သျှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်း မိုင်းယောင်းမြို့နယ်တွင် ရွှေအလွန်အကျွံတူးဖော်မှုကြောင့် ဒေသခံများ ရေအသုံးပြုရန်အတွက် အခက်အခဲ ကြုံတွေ့နေရကြောင်း စုံစမ်းသိရှိရသည်။
မိုင်းယောင်းမြို့ဒေသခံများသည် နမ့်ယောင်းချောင်းနှင့် နမ့်ခပ်ချောင်း ရေကိုအဓိကအသုံးပြုကြသည်။
လက်ရှိ ထိုရေထွက်အပေါ်တွင် ရွှေတူးဖော်မှု နှင့်အဆိပ်ပါသော ဓာတုပစ္စည်းများကိုအသုံးပြုမှုကြောင့် မိုင်းယောင်းမြို့အတွင်း အသုံးပြုသောရေများ အရောင်ပြောင်းကာ ညစ်ညမ်းနေကြောင်း ဒေသခံများကပြောကြားသည်။
လက်ရှိ မိုင်းယောင်းမြို့နယ် အတွင်းတွင် ရေတွေ ညစ်နောက်နေပြီး ရေချိုးခြင်း ၊ အိုးပန်ကန်ဆေးခြင်း လည်း မပြုလုပ်နိုင်တော့ပေ
“ အပေါ်မှာသူများက ရွှေတူးကြတာ။ ရွှေတူးတော့ရေတွေကအရမ်းကိုနောက်နေတယ်။ အခုက အသုံးပြုလို့လည်းမရဘူး။ သူတို့ဒီလိုလုပ်လို့ ငါးတွေ ၊ ခရုတွေ ၊ ဂဏန်းတွေလည်းအကုန်သေတယ်။ ဘာမှမရှိတော့ဘူး။ မိုင်းယောင်းမှာအသုံးပြုတဲ့ရေချောင်းကတော့ ၄ ခု ရှိတယ်။ ဒါမဲ့သူတို့ရွှေတူးတဲ့နေရာက ရေထွက်မှာ သွားတူးတော့ ချောင်းရေတွေအားလုံးကညစ်ညမ်းပြီနောက်ကုန်တာ။ သုံးလို့မရတော့ဘူး။ စိုက်ပျိုးလို့လည်းမရတော့ဘူး။ ကျမတို့လည်း ရေသုံးလို့မရတော့ဘူး” ဟုဒေသခံအမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောသည်။
လက်ရှိ ရေများ ညစ်ညမ်းလာခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရေအတွက်လည်းခက်ခဲလာကြောင်းသိရသည်။
ထိုအပြင် ကုန်ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုကြောင့် သောက်သုံးရေသန့် ၁ လီတာဗူးကို ကျပ်ငွေ ၂၀၀၀ ထောင်ဈေးမြင့်တက်လာကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။
အဆိုပါ ရွှေတူးဖော်မှုကြောင့် မိုင်းယောင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာအချို့ဒေသခံများသည် ရေအသုံးပြုရန် မရသည့်အတွက်ကြောင့် မြို့ပေါ်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေကြောင်း ၎င်း အမျိုးသမီးကပြောသည်။
“ အဲရွှေတူးတဲ့အနီးက ကျေးရွာဒေသခံတွေ နေလို့မရတော့ဘူး။ ပြောင်းကြကုန်ပြီ။ တချို့လည်း အနီးနား ရွာက အမျိုးတွေမှာသွားနေတယ်။ တချို့လည်း မြို့ပေါ်မှာလာနေကြတယ်။ မြို့မှာ အိမ်တွေလာငှား ၊ လာဝယ်ပြီးတော့နေကြတာတွေလည်းရှိတယ်။ ဘယ်လောက်ပြောင်းကြလည်းတော့ ကျမလည်းသေချာမသိဘူး” ဟု အထက်ပါအမျိုးသမီးက ဆိုသည်။
မိုင်းယောင်းမြို့နယ်လက်ရှိ ရွှေတူးဖော်နေသည့် ကုမ္ပဏီသည်မည့်သည့်ကုမ္ပဏီက ဖြစ်ကြောင်းကို အတိအကျမသိရှိရသေးသော်လည်း တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်ပြီး ထိုတူးဖော်သည့်အစုရှယ်ယာထဲတွင် မိုင်းယောင်းဒေသခံများပါနေကြောင်း သိရသည်။
