ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် တာချီလိတ်မြို့တွင် ထိုင်းဘက်မှ စက်သုံးဆီတင်သွင်းခွင့်မှု ပိတ်ပင်လိုက်ပြီးနောက် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ကိုင်သူများ အခက်တွေ့လာနေကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

သျှမ်းအရှေ့ပိုင်း တာချီလိတ်၊ ကျိုင်းတုံ၊ မိုင်းဆတ်၊ မိုင်းတုံ စသည့် ကျေးရွာများမှ ဒေသခံများသည် စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံမှ ပေးသွင်းသော စက်သုံးဆီများကို အားထားနေရခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ စက်သုံးဆီတင်သွင်းမှု ပိတ်ပင်လိုက်ခြင်းကြောင့် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်လာကာ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေ့နေရကြောင်း မိုင်းတုံမြို့ တောင်သူအမျိုးသမီးတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

မိုင်းတုံမြို့နယ်တွင် စပါးရိတ်သိမ်းချိန်ပြီးသွားလျှင် လယ်ထဲ၌ ကြက်သွန်ဖြူနှင့် ကြက်သွန်နီများ ပြန်လည်စိုက်ပျိုးကြသည်။

“သျှမ်းအရှေ့ပိုင်းမှာဆို ထိုင်းက ဆီကိုပဲ အသုံးပြုကြတယ်။ ခုက ကြက်သွန်စိုက်ပျိုးတဲ့အချိန်ဖြစ်တော့ ပိုဆိုးတာပေါ့။ ဒီစိုက်ပျိုးရေးက ရေသွင်းရတယ်။ ရေကောင်းကောင်းမပေးနိုင်ရင် ပုတ်ပြီး ပျက်စီးကုန်မှာ။ အခုတော့ ရေမပေးနိုင်လို့ တချို့ဆို ခြောက်ပြီး ပုတ်ကုန်ကြတာလည်း ရှိတယ်”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကြောင့် ကြက်သွန်ခင်းထဲတွင် ရေသွင်းရန် အခက်ခဲဖြစ်စေပြီး ကြက်သွန်ခင်း စတင်ပိုက်ပျိုးသည့်အချိန်တွင် ရေအားကောင်းမွန်စွာ မပေးပါက ဧကများစွာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးလာနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီတင်သွင်းမှုကို စတင်ပိတ်ပင်လိုက်ပြီးနောက် အောက်ပြည် (ရန်ကုန် ၊ မန္တလေး ) မှ လာသည့် စက်သုံးဆီများကိုသာ အသုံးပြုရတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ကျိုင်းတုံဒေသခံအမျိုးသား တစ်ဦးက ပြောသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် မိုးသန်းထန်စွာရွာသွန်းပြီးနောက်တွင် နိုင်ငံရေး အခြေနေအမျိုးမျိုးကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာပြီး၊ တောင်သူ လယ်သမားများအတွက် သီးနှံစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုသည့် ဓာတ်မြေဩဇာများလည်း ဈေးအဆမတန်မြင့်တက်လာ‌ပြီး သီးနှံစိုက်ပျိုးသူများ အရှုံးပေါ်လာနိုင်သည်ဟု ဒေသခံများတွက်ချက် ပြောဆိုထားသည်။

သျှမ်းပြည် အရှေ့ပိုင်း ဓာတ်ဆီ တလီတာလျှင် ( ၅၅၀၀ ) ကျပ်၊ ဒီဇယ် တစ်လီတာလျှင် ( ၆၀၀၀ ) ကျပ်ထိ ဈေးနှုန်း တစ်ဝက်ထိသာ မြင့်တက်လာနေကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

“လယ်ယာတွေ လုပ်တော့မယ်ဆိုလည်း မြေဩဇာတွေ သုံးရတယ်။ အဲ့ဒါတွေလည်း ခုဆို ဈေးနှုန်းက မငြိမ်တော့ဘူး တက်ပဲတက်လာတယ်။ ဓာတ်ဆီက အရင်ဈေးဆိုရင် တစ်လီတာ ၃ထောင်တို့ ၃၅၀၀ တို့လောက်ပေါ့။ ခုက တဝက်လောက်ထိ ဈေးနှုန်းက တက်သွားတယ်။ဘာလုပ်လို့ ဘာကိုင်ရမှန်းတောင် မသိတော့ဘူး။ ဝမ်းစာအတွက် ရုန်းကန်ရတာ တကယ်မလွယ်ဘူး”ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

မြေဩဇာများ၊ စက်သုံးဆီများ စျေးနှုန်းမြင့်တက်မှုကြောင့် ကြက်သွန် ၁ ကီလို ဘတ် ၃၀ ရောင်းရရင်လျှင် ရင်းနှီးငွေပြန်ရသော်လည်း အရှုံးပေါ်နေသေးကြောင်း ကြက်သွန်စိုက်သူများက ဆိုပြန်သည်။

ထို့အပြင် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းများ နှိမ်ရင်းရန်အတွက် ထိုင်းအစိုးရက စက်သုံးဆီတွင် သာမက လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများ တင်သွင်းခွင့် ပိတ်ပင်မှုကြောင့် တာချီလိတ်မြို့တွင် မီးဖိုချောင်သုံးဂက်စ် (Gas)များ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်လာကြောင်း တာချီလိတ်ဒေသခံများက ပြောသည်။

လက်ရှိ တာချီလိတ်မြို့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှ ပေးလွှတ်သည့် လျှပ်စစ်မီးများ ဖြတ်တောက်ခံရသော်လည်း လာအိုနိုင်ငံမှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလိုင်းများဖြင့် အသုံးပြုနေရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်တွင် အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးဌာန (DSI) က ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် မြိုဝတီမြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုငွေလိမ်လုပ်ငန်း တည်ထောင်လုပ်နေကိုင်နေသည့် ကရင်နယ်ခြားစောင့် တပ်မှူး စောချစ်သူအပါအဝင် ခေါင်းဆောင် ၃ ဦးကို လူကုန်ကူးမှုသံသယဖြင့် ဝမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အစိုးရရှေ့ထံ တင်ပြခဲ့ကြောင်း ထိုင်းသတင်းမီဒီယာများက ဖော်ပြသည်။