“ဘယ်သူမူးယစ်ဆေးဝါးပတ်သက်ဆက်နွယ်တယ်ဆိုတာ မြန်မာ့တပ်မတော် က ကျနော်တို့ထက် ပိုသိပါလိမ့်မယ်” … လို့ ရန်ကုန်မြို့ ကန်တော်ကြီးပဲလစ်ဟော်တယ်မှာ သတင်းထောက်တွေရဲ့ မေးခွန်းကို RCSS/SSA ခေါင်းဆောင်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်က ဖြေကြားပါတယ်။

ပြောကြားချက်ကို ကြားရတော့ ပလောင်ခေါင်းဆောင်တဦးရဲ့ ပြောကြားချက်ကို ပြန်သတိရမိပါတယ်။ အဲဒါက မြန်မာနိုင်ငံမှာ လက်နက်ကိုင်အင်အားပိုမိုကြီးမားလေ မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ ပိုမိုပတ်သက် ဆက် နွယ်လေဘဲ လို့ သျှမ်းသံတော်ဆင့်က ရေးသားတာကို အမှတ်ရပါတယ်။

လွန်ခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့က ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားမြို့မှာ မူးယစ်ဆေးဝါး ကာလတန်ဖိုး ကျပ်သိန်းပေါင်း သုံးထောင်ကျော် ဖမ်းဆီးရမိပါတယ်။ ဒီဖမ်းဆီးမှုမှာ မြစ်ကြီးနားမြို့ရှိ ရဲမှူးကြီး ဦးထွန်း ဦး က – “ ဒီဘက်မှာက ထုတ်လုပ်သူမရှိဘူး။ ဒီမူးယစ်ဆေးဝါးက ကောင်းခါး ဘက်က လာတာပါ။ သျှမ်း ပြည်မြောက်ပိုင်း အရှေ့ပိုင်းကနေ မူစယ်၊ နမ့်ခမ်း ကိုပတ်ပြီး တောလမ်းကနေ လာတာဖြစ်တယ်” – လို့ ဘီဘီစီ သတင်းထောက် ရဲ့မေးမြန်းချက်ကို ဖြေကြားသွားပါတယ်။

သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ အရှေ့ပိုင်း လို့ ရဲမှူးကြီး ပြောကြားတာ က ဘယ်သူ့ကိုရည်ညွှန်းတာပါလဲ။

သေခြာတာ တခုက ကောင်းခါး ဆိုတဲ့ နေရာကို အတိအကျ ညွှန်းထားတယ်။ ဖေါ်ထုတ်ဖမ်းဆီး ဖို့လဲ လုပ်နေ တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ကောင်းခါး ဆိုတာ ဦးမထုနော် ဦးဆောင်တဲ့ ကေတီအေ ကောင်းခါး ပြည်သူ့စစ်နေတဲ့ နေရာပါ။ ၎င်းတို့ရဲ့ ဌာနချုပ်လဲဖြစ်ပါတယ်။ သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲမှာရှိတာပါ။

ထို့အတူ သျှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်း က လို့လဲ ပြောထားတာရှိပါသေးတယ်။

စက်တာဘာ ၁၀ ရက် (၂၀၁၇ ) က ထုတ်တဲ့ ၀ တပ် UWSA ပိုင် ရုပ်မြင်သံကြား သတင်း မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ ပတ်သက်ဆက်နွယ်သူ ၅ ဦးကို အခမ်းအနားနဲ့ တကွ လူထုရှေ့မှာ ပြစ်ဒဏ်ပေးပြီး တဦးကို သေဒဏ် နဲ့ ပစ်သတ်ပြလိုက်ပါတယ်။

“ကျနော့်အနေနဲ့တော့ ဒီကိစ္စမကျေနပ်ဘူး။ အသေးအမွှားတွေကို ပစ်ဒဏ်ပေးတယ်။ ကြီးကြီးမားမားကို လွှတ်ထားတယ် ဆိုတဲ့သဘောလား။ မိုင်းပေါက်မှာတုန်းက တပ်မှူးကြီးတဦးပြောတယ်။ မူးယစ်ဆေးဝါး ၀ ဒေသအတွင်းမဖြန့်ဖို့ ၊ ဒေသအတွင်း ရောင်းဝယ်ဖေါက်ကားသုံးစွဲတာကို မြင်ရင် ကြီးလေးတဲ့ ပစ်ဒဏ်ပေးမယ်တဲ့” – ပစ်ဒဏ်ပေးခံရသူနှင့်အမျိုးတော်စပ်သူ ၀ အရာရှိ တဦးကပြောပါတယ်။