အဆိုပါမိုင်းယောင်းမြို့နယ် နမ့်ယောင်း အထက်ပိုင်းရွှေတူးဖော်မှုကို ယခင်က ရပ်နားထားပြီးတော့ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းစစ်ကောင်စီက ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည့်အတွက်ကြောင့် ပြန်လည်တူးဖော်မှုရှိနေကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။
“ ဘယ်ကုမ္ပဏီလဲတော့မသိဘူး။ ဒီလိုရွှေတူးနေတာက ကျမတို့မိုင်းယောင်းဒေသခံတွေလည်းပါတယ်။ ကျမတို့မိုင်းယောင်းကလည်းတွေကပဲခေါ်လာတာ။ တရုတ်လူမျိုးထင်တယ်။ စစ်တပ်ကခွင့်ပြုထားတာလေ။ စစ်တပ်က ခွင့်မပြုရင်ဘယ်သူမှလုပ်လို့မရဘူးလေ။ လူကြီးတွေလည်း ပိုက်ဆံမရရင် မပေးလုပ်ဘူးလေ” ဟု ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။
မိုင်းယောင်းမြို့နယ် အတွင်း ရွှေနှင့် သတ္တုတူးဖော်မှုကြောင့် သစ်တောများပြုန်းတီးလာကာ ၂၀၂၀ ခုနစ်မှစပြီး ရေကြီးရေလျှံမှုများ ကြုံတွေ့လာသည်။
မိုင်းယောင်းမြို့နယ်တွင် နမ့်လွေချောင်း၊ နမ့်ခပ်ချောင်း၊ နမ့်ပုန်းချောင်း၊ နမ့်ဖွန်ချောင်းနှင့် နမ့်ယောင်းချောင်း တို့ကို မှီတင်းပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုနေရသည်။
အလားတူ မိုင်းဆတ်မြို့နယ် ရွှေ နှင့် သတ္တုတူးဖော်မှုကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်ခရိုင် မယ်အိုင်မြို့နယ်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်သည့် နမ့်ခုတ်မြစ်ထဲလည်း စီးဝင်သည်။
အဆိုပါစီးဝင်လာတဲ့ရေထဲသည် အာဆင်းနစ်ဓာတ် ဓာတုပစ္စည်းတွေကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့ရှိသောကြောင့် ရေတွေအဆိပ်သင့်ပြီ ငါးတွေသေဆုံးမှု ရောဂါကူးစက်မှုရှိကြောင်း ထိုင်းမီဒီယာတစ်ချို့က ဖော်ပြထားသည်။
အဆိုပါ ဓာတ်ပါဝင်သည့်ရေသည် အရေပြားကို ယားယံစေပြီးအဖုအပိန့်တွေဖြစ်စေပြီ တဖြည်းဖြည်း မည်းလာခြင်း၊ သောက်သုံးမိပါက ဝမ်းသွားစေခြင်း၊ ရေရှည်မှာ ကင်ဆာရောဂါဖြစ်နိုင်ကြောင်း ထိုင်းအစိုးရဘက်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
ထိုကြောင့် ဒေသတွင်းနေ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ အဆိုပါမြစ်ရေသောက်သုံးခြင်း ရှောင်ကြဉ်သင့်တယ်လို့လည်း ထိုင်းဘက်ကသတိပေးထားသည်။
အဆိုပါ မိုင်းဆတ်မြို့က ရွှေတူးဖော်မှုကို UWSA ဝ တပ်ဖွဲ့က ၂၀၀၄-၂၀၀၅ ခုနှစ်ကတည်းက တရုတ်ကုမ္ပဏီနဲ့ပူးပေါင်းပြီး ရွှေတေူးဖော်မှုတွေပြုလုပ်ခဲ့သည်။
သျှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်းက ရွှေတူးဖော်မှုတွေကြောင့် မိုးရာသီကာလမှာ ရေကြီးမှုတွေနှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းဖြစ်ပေါ်စေပြီ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ကစ မြေပြိုမှုတွေစတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
Leave a Comments