လာမည့် နိုဝင်ဘာလတွင်ကျင်းပမည့်ရွေးကောက်ပွဲ၌ သျှမ်းပြည်တပ်မတော် ၂ ဖွဲ့စလုံးမှ တပ်သားများ မဲပေးနိုင်ရေး ပေါ်လစီမချမှတ်ရသေးသဖြင့် တပ်သားများ မဲထည့်ခွင့်မရှိသေးကြောင်းသိရသည်။

အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲတွင်မဲပေးနိုင်ရေးအတွက် သျှမ်းပြည်အတွင်းလှုပ်အစိုးရတပ်မတော်တပ်သားများကရောက်သည့်နေရာမှ ကြိုတင်မဲပေးနိုင်ရန် စီစဉ်ပေးဖို့အတွက် သက်ဆိုင်ရာရပ်ရွာသူကြီးများထံ ပြောဆိုထားသော်လည်း ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ ရှမ်းပြည်တပ်မတော် RCSS/SSA နှင့် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ ရှမ်းပြည်တပ်မတော် SSPP/SSA တို့မှ တပ်သားများ မဲပေးခွင့်အတွက် ပေါ်လစီမချမှတ်ရသေးကြောင်း ပြောဆိုသည်။

တနိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး NCA လက်မှတ်ထိုးထားသည့် RCSS/SSA ၏ ပြောခွင့်ရ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးအုမ်ခေးက “ တပ်သားတွေမဲပေးခွင့်အတွက် တောင်းဆိုတာကျနော်တို့မှာမရှိသေးဘူး။ အရင် ၂၀၁၀၊ ၂၀၁၅ တုန်းကလည်းမရှိခဲ့ဘူး။ အခုလည်းမရှိသေးဘူး။ ကျနော်တို့ RCSS/SSA တပ်သားတွေက အထက်အမိန့်ကိုဘဲနာခံတယ်။ တကယ်လို့မဲပေးသင့်တယ်ဆိုရင်အထက်ကဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်စီစဉ်ညွှန်ကြားပြီးမှဘဲတပ်သားတွေကလုပ်တာ။ ဗဟိုကတော့ ဘယ်ပါတီဘက်မှ ဘက်မလိုက်ဘူး။ မထောက်ခံဘူး။ မဆန့်ကျင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ခုချိန်အထိ ကျနော်တို့ကနေ မဲပေးခွင့်ရရေးအတွက်တောင်းဆိုတာ စီစဉ်တာဘာမှမရှိသေးဘူး” ဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့်အားပြောသည်။

အစိုးရသည် RCSS/SSA အား ၂၀၁၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ (NCA လက်မှတ်မထိုးခင် ၃ ရက်အလို) က တရားမဝင်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ်မှ ပယ်ဖျက်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။

ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ ရှမ်းပြည်တပ်မတော် SSPP/SSA ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်မှူးစိုင်းသန်းအောင်က “ ကျနော်တို့လည်းအဲလိုတောင်းတာ မရှိသေးဘူးခင်ဗျ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ SSPP/SSA ကို တရားဝင်အဖြစ်အစိုးရ မသတ်မှတ်သေးလို့လေ” ဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့်အားပြောသည်။

SSPP/SSA သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်က ပြည်နယ်အဆင့် ပြည်ထောင်စုအဆင့် အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးထားသောအဖွဲ့ဖြစ်သော်လည်း NCA လက်မှတ်တော့မထိုးရသေးပေ။
သို့သော် NCA လက်မှတ် ထိုးပြီးသည့် EAO အဖွဲ့တိုင်းမူ နိုင်ငံရေးပါတီထောင်ခွင့် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ခွင့် ရှိကြောင်း သိရသည် ။

၎င်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီးအုမ့်ခေးက – ရွေးကောက်ပွဲဝင်ချင်ရင်တော့ ကျနော်တို့အခွင့်အရေးတွေအများကြီးရှိတယ်။ တပ်မတော်ရဲ့သဘောအရဆိုရင်တော့ ကျနော်တို့ RCSS/SSA ခေါင်းဆောင်တွေကို နိုင်ငံရေးပါတီထဲဝင်စေချင်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲမှာယှဉ်ပြိုင်စေချင်တယ်။ ဒါပေမယ့်ကျနော်တို့က အမျိုးသားရေးအတွက်ရပ်တည်တယ်။ တိုက်ပွဲကလည်း ဖြစ်နေတုန်းဆိုတော့ နိုင်ငံရေးပါတီထောင်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်မရှိသေးပါဘူး။ – ဟု သျှမ်းသံတော်ဆင့်အားဆက်လက်ပြောပြသည်။

၂၀၂၀ ခုနှစ် BNI Burma News International မှထုတ်ဝေသော ငြိမ်းချမ်းရေးလက်စွဲစာအုပ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များအကြောင်းပါရှိပါသည်။ ထိုအထဲတွင် ရှမ်းလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ၂ ဖွဲ့လုံးတွင် အင်အား ၈ ထောင်ကျော်စီရှိကြောင်း ပါရှိပါသည်။

ထို့ကြောင့် နိုင်ငံရေး စစ်ရေးလေ့လာသူများက ရွေးကောက်ပွဲတွင်မဲပေးမည်ဆိုပါက အဆိုပါလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ၂ ဖွဲ့တွင် အင်အား ၁ သောင်း ၅ ထောင်ထက်မနည်းရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ပြောဆိုထားသော်လည်း ပြောခွင့်ရ ၂ ဉီးကမူ မိမိတို့တပ်အင်အားနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဖြေဆိုရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

သျှမ်းပြည်အတွင်း လှုပ်ရှားနေသော အစိုးရတပ်မတော်မှာ ခမရ နှင့် ခလရ တပ်ရင်းပေါင်း ၁၆၄ ရင်း( တပ်ရင်းတရင်းလျှင် အင်အား ၁၅၀ ဉီးထက်မနဲ) ရှိကြောင်း၊ ထို့အပြင် ကျန်းမာရေး၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး၊ အမြောက်တပ်၊ လေ့ကျင့်ရေးတပ်၊ ဆောက်လုပ်ရေးတပ် တို့လည်းရှိကြောင်း ၊ ၎င်းတို့၏ (အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီးသူ) မိသားစုဝင်တိုင်း မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

တဖက်တွင်လည်း သျှမ်းပြည်အတွင်း ထပ်မံအင်အားဖြည့် လှုပ်ရှားလာသော တပ်များမှာ တပ်မ ၁၁၊ ၂၂၊ ၆၆၊၇၇၊ ၈၈ နှင့် ၉၉ တို့ဖြစ်ပြီး တပ်မ တခုတွင် တပ်ရင်း ၁၀ ရင်းရှိသည်။

၎င်းတပ်မ တပ်ရင်းများသည် လွှတ်တော်မှ သဘောတူ ထုတ်ပြန်ထားသော ရက် ၉၀ ပြည့်ပါက မဲထည့်ပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း အချက်ပေါ်မူတည်ပြီး ရောက်သည့်နေရာတွင်မဲထည့်နိုင်ရေး ရပ်ကျေးနှင့်သက်ဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများထံ ကမ်းလှမ်းပြောဆိုထားသည်ဟုလည်း အမည်မဖော်လိုသည့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများပြောပြချက်အရသိရသည် ။