သျှမ်းပြည်အပါအဝင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်အသီးသီးတွင် အချိန်ပိုင်းစနစ်ဖြင့် အလှည့်ကျမီးပေးရသည်ထိ လျှပ်စစ်မီးပျက်နေသော်လည်း မိုင်းတုံမြို့တွင် ထင်းရှူးဆီရှာပြီး ရောင်းချခြင်းမပြုလုပ်ရန် စစ်ကောင်စီက တားမြစ်ထားကြောင်း ဒေသခံများကပြောသည်။

မေလဆန်းပိုင်းမှစ၍ မိုင်းတုံမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံပြည်သူများအနေဖြင့် ထင်းရှူးဆီရှာခြင်း၊ ထင်းရှူးဆီ ရောင်းချခြင်းနှင့် ဝယ်ယူခြင်း မပြုလုပ်ရန် စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့က တားမြစ်ထားကြောင်း ဒေသခံများကပြောသည်။

“အခုထင်းရှူးဆီသွားဝယ်ရင် ခိုးဝယ်ရတာ၊ ဝယ်ပြီးရင်လည်း ဝှက်ထားရတာ။ ဈေးထဲမှာ ထင်းရှူးဆီ မရောင်းဖို့၊ မဝယ်ဖို့တားမြစ်ထားတာ။ ထင်းရှူးဆီသုံးရင် ဘာအပြစ်ရှိလို့လဲ မသိဘူး၊ တကယ် နားမလည်ဘူး။ တိုင်းပြည်က အရမ်းတိုးတက်နေရင်တော့ တစ်မျိုးလေ” ဟု မိုင်းတုံမြို့ဒေသခံ အိမ်ရှင်မတစ်ဦးက ပြောသည်။

လက်ရှိ မိုင်းတုံမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံပြည်သူများသည် EPC ရုံးမှပေးသော လျှပ်စစ်မီးများကို ပုံမှန်မရရှိသဖြင့် ချက်ပြုတ်ရန်အတွက် ထင်းမီးကိုသာ အားကိုးနေရကြောင်း သိရသည်။

EPC ရုံးမှပေးသော လျှပ်စစ်မီးများမှာ ချက်ပြုတ်ရန်အတွက် မဆိုထားနှင့် ဖုန်းသွင်းရန်အတွက်ကိုပင် မီးအားမလုံလောက်သောကြောင့် ဆိုလာပြားဝယ်ယူပြီး အသုံးပြုနေရကြောင်း၊ တချို့မှာ ဆိုလာပြားဝယ်ယူအသုံးပြုရန် မတတ်နိုင်သောကြောင့် ဆိုလာပြားရှိနေအိမ်၌ ဖုန်းတစ်လုံးကို ၁၀၀၀ ကျပ်ပေးကာ ဖုန်းအားသွင်းရကြောင်း ဒေသခံများကပြောသည်။

ထို့ပြင် ထင်းရှူးဆီရှာသည့် ဒေသခံအများစုမှာ ဂေါ်တောရွာနှင့် မိုင်းကန်ရွာမှ ဒေသခံများဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့သည် စားဝတ်နေရေးအတွက် ထင်းရှူးဆီရှာပြီး အသေးတစည်းကို မြန်မာငွေ ၅၀၀ ဖြင့် ရောင်းချနေကြောင်း မိုင်းတုံမြို့ ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦးကလည်း ပြောသည်။

“ထင်းရှူးပင်ကြီးကို သွားခုတ်ပြီးလာရောင်းတာတော့ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့က တစ်နေ့လုပ်မှတစ်နေ့စားရတာ။ သူများခုတ်ပြီး လဲကျနေတဲ့အပင်ကနေ ရသလောက်လေး သွားကောက်ပြီး လာရောင်းကြတာ။ တချို့ ထင်းရှူးဆီဆိုရင် တစ်ထွာလောက်ပဲရှိတယ်။ဟို..အပင်ကြီးတွေလာခုတ်တဲ့သူတွေကို မဖမ်းဘူး” ဟု ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

စီးပွားရေးအဖြစ် ထင်းရှူးဆီရှာသူများသည် အပင်ကြီးမှ ထင်းရှူးဆီကို ထုတ်ယူကာ အပင်ကို အပေါက်ဖောက် မီးရှို့ရသည့်အတွက်ကြောင့် ထင်းရှူးဆီထုတ်ပြီးသည့် အပင်များမှာ တစ်လအတွင်း လဲကျပြီးပျက်စီးသွား ကြောင်း ဆိုသည်။

အဆိုပါ ထင်းရှူးဆီ ရှာဖွေရောင်းချခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း အသိပေးထုတ်ပြန်ထားခြင်း မတွေ့ရပေ။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် သစ်တောပြုန်းတီးမှုအများဆုံး နေရာက သျှမ်းပြည်ဖြစ်သည်ဟု ပတ်ဝန်းကျင်ပျက်စီးမှုနှင့် သစ်တောပြုန်းတီးမှုကို စောင့်ကြည့်လေ့လာနေသည့် ကမ္ဘာ့သစ်တော စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (Global Forest Watch) အဖွဲ့ က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
Global Forest Watch ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၂၄ အောက်တိုဘာလတစ်လတည်းမှာတင် သစ်တော ပြုန်းတီးမှု ဧရိယာ ဧက သုံးထောင့်လေးရာကျော် (၃၄၃၄ ဒသမ ၇၆၅ ဧက) ရှိခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ အနှစ် ၂၀ ကျော်အတွင်း သစ်တောပြုန်းတီးနေသည့် ထိပ်တန်း ၅ နေရာတွင် သျှမ်းပြည်၊ တနင်္သာရီတိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် ကရင်ပြည်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို ၅ နေရာပေါင်း ဧက ၉ သန်းကျော် သစ်တော်ပြုန်းတီးနေကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။