သျှမ်းအမျိုးသားအဆင့်နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ ND ကျင်းပဖို့ ယမန်နှစ် နှစ်နှောင်းပိုင်းကတည်းက ပြင်ဆင်လာခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဆွေးနွေးပွဲအကောင်အထည်ဖော်ဖို့အတွက် ၂၀၁၇ နှစ်ဆန်းက တောင်ကြီးမြို့မှာ Workshop ပြုလုပ်ပြီး သျှမ်းပြည်မြို့နယ်အများအပြားအပြင် ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်၊ ဘန်ကောက်ရောက် သျှမ်းလူထုနဲ့လဲ သွားရောက် တွေ့ဆုံရှင်းလင်းခဲ့ ပေမယ့်ကနေ့ထိ ဆွေးနွေးပွဲမကျင်းပဖြစ်သေးပါဘူး။

ထိုစဉ်အချိန်က သျှမ်းအမျိုးသားအဆင့်နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲကို သျှမ်းပြည်မြို့တော် တောင် ကြီးမြို့သို့မဟုတ် ပြည်ထောင်စုသန္ဓေတည်ရာ ပင်လုံမြို့ မှာပြုလုပ်ဖို့ သျှမ်းခေါင်းဆောင်တွေ သဘောတူခဲ့ကြပါတယ်။

အစိုးရနဲ့တပ်မတော်ဘက်က သျှမ်းလူထု ဆန္ဒရှိတဲ့မြို့ကြီး ၂ နေရာမှာကျင်းပခွင့်မပေးဘဲ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲတဲ့ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း မိုင်းပန်မြို့ ၊ သံလွင်အရှေ့ခြမ်း မိုင်းတုံမြို့နယ်အတွင်းရှိ မိုင်းတော့ မိုင်းထားတွေမှာကျင်းပဖို့ ပြောဆိုပါတယ်။

ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီးအစိုးရတပ်မတော်ရဲ့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ကတော့ NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း ၂ နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားမှာ- ‘‘တိုင်းရင်းသားများ၏လိုလားချက်များနှင့် သဘောထားဆန္ဒများကိုအခြေခံပြီး ပါဝင်သင့်သူ အားလုံးပါဝင်သည့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲများကို NCA လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများရှိတဲ့ သတ်မှတ်နယ်မြေများတွင် ကျင်းပသွားရမှာဖြစ်ပါတယ်။’–လို့ ပြောပါတယ်။

ဒီကိစ္စအပေါ် နိုင်ငံရေးစောင့်ကြည့်လေ့လာသူတွေကတော့ – တနိုင်ငံလုံးအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် NCA လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်နယ်မြေကလွဲလို့ ဘယ်နေရာမှာမှ ကျင်းပခွင့် မပေးဘူးဆိုတော့ – တောင်ကြီး ၊ ပင်လုံ၊ ကျိုင်းတုံမပြောသေးနဲ့ မိုင်းပန်၊ မိုင်းထား ကလွဲလို့ တခြားသောမြို့တွေမှာလဲ ကျင်းပ ခွင့်ရမယ့်ပုံမပေါ်ဘူး – လို့ပြောပါတယ်။

သျှမ်းတောင်သူလယ်သမားများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့ SADG ဥက္ကဌ စိုင်းဆေဟန်ကတော့ “ သျှမ်းပြည်က NCA လက်မှတ်ရေးထိုးတဲ့အဖွဲ့ ၂ ဖွဲ့ရှိတယ်။ ပအိုဝ်း PNLO နဲ့ သျှမ်း RCSS/SSA ပေါ့နော်။ ပအိုဝ်းတွေက ဟိုပုံးမှာ ND ကျင်းပခွင့်ပေးတယ်။ သျှမ်းတွေကျတော့ မိုင်းတော့ မိုင်းထား သို့မဟုတ် မိုင်းပန် မှာလုပ်ခိုင်းတယ်။ အခုတော့ နဲနဲလျှော့ပေးတယ်ပြော ရမှာပေါ့။ လင်းခေးမှာကျင်းပမယ်ဆိုရင် ကျင်းပခွင့်ရမယ့်အနေအထားရှိတယ် ”- လို့ ပြောပါတယ်။

