သျှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းအတွင်း လုပ်ကိုင်ကြသည့် မွေးမြူရေး ပျားအုံများ ပိုမိုဖျက်ဆီးခံလာရကြောင်း ပျားမွေးမြူရေးလုပ်ကိုင်သူများထံ စုံစမ်းသိရသည်။

သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင် နောင်ချိုမြို့နှင့် ကျောက်မဲမြို့နယ်တို့တွင် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း ပျားအုံပေါင်း ၁၀၀ ကျော် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရကြောင်း ပျားမွေးမြူရေး လုပ်ကိုင်သူ တစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“အရင်တုန်းကတော့ ဒီ နောင်ချို ကျောက်မဲကားလမ်းဘေးမှာ လာလာရောင်းရတာရှိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဒီနောက်ပိုင်းတော့ မတွေ့ရတော့ဘူး၊ မွေးမြူရေးပျားရှိတာကို မလိုလားတဲ့ အနီးနားရွာကလူတွေက ပျားအုံရှိတဲ့နေရာကို မီးပုံ ရှို့တယ်၊ ပိုးသတ်ဆေးဖျန်းတယ် အဲ့လိုပုံစံမျိုးစုံနဲ့ ဖျက်ဆီးခံရတာတွေရှိလာတယ်” ဟု နောင်ချိုမြို့နယ်မှ ပျားဖွတ်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

ယင်းကဲ့သို့ ဒေသတွင်း မွေးမြူရေး ပျားအုံများ ဖျက်စီးခံရမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး မည်သည့် ဌာနဆိုင်ရာမှ ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက် အရေးပေးမှုများ မရှိသည့်အတွက် ဖျက်ဆီးမှုများလည်း တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် များပြားလာကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

“အဓိကကတော့ ဒီပျားတွေကြောင့် သူတို့ စိုက်ခင်းတွေ ပျက်စီးတယ်၊ ပျားဆိုရင် တုပ်တတ်တယ်လေ၊ အဲ့ကြောင့် လူတွေလည်း အန္တရာယ်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အတွေးကြောင့် ပျားအုံတွေ ဖျက်ဆီးခံရတာပေါ့၊ ဒါပေမဲ့ ပျားရည်ရဲ့ ကောင်းကျိုးတွေ အသုံးဝင်ပုံတွေကလည်း အများကြီးရှိတာ မသိတဲ့သူတွေများတယ်၊ ဒီလို ဖျက်ဆီးခံနေရတာကို ဘယ်အစိုးရမှလည်း လာမကြည့်ပေးဘူး” ဟု ပျားမွေးမြူရေးနှင့် ပျားဖွတ်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူ အထက်ပါ ပုဂ္ဂိုလ်က ပြောသည်။

ထို့ပြင် သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ပင်းတယမြို့မှ ပုတ်တလုတ်ရေကန်အနီးရှိ Plan Bee ပျားမွေးမြူရေး စင်တာလည်း ရာသီဥတုနှင့် နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများကြောင့် ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများ လျော့ကျသွားရကြောင်း သိရသည်။

“ဒီစင်တာကို ၂၀၁၅ ကတည်းက ဒေသခံနဲ့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားက ဦးဆောင်ပြီးလုပ်ခဲ့တာပေါ့၊ စစလုပ်တုန်းက ဒီသျှမ်းတောင်ကထွက်တဲ့ ဝိုင်နဲ့ ကော်ဖီနဲ့ တွဲပြီး ပျားရည်ကိုပါ စမ်းသပ်ချင်လို့ ဆိုပြီး ကြားပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ ရာသီဥတုရယ် နိုင်ငံရေးကြောင့်ရယ် လုပ်ရတာ မလွယ်တော့ ဒီလုပ်ငန်းက လည်ပတ်မှု သိပ်မရှိတော့ဘူး” ဟု ပင်းတယမြို့မှ အမည်မဖော်လိုသည့် အသက် ၆၀ ဝန်းကျင်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

အဆိုပါ ပင်းတယမြို့မှ Plan Bee စင်တာသည် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ Tag Internal – Tinal Development မှ နည်းပညာ ထောက်ပံ့ကာ LIFT ၏ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု အကူအညီဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင် သျှမ်းပြည်အတွင်း၌ နှစ်စဥ်လိုလို ပျားအုံပေါင်းထောင်ချီ ဖျက်စီးခံနေရပြီး သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများအနေဖြင့်လည်း တာဝန်ယူ ဖြေရှင်းကာကွယ်ပေးမှုများ မရှိသဖြင့် လုပ်ကိုင်သူများအနေဖြင့် ရှေ့ဆက်လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရန် ခက်ခဲလာကြောင်း သတင်းသိရသည်။