UWSA ဝ တပ်ဖွဲ့ဟာ အမေရိကန်ရဲ့ နာမည်ပျက်စာရင်းထဲမှာ ပါတဲ့ကိစ္စ၊ ထိုင်းအစိုးရကနေ ၀ ခေါင်း ဆောင်ပိုင်းမှာ ပါဝင်တဲ့ ဝှေ့ရှော်ကန်း ဆိုတဲ့ သူကို ထိုင်းဘတ်ငွေ ၂ သန်းနဲ့ ဖမ်း၀ရမ်း ထုတ် ထားတဲ့ ကိစ္စတွေကို ပြန်လျှော်ဖို့ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့ အနေနဲ့လဲ စိုးရိမ်တာက ၀ က မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကမ္ဘာမှာ နာမည်ပျက်နေ ပါတယ်။ ၀ ခေါင်းဆောင်တဲ့ FPNCC မှာ ပါဝင် စုစည်းတော့ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အင်အားပိုမို ကောင်းစေတယ်။ အားသာချက်ပေါ့။ အားနည်းချက်က ဒီမူးယစ်ဆေးဝါး နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျနော် တို့တတွေ တွဲ ပြီး ၀ နဲ့ အတူ နာမည်ပျက်ဖို့ရှိတယ်။ ဒီလို မူးယစ်ဆေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လူသတ်ရတဲ့ ခေတ်မဟုတ်တော့ပေမယ့် ဒီနာမည်ဆိုးကို ပြန်လျှော်ဖို့အတွက် ဝ တပ်ဖွဲ့ မလွဲမသွေလုပ် ရတာဖြစ်တယ်” – ဟု မဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင်အရာရှိတဦး ကပြောပါတယ်။

မူးယစ်ဆေးဝါး တိုက်ဖျက်ဖို့ အစိုးရအပါအဝင် ဖွဲ့အစည်းတိုင်းက ထုတ်ပြန်ကြေငြာထားပါတယ်။

သျှမ်းပြည်နယ် လုံခြုံရေး နှင့် နယ်စပ်ရေးဝန်ကြီး ၀န်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး နိုင်ဝင်းအောင်က – “မူးယစ် ဆေးဝါးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့မှ ယခင်ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ ဆောင်ရွက်ခဲ့သလိုပဲ ကျနော် တို့သျှမ်းပြည်နယ်အတွင်းမှာလည်းပဲ အခု ၈ လပိုင်း ကျနော်တို့ တတိယပတ် ၂၁ ရက်နေ့ဝန်းကျင် အဲဒီကနေစပြီးတော့မှ သျှမ်းရိုးမစစ်ဆင်ရေး ဆိုတဲ့အမည်နဲ့ ကျနော်တို့ မူးယစ်ဆေးဝါးတွေကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် တားဆီးရေးတွေကို ဆောင်ရွက်လျှက်ရှိတယ် ဆိုတဲ့အကြောင်း ကျနော်တို့ ဆောင်ရွက် ထားတဲ့ အခြေအနေလေးကို ရှင်းလင်းဆွေးနွေးပေးလိုပါတယ်” – လို့ ဩဂုတ်လက လားရှိုးမြို့မှာ ပြောကြားပါတယ်။

ဒီလိုအဘက်ဘက်က လုပ်နေပေမယ့် မူးယစ်ဆေးဝါး ပြဿနာ ပျောက်ကွယ်သွားတာမရှိဘဲ သျှမ်းပြည်အတွင်း မြို့တိုင်းရွာတိုင်းမှာ ဆိုးဆိုးရွားရွား နဲ့ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေတာပါ။ အရင်က ယာဘ ဆေးပြား တပြား ကျပ် ၃၀၀၀ ကျပ် ကျော်ရာကနေ အခု တထောင်ဖိုး ၅ ပြား ထိ ဈေးပေါလာလို့ မိန်းခလေးတွေပါ သုံးစွဲလာနေပါတယ်။

လဲချားမြို့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ် စိုင်းကျော်ဇေယျက – “ ကျနော်တို့မြို့မှာ ရွာတခုက အသက် ၁၂ အရွယ် မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးနေတဲ့ ကလေးမလေး တောင်ရှိတယ်။ ပူးပေါင်းတိုက်ဖျက်ဖို့ ကျနော်တို့လဲ နည်း မျိုးစုံ ကွင်းဆင်းပညာပေးနေပါတယ်’ – လို့ ပြောပြဖူးပါတယ်။

