သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ဟိုပုံးမြို့နယ် ရှိကျေးရွာများထဲသို့ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) တပ်သားများသည့် အသုံးမပြုတော့သည့် စက်များကအစ အခွန်လိုက်လံကောက်ယူနေပြီး၊ မပေးဆောင်နိုင်ပါက ကျေးရွာမှ ဖယ်ထုတ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ပြောဆိုနေကြောင်း ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့နေရသည့် ဒေသခံများ၏ သတင်းပေးပို့ချက်အရသိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ (၁၇)ရက်မှ စပြီး PNO/PNA တပ်သားများသည် ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာများထဲသို့ အသုံးမပြုသော စက်များ၊ လက်ကြိတ်စက်များ၊ ရေအားဖြင့် အလိုအလျောက်မောင်းထောင်းသည့် စက်၊ ဆိုင်ကယ်များရှိသည့်နေအိမ်များကို လစဉ် အခွန်(ဆက်ကြေး)လိုက်လံကောက်ယူနေပြီး၊ မပေးဆောင်နိုင်လျှင် နေအိမ်ဖယ်ရှားသွားမည်ဟု အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

“ကျနော်တို့က တစ်အိမ်ကို ကျပ် ၅သောင်း လတိုင်းပေးရတဲ့အပြင် နောက်ထပ်ပိုင်ဆိုင်မှုရှိတဲ့အိမ် အသုံးမပြုတဲ့စက်ရှိရင်လည်း အခွန်ထပ်ဆောင်ရတယ်။ ဆိုင်ကယ်ရှိရင်လည်း ပေးရတယ်။ အလိုအလျောက် လည်ရေအားနဲ့လှည့်တဲ့ မောင်းထောင်းတောင် (၅သောင်းကျပ်)ဆောင်ရတယ်။ တကယ်စိတ်ညစ်ဖို့ ကောင်းတယ်” ဟု ဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကိုပြောသည်။

ထို့ပြင် နေအိမ်တွင် အသုံးပြုသော မော်တော်ယာဥ်များရှိလျှင် တစ်လလျှင် ကျပ်ငွေ ၅သောင်း၊ ဘီယာရောင်းချသည့် စားသောက်ဆိုင်များဖြစ်လျှင် ကျပ်ငွေ ၅သိန်း၊ စိန်ရွှေရတနာဆိုင်ဖြစ်လျှင် တစ်လ ကျပ်ငွေ ၁၀သိန်း နှင့် ဖုန်းဆိုင်တစ်ဆိုင်လျှင် တစ်လ ကျပ်ငွေ (၃သိန်း) အစ လိုက်လံကောက်ယူနေကြောင်း ၎င်းအမျိုးသားက ထပ်လောင်းပြောသည်။

ဆက်လက်ပြီး လက်ရှိ PNO/PNA လိုက်လံကောက်နေသည့် အခွန်(ဆက်ကြေး)သည် ပအိုဝ်းအများစုနေထိုင်သည့် ကျေးရွာအပြင် သျှမ်းလူမျိုးအများစုနေထိုင်သည့် ကျေးရွာများကိုပါ လိုက်လံကောက်ယူနေကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိ ဆက်ကြေးများကို မပေးဆောင်နိုင်လျှင် ကျေးရွာမှ ဖယ်ရှားသွားမည်ဆိုသည့် သတင်းကြောင့် ဒေသခံများလည်း စိုးရိမ်နေကြကြောင်း ဟိုပုံးမြို့နယ်အတွင်းနေထိုင်သည့် အမျိုးသမီးတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကိုပြောသည်။

“သူတို့က အရင်နဲ့ မတူတော့ဘူး။ သတ်မှတ်ချက်တွေ ထုတ်လာပြီဆိုတော့ ပေးရမှာပေါ့။ တစ်ရွာလုံးကလည်း ပေးဆောင်ကြတာဆိုတော့ ကိုယ်ကမပေးဘူးဆိုရင် ရွာကအပယ်ခံရမှာ။ အဲဒါတွေ ကြောက်တော့ ပေးနေရတာပေါ့။ ဘာပိုင်ဆိုင်မှုမှ မရှိလည်း ပေးနေရတာ။ စားဖို့မရှိလည်း သူတို့အတွက် ရအောင်ရှာပေးနေရတာ။” ဟု ၎င်း အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောသည်။

ဟိုပုံးမြို့နယ်တွင် ဆက်ကြေး(အခွန်)သာမက စစ်မှုထမ်းအတွက် ငွေကြေးပါ ပေးဆောင်နေကြရပြီး ပြည်ပရောက်လူငယ်များ နေရပ်ပြန် စစ်မှုမထမ်းလျှင် နေအိမ်ကို ချိတ်ပိတ်သွားမည်ဟု PNO/PNA က ခြိမ်းခြောက်နေကြောင်း သိရသည်။

BWCI ၏ အစီရင်ခံအရ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း သျှမ်းပြည်တောင်တွင် PNA မှ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရသည့် အရပ်သား ၂၇ ဦးရှိခဲ့ပြီး အတည်ပြုနိုင်ခြင်းမရှိသေးသူ ၅ ဦးခန့်ရှိကြောင်း နစ်နာသူများမှာလည်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိဘဲ သာမန်အရပ်သားပြည်သူများဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။