သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲမြို့နယ် မိုင်းငေါ့မြို့အတွင်းရှိ နမ့်စင်ချောင်းဘေးတစ်လျှောက်တွင် ဘက်ဖိုး စက်ယန္တရားကြီးများဖြင့် ရွှေတူးဖော်မှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

မိုင်းငေါ့မြို့အတွင်းရှိ နမ့်စင်ချောင်းဘေးတစ်လျှောက်တွင် ယခင်က စိမ်းလန်းခဲ့သည့် လယ်ကွင်းများသည် လက်ရှိတွင် တောင်တန်းကဲ့သို့ မြင့်မားသည့် မြေစာပုံကြီးများအဖြစ် ပြောင်းလဲနေပြီး ဘက်ဖိုးစက်ယန္တရားများဖြင့် နေ့ညမပြတ် ရွှေတူးဖော်နေကြောင်း မိုင်းငေါ့ဒေသခံ နန်းခမ်း (အမည်လွဲ) က သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

လက်ရှိ ရွှေတူးဖော်သည့်နေရာမှာ မိုင်းငေါ့မြို့နယ် ကွန်ကောက်ရွာနှင့် မန်ပင့်ရွာကြားရှိ လယ်မြေများဖြစ်ပြီး ထိုသို့ တူးဖော်မှုကြောင့် လယ်ယာမြေများ ပျက်စီးနေကြောင်း နန်းခမ်းက ဆိုသည်။

“သူတို့မြေစာပုံကြီးက လွိုင်ဆမ်ဆစ်တောင်နဲ့ တော်တော်တူတယ်။ ချောင်းဘေးတစ်လျှောက် လယ်ကွက်တွေ မမြင်ရတော့ဘူး။ ကျမတို့လယ်တွေလည်း ပါပါတယ်။ ကျမတို့ မိုင်းငေါ့ကတော့ ရှေ့ဆက်ပြီး ဘယ်လိုခံစားရဦးမလဲ မသိတော့ပါဘူး” ဟု နန်းခမ်းက ပြောသည်။

အဆိုပါ ရွှေတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများကို နေ့ဘက်တွင်သာမက ညဉ့်နက်သန်းခေါင် ၁ နာရီခန့်အထိ တူးဖော်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။

“အခု ဘယ်ဘက်ကိုပဲလှည့်လှည့် ဘက်ဟိုးကားတွေပဲ တွေ့ရတယ်။ ညဆိုရင်လည်း တဒုတ်ဒုတ်နဲ့ တူးနေတဲ့အသံတွေ ကြားနေရတယ်” ဟု နန်းခမ်းက ဆိုသည်။

အဆိုပါ ရွှေတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းကတည်းက စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သော်လည်း “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” နောက်ပိုင်း ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ (MNDAA) တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ပိုမိုတူးဖော်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဒေသခံများ၏အဆိုအရ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တရုတ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက တိုက်ရိုက်တူးဖော်နေပြီး ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP) နှင့် တအာင်း (ပလောင်) အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) တို့က တူးဖော်ခွင့်ပြုပေးကာ အခွန်ကောက်ခံနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် မိုင်းငေါ့မြို့သည် ကျောက်မဲမြို့နှင့် (၃၂) မိုင်ခန့် ကွာဝေးပြီး “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” ပထမပိုင်းအတွင်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလပိုင်း၌ သိမ်းပိုက်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
“လက်နက်ကိုင်ထားတဲ့သူတွေ အားလုံးက ဘုရင်ပဲ။ သူတို့ ဒါလုပ်ဆိုရင် ပြည်သူက ဘာမှပြန်မပြောနိုင်ဘူး” ဟု မိုင်းငေါ့မြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်သည့် စိုင်းလှကျော် (အမည်လွဲ) ကလည်း ပြောသည်။

ရွှေတူးဖော်သူများက လယ်များကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးမည်ဟု ပြောဆိုကာ မြေယာများကို ကျပ်ငွေ သိန်းဆယ်နှင့်ချီပေး၍ ဝယ်ယူခဲ့ကြသော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ မြေအောက်ခြေမှ သဲနှင့်ကျောက်များကို အပေါ်သို့ လှန်တင်ထားသဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ လယ်ပြန်စိုက်၍ ရတော့မည်မဟုတ်ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

“သဲကျောက်တွေက အပေါ်မှာ ရောက်နေမှတော့ ၅ နှစ်လည်း လယ်ပြန်ဖြစ်မှာမဟုတ်ဘူး။ ၁၀ နှစ်လည်း လယ်ပြန်ဖြစ်မှာမဟုတ်ဘူး” ဟု နန်းခမ်းက ထပ်လောင်းပြောသည်။