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးယွက်စစ်နှင့်တွေ့ဆုံစဉ် နိုင်ငံတော် အတိုင်အပင်ခံ ဒေါ်ဆောင်ဆန်းစုကြည်က – မူးယစ်ဆေးဝါး တိုက်ဖျက်ရာမှာ အမျိုးသမီး နဲ့ လူထု များများပါဝင်ဖို့ တိုက်တွန်းပါတယ်။

ဒီတော့မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ရောင်းချနေတာက ဘယ်သူတွေလဲ။ ပပျောက်အောင်ဘယ်လို လုပ်သင့်လဲ ဆိုတာ သျှမ်းပြည်မူးယစ်ဆေးဝါးဆောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဦးခွန်စိုင်းက – “ဖြေရှင်းဖို့က မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ပတ်သက်တဲ့အဖွဲ့အစည်း ပုဂ္ဂိုလ်တွေအားလုံးလာပြီးစုစည်းပြီး အဖြေ ရှာဖို့လိုတယ်။ သူတို့ကိုအပစ်ပေးဖို့မဟုတ်ဘူး။ ဒီပြည်ထောင်စုကြီးမှာ အပြစ်ကင်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရှာရ ခက်တယ်။ မူးယစ်ဆေး ဝါးနဲ့ပတ်သက် ပြီးတော့မှ။ အစိုးရက သူကိုယ်တိုင်မပတ်သက် သော်လည်း သူ့လူတွေကပတ်သက်နေတယ်။ သူကိုယ်တိုင်မပတ်သက်သော်လည်း သူ့ပေါ်လစီအရ ပတ်သက်တယ်။ သူကလည်းအပြစ် ကင်းတာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီတော့ အပစ်မကင်းတဲ့သူတွေအချင်းချင်းအားလုံး လာစု စည်းပြီး တော့ ထွက်ရပ်လမ်းကို ပူးပေါင်းရှာကြရအောင်။ ရှာကြရာ မှာလည်းဘဲ နိုင်ငံရေးအကြောင်း ကိုလည်း ကျနော်တို့ဆွေးနွေးရမယ်။ ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ် ဒါတွေဆွေးနွေးရမယ်”

“ဒီဟာတွေကိုကျေနပ်သဘောပေါက်အောင် သဘောတူညီမှုကိုရှာရမယ်။ ဒီဟာကိုရှာနိုင်ရင် အစိုးရ ကိုဆန့်ကျင်နေတဲ့ ဟာတွေလည်းပျောက်သွားမယ်။ အစိုးရကိုဆန့်ကျင်တဲ့ဟာတွေ ပျောက်သွားရင် သူတို့ကို ချေမှုန်းဖို့လည်း အလိုလို ပျောက်သွားမယ်။ ပျောက်သွားရင်ဒီမူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ ပတ်သက် တဲ့အဖွဲ့အစည်းတွေပုဂ္ဂိုလ်တွေကို အစိုးရကပံ့ပိုးထားတာတွေ .. ဒါတွေကလည်း ရှိစရာမလိုတော့ဘူး။ အဲလိုဆိုရင်သူက တတပ်တအားနဲ့မူးယစ်ဆေးဝါးကို ဖြေရှင်းနိုင်မှာဖြစ် တယ်။အဲဒီအချိန်မှာ ဥပဒေ အကြောင်းအရအရေးယူလို့လည်းရတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာလူထုရဲ့စားဝတ်နေရေး ပြဿနာ တွေကိုလည်း တဖက်တလမ်းကနေ ဖြေရှင်းဖို့လမ်းကနေ ကျနော်တို့က လက်တွေ့ကျကျ အကျိုးရှိရှိ အကောင် အထည်ဖော်နိုင်မှာဖြစ်တယ်” – လို့ ဦးခွန်စိုင်းက သုံးသပ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ မြန်မာ့တပ်မတော်က အမေရိကန်နဲ့ ၁၉၇၄ ကတည်းက မူးယစ်ဆေးဝါး နှိမ်နင်းလာတာပါ။ ထို့နောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးအမျိုးမျိုးနဲ့လဲ မူးယစ်ဆေးဝါးကို ဆက်လက် နှိမ်နင်းလာခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မူးယစ်ဆေးဝါးက ပျောက်ကွယ်သွားတာမရှိတဲ့ အပြင် တရက် ထက်တရက် တမြို့ပြီး တမြို့ မူးယစ်ဆေးဝါး တိုးချဲ့ပျံ့နှံ့လာတာ အမှန်ပါဘဲ။