မင်္ဂလာစည်တော်ပါတီ ESSDDP ရဲ့ ဒုဥက္ကဌ စိုင်းဆမ်တစ်ဆေ ကတော့ – “ ဒီကိစ္စက အမျိုးသားရေး၊ နိုင်ငံရေး ကိစ္စဖြစ်တယ်။ နိုင်ငံရေးအနေနဲ့ကြည့်ရင် တန်းတူညီမျှရေးအတွက် တောင်ကြီးမှာ ဘဲလုပ်သင့်တယ်…..” – လို့ပြောပါတယ်။

တောင်ကြီးမြို့မှာ ယခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီလတုန်းက ကျင်းပတဲ့ အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲ Workshop မှာ လူဦးရေ ၅၀၀ ကျော်တက်ရောက်ပြီး နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၊ လူမှုရေးအသင်းဖွဲ့များ၊ စာပေယဉ်ကျေးမှုအသင်း အဖွဲ့ပေါင်းစုံက ကိုယ်စားလှယ်တွေ တက် ရောက်ပါတယ်။

စိုင်းဆေဟန်က – NCA လက်မှတ်ရေးထိုးတာက RCSS/SSA ။ အစိုးရ အနေနဲ့က RCSS/SSA ဟာ သျှမ်းပြည်လူထုတရပ်လုံးအတွက် ကိုယ်စားမပြုမဟုတ်ဘူး။ RCSS/SSA နာမည်နဲ့ ၎င်း တို့ ထိန်းချုပ် နယ်မြေမှာဘဲ လုပ်စေချင်တယ်။ ဒါပေမယ့် သျှမ်း ND လုပ်ဖို့က CSSU နာမည် နဲ့ တောင်ကြီး သို့မဟုတ်ပင်လုံမှာလုပ်ဖို့ပြင်ဆင်တယ်။ ဒါဖြစ်ဖို့တော့ မလွယ်ဘူးလို့မြင်မိ တယ်။ လင်းခေးဆိုရင် ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာမြို့ဖြစ်တဲ့အတွက် အဆင်ပြေမယ်လို့ယုံကြည်တယ်။ – လို့ဆက်ပြောပါတယ်။

TYN သျှမ်းလူငယ်ကွန်ယက်ခေါင်းဆောင် စိုင်းနော်ဆိုင်ကတော့ တခြားမြို့မှာ ND ကျင်းပ မယ်ဆိုရင်တော့ မသင့်တော်ဘူး။ သျှမ်းတွေအတွက် နိုင်ငံရေးဂုဏ်သိက္ခာ နဲ့ကိုက်ညီမယ့် တောင်ကြီးသို့မဟုတ် ပင်လုံ တနေရာရာမှာဘဲ ကျင်းပသင့်တယ်လို့ အခုလိုပြောပါတယ်။

“မိုင်းပန်၊ မိုင်းတော့ ၊ မိုင်းထားမှာလုပ်မယ်ဆိုရင် လူအင်အား ၄၀၀-၅၀၀ လောက်ဆိုရင် နေဖို့စားဖို့နေရာ၊ သွားရေးလာရေး အဆင်ပြေမှာမဟုတ်ဘူး။ ဒါနိုင်ငံရေးအမြင်နဲ့ကြည့် မယ်ဆိုရင်လည်း အထင်သေးရာကျတယ်လို့မြင်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ လူကြီးတွေ ခေါင်းဆောင်တွေလည်း သူတို့ချမှတ်ပေးတဲ့နေရာသွားလုပ်ချင်မှာမဟုတ်ဘူး” – လို့ စိုင်းနော်ဆိုင်က ပြောပါတယ်။

ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်အတွက် RCSS/SSA ခေါင်းဆောင်ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်က ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာလက တကြိမ်၊ အောက်တိုဘာလထဲမှာတကြိမ် နေပြည်တော် ကိုရောက် ရှိခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီခရီးစဉ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အောက်တိုဘာ ၁၇-၁၈ ရက်နေ့က လူထု နဲ့ တောင်ကြီးမြို့ တွေ့ဆုံ ရှင်းလင်းပွဲမှာ သျှမ်း အမျိုး သားအဆင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ ND မလုပ်ခင်မှာ Workshop တကြိမ် ထပ်မံ ကျင်းပမယ်။ အဲဒီ ဝေါ့ပ်ရှော့ပ် ပြီးရင် ကွင်းဆင်းပြီး သျှမ်းပြည် လူထုကို တွေ့ဆုံရှင်း လင်းဦးမှာမို့ သျှမ်း ND ကိုတော့ ဒီ ၂၀၁၇ ထဲမှာကျင်းပနိုင်တော့ မှာမဟုတ်ဘူးလို့ ပြောပါတယ်။