“ဝ”ပြည်သွေးစည်း ညီညွတ်ရေးတပ်မတော် “UWSA”နှင့် စစ်ကောင်စီတို့ ပူးပေါင်းထိန်းချုပ်ထားသည့် မိုင်းဆတ်မြို့နယ် မိုင်းယွန်းဒေသတွင် မြေရှားသတ္တုတွင်း ၂ ခု၏ ပုံရိပ်များတွေ့ရှိထားကြောင်း ရှမ်းလူ့အခွင့်အရေးမဏ္ဍိုင် SHRF က ယမန်နေ့ မေလ ၁၅ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်သည်။

ဂြိုလ်တုဓာတ်ပုံများ၏ ဖော်ပြချက်အရ ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်ခရိုင် မယ်အိုင်းဒေသနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ထိုင်းနယ်စပ်မြောက်ပိုင်းမှ ၂၅ ကီလိုမီတာသာ ကွာဝေးသော (မိုင်းဆတ်မြို့ တောင်ဘက်) မိုင်းယွန်းဒေသရှိ မြေရှာသတ္တုတွင်း ၂ ခု၏ ပုံရိပ်များကို တွေ့ရှိထားခြင်း ဖြစ်သည်။

မြေရှားသတ္တုသည် လျှပ်စစ်ကား (EV)၊ လေစွမ်းအင်သုံးတာဘိုင်များ၊ စမတ်ဖုန်း၊ ကွန်ပျူတာနှင့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အလွန်အရေးပါသည်။

ထိုမြေရှားသတ္တုတွင်းများအနက် (နမ့်ခုတ်မြေအရှေ့ဘက်မှ ၄ ကီလိုမီတာကွာဝေးသော) ပထမသတ္တုတွင်းမှာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး (နမ့်ခုတ်မြစ်မှ ၂ ကီလိုမီတာကွားဝေသော) ဒုတိယသတ္တုတွင်းမှာ ၂၀၂၄ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဂြိုလ်တုဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းပုံဟောင်းများ အရ သိရသည်။

လက်ရှိတွင် နမ့်ခုတ်မြစ်တစ်လျှောက် တူးဖော်နေသည့် ရွှေတွင်းများကိုသာ လူများကအားရုံစိုက်နေချိန် အဆိုပါမြေရှားသတ္တုတွင်းကို တွေ့ရှိထားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

မိုင်းယွန်းဒေသရှိ မြေရှားသတ္တုတွင်းများ၏ ပုံသဏ္ဍန်မှာ ကချင်ပြည်ရှိ တရုတ်ကုမ္မဏီများ တူးဖော်နေသော မြေရှားသတ္တုတွင်းများ၏ ပုံသဏ္ဍန်ကဲ့သို့ လုပ်ငန်းသုံးကန် အဝိုင်းများအား စီတန်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်ဟု SHFR ဆိုထားသည်။

ဒေါ်လာသန်းချီတန်သည့် မြေရှားသတ္တု အများအပြားထွက်ရှိရာ ကချင်ပြည်နယ်ထဲရှိ ချီဖွေနှင့် ပန်ဝါဒေသများကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) က ထိန်းချုပ်ထားသည်။

ကချင်ပြည်ရှိ မြေရှားသတ္တုတွင်တူးဖော်မှုသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပြင်းထန်စွာထိခိုက်စေသော in Situ Leaching နည်းလမ်းဖြင့် တူးဖော်နေခြင်း ဖြစ်ပြီး မြေပြိုမှုများ ဖြစ်စေခြင်း၊ မြေပေါ်၊ မြေအောက်ရေများ အဆိပ်သင့် စေခြင်း၊ ငါးများနှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များကို သေဆုံးစေခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးပင်များကို ထိခိုက်စေခြင်းများ ဖြစ်စေသည်ဟု ထုတ်ပြန်ချက်၌ ဖော်ပြသည်။

မိုင်းယွန်းဒေသရှိ မြေရှားသတ္တုတွင်းများမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများသည် နမ့်ခုတ်မြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သော ရေအရင်းအမြစ်များကို ညစ်ညမ်းစေပြီး ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်နှစ်ဘက်လုံးရှိ မြစ်အောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သော ဒေသခံပြည်သူ တစ်သန်းကျော်၏ ကျန်းမာရေးအား ဆိုးရွားစွာထိခိုက်လာမည်ကိုစိုးရိမ်ကြောင်း SHFR ဆိုထားသည်။

အဆိုပါ မြေရှားသတ္တုတွင်းများမှာ နမ့်ခုတ်မြစ်အတွင်းသို့ အဆိပ်များစွန့်ထုတ်နေပြီ ဖြစ်ရာ ရွှေတွင်းများကြောင့် ရှိနေနှင့်ပြီးသားဖြစ်နေသော ညစ်ညစ်မှုများထက် ပိုမိုဆိုးရွားနိုင်ကာ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ နမ့်ခုတ်မြစ်တစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်သော ဒေသခံများ၏ ကျန်းမာရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေကြောင်း ဆိုသည်။

နမ့်ခုတ်မြစ်သည် သျှမ်းအရှေ့မိုင်းဆတ်မြို့နယ်မှတစ်ဆင့် ချင်းမိုင်ခရိုင် မယ်အိုင်းမြို့နယ် တာတွန်းရွာနှင့် ချင်းရိုင်ခရိုင်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကာ ချင်းဆန်မြို့နယ် မဲခေါင်မြစ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။