ထို့အပြင် ချောင်းအထက်ပိုင်းရှိ လယ်ရှင်များက အတင်းအကြပ် မြေရောင်းလိုက်လျှင် ရေလမ်းကြောင်း ပျက်စီးသွားသဖြင့် အောက်ပိုင်းရှိ လယ်သမားများမှာလည်း မရောင်းမနေရ အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားကြကြောင်း သိရသည်။

“ချောင်းအဖျားပိုင်းက တစ်ယောက်က မြေရောင်းလိုက်ပြီဆိုရင် အောက်ကလူလည်း မရောင်းမနေရ ဖြစ်သွားပြီ။ သူများက ရွှေတူးပြီး ထွက်သွားပေမယ့် ကျမတို့မှာတော့ ဘယ်ကရေနဲ့ လယ်ပြန်လုပ်ရမှာလဲ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

မိုင်းငေါ့မြို့နယ်အတွင်း ရွှေတူးဖော်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ TNLA နှင့် SSPP တို့ကို သျှမ်းသံတော်ဆင့်မှ စာပို့မေးမြန်းထားသော်လည်း ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိသေးပေ။

လက်ရှိတွင် မိုင်းငေါ့ဒေသခံ လူငယ်အများစုမှာ စစ်ဘေးနှင့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းမရှိမှုကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာကုန်ကြပြီဖြစ်သည်။ ရွာများတွင် အဘိုးအဘွားများသာ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး လယ်ယာမြေများပါ ပျက်စီးသွားပါက ဒေသခံတို့၏ ရေရှည်ရှင်သန်ရေးမှာ စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

“နောက် ၅ နှစ်၊ ၁၀ နှစ်ဆိုရင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်လည်း ပျက်စီးမယ်။ ဒေသခံတွေလည်း လုပ်စားမရတော့လို့ နေရပ်စွန့်ပြီး နိုင်ငံခြားထွက်သွားကြမှာပဲ။ ဒေသခံတွေ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပျောက်သွားမှာပေါ့” ဟု စိုင်းလှကျော်က ပြောသည်။

ထို့အပြင် ဒေသခံများ စိုးရိမ်နေသည်မှာ မိမိတို့၏နေရပ်တွင် အခြားသော လူမျိုးစုများနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများက အစားထိုးနေရာယူလာပြီး မူလသျှမ်းရွာလေးများ ပျောက်ကွယ်သွားမည့်အရေးပင် ဖြစ်သည်။

ပြည်သူကို ကာကွယ်မည်ဟု ကြွေးကြော်ထားသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့်လည်း ကိုယ်ကျိုးစီးပွားနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းဝယ်ယူရေးအတွက်သာ ရှေးရှုပြီး ဒေသခံတို့၏ ဘိုးဘွားပိုင်မြေများကို ဖျက်ဆီးခွင့်ပြုနေမည်ဆိုပါက နောင်တစ်ချိန်တွင် မိုင်းငေါ့ဒေသ၌ ရွှေတွင်းဟောင်းများနှင့် မြေစာပုံကြီးများသာ ကျန်ရစ်တော့မည် ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

“လက်နက်ကိုင်တိုင်းက ကိုယ်ကျိုးစီးပွားနဲ့ ငွေကြေးအတွက်ဆိုရင် အရာရာကို မျက်စိမှိတ် ခွင့်ပြုလိုက်ကြတာပဲ။ သူတို့အတွက်ကတော့ ပြည်သူကို ကာကွယ်ဖို့ထက် လက်နက်ခဲယမ်း ဝယ်ယူနိုင်ရေးကသာ ပထမဦးစားပေး ဖြစ်နေပြီ” ဟု စိုင်းလှကျော်က ဆိုသည်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” ဖော်ဆောင်ခဲ့သည့် ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည့် MNDAA နှင့် TNLA တို့ ထိန်းချုပ်နိုင်သော နယ်မြေများတွင် ရွှေတူးဖော်မှုကို အလွန်အကျွံ ပြုလုပ်လာကြသည်။

အလားတူ သျှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်း မိုင်းဖြတ်မြို့နယ်အတွင်းရှိ လယ်ယာမြေပေါ် ရွှေတူးဖော်မှု ဖြစ်စဉ်တွင်လည်း မည်သူမှ တားဆီးမှုမပြုလုပ်ဘဲ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ဌာနဆိုင်ရာများကပါ လာဘ်စားကာ ရွှေတူးဖော်မှုပြုလုပ်နေသည်ကို ပြီးခဲ့သည့်လပိုင်းတွင် သျှမ်းသံတော်ဆင့်က သတင်းတင်ဆက်ခဲ့ဖူးသည်။