တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကွမ်ရှီး (Guangxi) ဒေသ၏ မြို့တော်ဖြစ်သော နန်နင်း (Nanning) မြို့တွင် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း မေဆက် (Maysak) ကြောင့် မြစ်ရေများ မြင့်တက်လာပြီး ရေလှောင်တမံ (ဆည်) အနည်းဆုံး ၃ ခု ကျိုးပျက်ခဲ့သည်။

ထိုဆည်ကျိုးပျက်မှုကြောင့် လူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ပြည်သူ ၆၂,၀၀၀ ခန့် ဘေးလွတ်ရာသို့ အရေးပေါ် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရကြောင်း နန်နင်းမြို့ ဒုတိယမြို့တော်ဝန်၏ ထုတ်ပြန်ချက်နှင့် နိုင်ငံတကာ သတင်းများအရ သိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်တွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း မေဆက် (Maysak) ကြောင့် လက်ရှိတွင် နန်နင်းမြို့၌ ရေကြီးမှုကြောင့် ပြည်သူ ၅၅,၀၀၀ ခန့် ဘေးဒုက္ခကြုံတွေ့နေရပြီး အလွန်အမင်း မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းနေမှုကြောင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ နှောင့်နှေးလျက်ရှိရာ၊ အာဏာပိုင်များက ရေဘေးထိန်းချုပ်ရေး အရေးပေါ်တုံ့ပြန်မှုကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြင့် ဆောင်ရွက်နေရသည်။

ထို့အပြင် ရေကြီးမှု၏ နောက်ဆက်တွဲဘေးအန္တရာယ်အဖြစ် ဟန်ကျိုး (Hangzhou) ကျေးရွာတစ်ရွာရှိ မြွေမွေးမြူရေးခြံတစ်ခု ရေမြုပ်ရာမှ အလွန်အဆိပ်ပြင်းသော မြွေဟောက်နှင့် ငန်းတော်ကြားမြွေအမျိုးအစားများ အပါအဝင် မြွေကောင်ရေ ၈၀၀ ကျော် လွတ်မြောက်သွားခဲ့ကြောင်း ဒေသတွင်း ဟုန်ရှင်းသတင်းဌာနတွင် ဖော်ပြသည်။

လက်ရှိတွင် ရွာသားတစ်ဦး မြွေကိုက်ခံရသဖြင့် ဆေးရုံတင်ထားရပြီး ဒေသခံများအတွက် နောက်ထပ် စိုးရိမ်စရာ အန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်နေသည်။

ထို့ပြင် တရုတ်နိုင်ငံမှ ပစိဖစ်သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်သန်း၍ ထိုင်ဝမ်ဘက်သို့ ဦးတည်ရွေ့လျားနေသည့် ဆူပါတိုင်ဖွန်း ဘာဗီ (Bavi) အတွက်လည်း သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ထားသည်။ အမေရိကန် အမျိုးသားမိုးလေဝသဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါ ဆူပါတိုင်ဖွန်းသည် ဂူအမ်၊ တီနီယန်၊ ဆိုင်ပန်နှင့် ရိုတာကျွန်းများကို တစ်နာရီလျှင် လေပြင်းတိုက်ခတ်နှုန်း ၁၈၀ မိုင်ဖြင့် ဖြတ်သန်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

တရုတ်နိုင်ငံပိုင် ဆင်ဟွာသတင်းဌာန၏ အဆိုအရ မိုးလေဝသအာဏာပိုင်များက တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း ဘာဗီကြောင့် လာမည့်ရက်ပိုင်းအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းတွင် လေပြင်းများနှင့် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုများကိုလည်း သတိပေးထားသည်။

ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး စီးပွားရေးနိုင်ငံဖြစ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံသည် နှစ်စဉ် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ပြင်းထန်သော ဘေးအန္တရာယ်များနှင့် ပိုမိုရင်ဆိုင်လာနေရသည်။

မြို့များတွင် ရေကြီးခြင်း၊ စက်မှုလုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းခြင်းနှင့် သီးနှံများ ရေမြုပ်ပျက်စီးခြင်းများကြောင့် ရာသီဥတုနှင့် ဆက်စပ်နေသော အန္တရာယ်များသည် နှစ်စဉ် ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာတန်ဖိုးရှိသည့် ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများကို ပျက်စီးစေကြောင်း ပညာရှင်များက ထောက်ပြထားသည်။

လာမည့်ရက်များတွင် ကွမ်ရှီး၊ ကွေ့ကျိုး (Guizhou) နှင့် ဟူနန် (Hunan) ဒေသများတွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းပြီး ရေကြီးရေလျှံမှုများ ထပ်မံဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း တရုတ်မိုးလေဝသပညာရှင်များက ခန့်မှန်းထားသည်။ အဆိုပါဒေသသည် လူဦးရေ သန်း ၁၅၀ ကျော်နေထိုင်ပြီး ရုရှားတနိုင်ငံလုံးထက်ပင် လူဦးရေထက်များပြားသောဒေသဖြစ်သည်။

ဆည်တည်ဆောက်မှု နည်းပညာပိုင်းတွင် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းဖြစ်သော တရုတ်နိုင်ငံသည် သဘာဝဘေးကြောင့် ဆည်များ ကျိုးပျက်မှုကို မကာကွယ်နိုင်ခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်ဆောက်ရန် ပြင်ဆင်နေသည့် တရုတ်ဆည်စီမံကိန်းကြီးများ (ဥပမာ – မြစ်ဆုံဆည် နှင့် မိုင်းတုံဆည်) ၏ ရေရှည်ကြံ့ခိုင်မှုနှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအာမခံချက်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်စရာ နှင့် စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာသည်။

အထူးသဖြင့် လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုမရှိခြင်း၊ အဂတိလိုက်စားမှု နှင့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ၏ စောင့်ကြည့်မှုအားနည်းခြင်းတို့ကြောင့် ဆည်များ၏ အရည်အသွေးထိန်းချုပ်မှု (Quality Control) စံနှုန်း ပျက်ပြားကာ ဘေးအန္တရာယ် ပိုမိုကြီးမားလာနိုင်သည်။

တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဆည်များအန္တရာယ်ရှိလာလျှင် အစိုးရက ရန်ပုံငွေ ယွမ်သန်းပေါင်းများစွာနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များကို စနစ်တကျ အလျင်အမြန် စေလွှတ်နိုင်သော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ တရုတ်ဆည်စီမံကိန်းအများစုရှိရာ ကချင်နှင့် သျှမ်းပြည်တို့တွင် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (EAOs) များအကြား စစ်ပွဲပြင်းထန်လျက်ရှိသည်။

ထို့ကြောင့် ရာသီဥတုဆိုးရွား၍ ဆည်များတွင် အန္တရာယ်ရှိလာပါက ပြည်သူများကို ကြိုတင်သတိပေးနိုင်မည့် စနစ်မရှိခြင်း၊ စစ်ပွဲကြောင့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များ ကွင်းဆင်းရန် လုံးဝမဖြစ်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် သဘာဝဘေးထက် ပိုမိုဆိုးရွားသည့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကြီးမားဆုံး ကပ်ဆိုးကြီး (Humanitarian Catastrophe) သို့ ဦးတည်သွားနိုင်သည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက ထောက်ပြဝေဖန်ထားကြသည်။

ကိုးကား – Reuters, The Guardian