန်းတွင် နေရပ်ပြန်လာနိုင် ကြသော်လည်း နေအိမ်များမီးရှို့ခံရသဖြင့် နေထိုင်ရန်အတွက် အခက်အခဲဖြစ်နေကြောင်း စစ်ရှောင်များက ပြောသည်။

စစ်ဘေးရှောင်များသည် ပြီးခဲ့သော ၂၀၂၄ နှစ်ကုန်ပိုင်းမှစပြီး မိုးဗြဲမြို့ တိုက်ပွဲများကြောင့် မိမိနေရပ်အိုးအိမ်ကို စွန့်ပစ်ပြီး ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရခြင်း ဖြစ်သည်။

“တချို့မိသားစုဆိုရင် နေစရာအိမ်ရှိတော့ဘူး၊ အိမ်တွေ မီးရှို့ပြာကျကုန်ပြီ။ မီးလောင်သွားတဲ့ အိမ်ထောင်စု ၅၀ ကျော်ကတော့ အကူအညီလိုအပ်နေတုန်းပဲ” ဟု နေရပ်သွားသည့် စစ်ဘေးရှောင်အမျိုးသမီးတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

နေအိမ်မီးရှို့ ခံထားရသည့် ကျေးရွာများသည် ဖယ်ခုံမြို့နယ် နားဟီးကျေးရွာအုပ်စု နားကုန်းကျေးရွာမှ နေအိမ် ၂၇ လုံး၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ် ဘန့်ပြင်အုပ်စု စန့်စွဲကျေးရွာမှ နေအိမ် ၃၀ လုံး စသည့်ဖြင့် ကျေးရွာများမှ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့သူ စုစုပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ရှိကြောင်း ဖယ်ခုံသျှမ်းလူငယ်များအသင်းမှ ထုတ်ပြန်ထားသည်။

အဆိုပါ နေအိမ်များသည် ပြီးခဲ့သော (ဇူလိုင် ၂၆ ရက်) မှစ၍ ဖယ်ခုံအင်း အရှေ့ဖက်ကမ်းကို စစ်ကြောင်းထိုးလာသော စစ်ကောင်စီနှင့် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO/PNA) တို့က မီးရှို့သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း စစ်ဘေးရှောင် အသက် (၃၀) ကျော် အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

“ကျနော်တို့ စစ်ရှောင်ရတုန်းက ရွာထဲမှာ PDF တွေလာနေတာ။ အဲ့ကြောင့် PDF တွေလာနေတယ်ဆိုပြီး စစ်ကောင်စီနဲ့ PNO တွေက နေအိမ်တွေကို မီးရှို့သွားတာ” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

လက်ရှိ ဖယ်ခုံမြို့နယ် လွယ်ပေါ၊ နမ့်ပေါ်လုံ၊ ဆောင်နန်းခဲ၊ လဟယ်၊ မခေခမ်း၊ ပိန္နဲကုန်း၊ နားဟီး၊ အုံတိုင်း၊ ဘန့်ခူး၊ နားကုန်း၊ ကာလရှေ့၊ ညောင်မွန်း၊ တောင်ပို့ကြီး၊ ဆင်ဖြူ၊ ငါးမူးနှင့် ညောင်ရွှေမြို့နယ် တောင်ပို့ကွဲ၊ စန့်စွဲ၊ စန့်လိတ်၊ လွယ်လုံရွာမှ စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့် နေရပ်တွင် ပြန်နေကြကြောင်း သိရသည်။

ထိုစစ်ဘေးရှောင်းများသည် လက်ရှိတွင် နေရပ်ပြန်နိုင်ကြသော်လည်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ အတွက် အကူညီလိုအပ်နေကြောင်း စစ်ဘေးရှောင် ကူညီနေသည့် ဖယ်ခုံသျှမ်းလူငယ်များအသင်းမှ တာဝန်ခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

“အခုလောလောဆယ်တော့ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ အမိုးအကာတွေ အရေးပေါ်လိုအပ်နေတယ်။ ပြီးတော့ အိမ်တွေ ပြန်ဆောက်မယ်ဆိုရင် တော်တော်မလွယ်ဘူး၊ အကူညီအများကြီး လိုအပ်နေတယ်” ဟု ၎င်းကပြောသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် စီးပွားရေး ကျဆင်းလာပြီး နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်နေသည့် အခြေအနေတွင် သွပ်မိုး ၂ ပေလျှင် ၂,၀၀၀ ကျပ် ရှိနေသဖြင့် (အလျား ၁၄ ပေ၊ အနံ ၈ ပေ) ထရံကာအိမ်တစ်လုံးသည် ကျပ်သိန်း ၆၀ ကုန်ကျစရိတ်ရှိကြောင်း စစ်ဘေးရှောင်တစ်ဦးက ပြောသည်။

ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်များ ထိန်းချုပ်ထားသည့် မိုးဗြဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ၆လကြာ ထိုးစစ်ဆင်ပြီးနောက် (ဇူလိုင် ၇ ရက်) တွင် မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ထားသလို လွိုင်ကော်-ဖယ်ခုံ-မိုးဗြဲ-ပင်လောင်း လမ်းမကြီးကိုလည်း (ဇူလိုင် ၁၂ ရက်) တွင့် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။