ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ ( ၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ စတုတ္ထအကြိမ်) ကိုသတ်မှတ်ထားသည့်အချိန်အတွင်း ကျင်းပနိုင်ရေးအတွက် သျှမ်းအမျိုးသားအဆင့်နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲကျင်းပရန် RCSS/SSA က စီစဉ်နေသော်လည်း အခြေအနေအရပ်ရပ်ကြောင့် ကျင်းပမည့်ရက်မပြောနိုင်သေးကြောင်း ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်ကပြောပါသည်။

NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် RCSS/SSA မှ ဦးဆောင်ကျင်းပမည့် သျှမ်းအမျိုးသားအဆင့် ND နှင့်ပတ်သက်ပြီး ဗိုလ်မှူးကြီးအုမ်ခေးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်အား – “ဘယ်နေ့ကျင်းပမလဲဆိုတာလည်းအသေအချာမသိရသေးဘူး။ လုပ်ဖြစ်မလား အလုပ်ဖြစ်ဘူးလားဆိုတာလည်း မပြောတတ်သေးဘူး။ ခုက အခြေအနေအရပ်ရပ်ကိုစောင့်ကြည့်နေရတယ်။ ခုဖြစ်နေတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကိစ္စရော ၊ လက်ရှိနိုင်ငံရေးကိစ္စတွေရောဘဲ။ အဖက်ဖက်ကနေ ဆွေးနွေးနေရတယ် ”- ဟု ပြောသည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေ သျှမ်း ND ဖြစ်မြောက်မှုသည် RCSS နှင့် တပ်တို့ကြားဆွေးနွေးမှု အစိုးရနှင့်တပ်မတော်ကြားအဆင်ပြေမှုအပေါ်သာမူတည်ကြောင်း ပါ၀င်သည့်အရာရှိတဦးက- “မကြာခင်ရက်ပိုင်းအတွင်း တပ်မတော်နဲ့ RCSS တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမယ်။ အဲတာကိုစောင့်ကြည့်ရမယ် ” – ဟုပြောသည်။

ကူးစက်မြန် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် (ကို၀စ်-၁၉) ကြောင့်ရိုးရာပွဲလမ်းသဘင်နှင့်လူစုလူဝေး မပြုလုပ်ရန်အတွက် သျှမ်းပြည်နယ် အစိုးရက ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ထို့အပြင် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်မှ မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့အထိ အစိုးရတပ်မတော်နှင့် RCSS ကြားဖြစ်ပွါးသောတိုက်ပွဲကြောင့်လည်း ယနေ့အထိ စစ်ရေးတင်းမာမှုမပြီးပြတ်သေးပေ။

ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် SNLD ပြောခွင့်ရ စိုင်းလိတ်က – “အခုအချိန်မှာ ကျနော်တို့ ဆန္ဒစောပြီးတော့ သျှမ်း ND ကို ကျင်းပခဲ့မယ်ဆိုရင် ၊ တကယ်လို့ ပွဲတက်တဲ့သူတွေ ကိုရိုနာဖြစ်လာခဲ့ရင် လူတွေပြောစရာဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ကိုရိုနာ ကူးစက်မြန်ရောဂါ ကြောင့်တကမ္ဘာလုံး လူစုလူဝေး မရှိစေဖို့ တိုက်တွန်းနေချိန်မှာ ကျနော်တို့လည်း သျှမ်း ND ကို ခနတော့ဆိုင်းငံ့ထားသင့်တယ်၊ သို့မဟုတ်ရက်ရွှေ့ဆိုင်းထားသင့်တယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း RCSS ကိုတိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။” – ဟုသျှမ်းသံတော်ဆင့်အားပြောသည်။

ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ သို့မဟုတ် ၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ စတုတ္ထအကြိမ်ကို ၂၀၂၀ ၏ ပထမ ၄ လ ပတ်အတွင်းကျင်းပရန်အစိုးရက စီစဉ်ထားရာ RCSS/SSA အနေဖြင့် သျှမ်း အမျိုးသားအဆင့်နိုင်ငံရေးဆွေး နွေးပွဲကို မတ်လအတွင်းကျင်းပပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ UPDJC အတွင်းရေးမှူးများအဖွဲ့လည်း ၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ စတုတ္ထအကြိမ် ကျင်းပနိုင်ရေးအတွက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်နေပါသည်။

အဆိုပါ သျှမ်းအမျိုးသားအဆင့်နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ ND ကို ၂၀၁၈ ကလည်း ကျင်းပရန် တကြိမ် စီစဉ်ခဲ့ပါသေးသည်။ ထိုစဉ်က အဆိုပါဆွေးနွေးပွဲကျင်းပနိုင်ရန် လူမှုအခြေပြုသျှမ်းအဖွဲ့အစည်းများက ဒေသခံလူထုနှင့်ကွင်းဆင်းတွေ့ဆုံစဉ် အစိုးရတပ်မတော်ဘက်က ဟန့်တားသဖြင့် တွေ့ဆုံပွဲများပျက်ပြားကာ သျှမ်းအမျိုးသားအဆင့်နိုင်ငံရေးဆွေးနွေး ပွဲကျင်းပရန်အတွက်ပါ ပျက်ပြားခဲ့ရသည်။