လူကြီးသုံး ဒိုက်ဘာနှင့် တစ်သျှူး အပါအဝင် လူသုံးကုန်ပစ္စည်း အမျိုးပေါင်း ၃၅ မျိုးကို စစ်ကောင်စီက နယ်စပ်မှတဆင့် တင်သွင်းခွင့် ထပ်မံပိတ်လိုက်ကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

အဆိုပါ ကုန်ပစ္စည်း ၃၅ မျိုးကို ပိတ်ပင်ရခြင်းသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ ကြီးကြပ်မှုကော်မတီ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ နယ်စပ်ဂိတ်၊ ပင်လယ်ရေကြောင်းဂိတ်များမှစ၍ တင်သွင်းခွင့် ယာယီပိတ်လိုက်ကြောင်း ကြေညာချက်ကို လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် ယမန်နေ့ (သြဂုတ် ၁၃) ရက်တွင် ပျံ့နှံ့လာသည်။

ပြည်ပမှ တင်သွင်းမည့် ကုန်ပစ္စည်းများထဲတွင် နေ့စဉ်သုံး ကုန်ပစ္စည်း၊ စားသုံးကုန် ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ခေါက်ဆွဲခြောက်၊ ကြာဇံခြောက်၊ ပဲငံပြာရည်၊ ဘီစကစ်၊ ချိုချဉ်(သကြားလုံး)၊ ကော်ဖီစေ့၊ ကော်ဖီမှုန့်၊ လက်ဖက်ခြောက်၊ အုန်းနို့၊ သစ်သီးခြောက်၊ ကြက်အူချောင်း၊ အသင့်စားနို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ မီးလုံး၊ အင်ဂျင်ဝိုင်၊ ဓာတ်ခဲ၊ တစ်သျှူး၊ လူကြီးဒိုက်ဘာ စသည်တို့ ပါဝင်နေသည်။

ထိုသို့ နိုင်ငံခြားငွေ ကြီးကြပ်မှုကော်မတီက ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးအစား ၃၅ မျိုးကို တင်သွင်းခွင့် ပိတ်ပင်လိုက်ခြင်းသည် မှောင်ခိုလုပ်ငန်းကို အားပေးနေခြင်းနှင့် ကုန်စျေးနှုန်းကို မြှင့်တက်လာအောင် ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ပြည်သူများ ပိုမိုကြပ်တည်းလာနိုင်ကြောင်း ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် တာချီလိတ်မြို့မှ ကုန်သည်အမျိုးသမီးတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ဒီလိုဆိုရင် ကုန်ပစ္စည်းတွေက စျေးပိုတက်လာမယ်၊ ပြည်သူတွေ ပိုခက်ခဲမယ်။ နောက်ပြီး သက်ဆိုင်ရာတွေက လာဘ်စားမယ်၊ မှောင်ခိုတင်သွင်းမယ်။ အရင်ခေတ်တုန်းကလို ပြန်ရောက်တဲ့သဘော၊ ပြည်သူတွေက ပိုကြပ်တည်းလာမယ်” ဟု ၎င်းကုန်သည် အမျိုးသမီးက ဆိုသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အစစအရာရာ ကုန်စျေးနှုန်း မြင့်တက်နေချိန် ခရီးသည်တင် ကားသမားများနှင့် ကုန်ပစ္စည်း တင်ဆောင်သော ကားသမားအတွက် တနိုင်တပိုင် ကုန်ပစ္စည်းသယ်ပြီး ကုန်ကူးရာတွင်လည်း အခက်အခဲ ကြုံတွေ့လာနိုင်ကြောင်း တာချီလိတ်-တောင်ကြီး ပြေးဆွဲနေသည့် ကားသမားတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ဒီပုံစံနဲ့ဆိုရင် ကျနော်တို့ ပိုခက်ခဲလာမယ်။ စက်သုံးဆီ စျေးက မြင့်တော့ ခရီးသည် တင်ရင်တောင် ကုန်ပစ္စည်းတွေ တန်ဆာခတွေ မရရင်လည်း ကျနော်တို့က မကိုက်ဘူး။ နောက် ကုန်တင်ယာဉ်တွေလည်း အလုပ်လက်မဲ့တွေ ဖြစ်လာနိုင်သလို အရင်ကလို လွတ်လွတ်လပ်လပ် ကုန်တင်မရတော့ ရှာစားလုပ်စားဖို့ ခက်မယ်” ဟု ၎င်းကားသမားက ဆိုပြန်သည်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာပြည်တဝှမ်းလုံးတွင် လုပ်ကိုင်ရှာဖွေစားသောက်ရန် ခက်ခဲလာပြီး၊ စစ်ကောင်စီ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များသည် စစ်ကောင်စီဘက်တော်သားများအတွက် တဖက်လှည့် ငွေဝင်ရန် ဖန်တီးလိုက်ခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း တာချီလိတ်-တောင်ကြီးပြေးဆွဲနေသည့် ကားသမားများက ပြောသည်။

“ပြီးခဲ့တဲ့ လတွေကတော့ ဆန်၊ ဆီ၊ ဆား စားသောက်ကုန်တွေ ပိတ်ထားတာ။ အခုကတော့ နိုင်ငံခြားထုတ်ကုန် ပစ္စည်းတွေကို တင်ရင်တော့ စစ်ကောင်စီဂိတ်တွေမှာ ပိုက်ဆံတော့ ပေးနေရတာပေါ့။ သူတို့ စစ်ကောင်စီဘက်တော်သားတွေအတွက် လုပ်ပေးတဲ့သဘောပါပဲ”ဟု တာချီလိတ်ကားသမားတစ်ဦးက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ဇွန်လဆန်းပိုင်းမှ စတင်ပြီး သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းတို့မှ သျှမ်းပြည် တောင်ပိုင်းတို့ တင်ပို့သည့် ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံထုတ် စားသောက်ကုန်ပစ္စည်းများကို အဓိကထားပြီး စစ်ကောင်စီက တင်သွင်းခွင့် ပိတ်ပင်ထားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။