အိန္ဒိယနိုင်ငံ အာသံပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်သည့် သျှမ်းလူမျိုးများမှ သျှမ်းယဉ်ကျေးမှု နှီးနှောဖလှယ်ပွဲနှင့် ပထမအကြိမ် နိုင်ငံတကာ သျှမ်းလူငယ်ညီလာခံတို့ကို လက်ခံကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်မှ ၂၇ ရက်အထိ တစ်ပတ်ကြာ ကျင်းပပြုလုပ်နေသည့် သျှမ်းယဉ်ကျေးမှု နှီးနှောဖလှယ်ပွဲ International Workshop on Tai Culture နှင့် ပထမအကြိမ် နိုင်ငံတကာ သျှမ်းလူငယ်ညီလာခံ 1st International Tai Youth Festival သို့ သျှမ်းပြည်ကိုယ်စားပြု သျှမ်းစာပေပညာရှင်များ၊ သျှမ်းအဆိုတော်များနှင့် အကအဖွဲ့များ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း ညီလာခံတက်ရောက်သူတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ အိန္ဒိယ အာသံပြည်နယ်မှာက သျှမ်းလူဦးရေ များတယ်၊ ဒါကြောင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံက သျှမ်းလူမျိုးအသီးသီးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်တဲ့ ပွဲမှာ သျှမ်းမျိုးနွယ်စုအချင်းချင်း ခင်မင်ရင်းနှီးမှုရအောင်၊ ပြီးတော့ သူတို့လက်လှမ်းမမီတဲ့ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုတွေကို ကျနော်တို့ဘက်က သင်ပေးတာမျိုး ရှိတယ်။ ရှေ့လျှောက် ယဉ်ကျေးမှုမြှင့်တင်ဖို့ ဆွေးနွေးကြတာပါ”ဟု တောင်ကြီးမြို့မှ သျှမ်းလူငယ်အဖွဲ့ SYO ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းခေးလျိုက ပြောဆိုသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ နှင့် ၂၂ ရက်တို့တွင် သျှမ်းယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရေး Preservation of Tai Heritage and Language ဆွေးနွေးပွဲတစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ Dibrugarh တက္ကသိုလ်မှ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံမှ သျှမ်းသမိုင်းပညာရှင် ဒေါက်တာစိုင်းစံအိုက်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့မှ ပညာရှင်များ စသည်ဖြင့် သျှမ်းယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဦးဆောင်ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံ အာသံပြည်နယ်ရှိ အဟုမ်သျှမ်းယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ (Society for Tai Ahom Resurgence – STAR) အဖွဲ့မှ ဦးဆောင်ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ၎င်းတွေ့ဆုံပွဲသို့ သျှမ်းပြည်မှ သျှမ်းသမိုင်းပညာရှင် ဒေါက်တာစိုင်းစံအိုက်၊ သျှမ်းတေးသံရှင် စိုင်းအောင်ထီးခမ်းနှင့် သျှမ်းယဉ်ကျေးမှု အကအဖွဲ့များအပြင် ဗီယက်နမ်၊ လာအို၊ ထိုင်းနိုင်ငံတို့မှ ဖိတ်ကြားထားသူများလည်း တက်ရောက်ကြသည်။

လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်း သျှမ်းမျိုးနွယ်စု (၆) ခုဖြစ်သည့် Tai Ahom (တႆးဢႃႇႁူမ်ႇ)၊ Tai Khamti (တႆးၶမ်းတီႈ)၊ Tai Phake (တႆးၽႃၵေး)၊ Tai Aiton (တႆးဢၢႆႈတွၼ်း)၊ Tai Kham Yang (တႆးၶမ်းယၢင်း) နှင့် Tai Turung (တႆးတူးရုင်း) တို့ နေထိုင်သည်။

၎င်းတို့အထဲမှ Tai Khamti (တႆးၶမ်းတီႈ)၊ Tai Phake (တႆးၽႃၵေး)နှင့် Tai Aiton (တႆးဢၢႆႈတွၼ်း) (၃)မျိုးတို့သာ သျှမ်းဘာသာစကား အပြန်အလှန် ပြောဆိုနိုင်ကြပြီး စာပေလည်း သီးခြားရှိထားသည်။

သမိုင်းပညာရှင်များ၏ မှတ်တမ်းများအရ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အာသံနယ်သည် ခရစ်နှစ် ၁၂၂၈ ခုနှစ်တွင် မိုင်းမောဝ်(မိူင်းမၢဝ်း)နိုင်ငံတော်မှ ဆင်းသက်လာသည့် စဝ်ဆေကာဖ (Chao Sukapha) မှ ဦးဆောင်၍ အဟုမ်နိုင်ငံတော်ကို ထူထောင်ပြီး ခရစ်နှစ် ၁၈၃၅ အထိ မင်းဆက် (၄၃) ဆက်၊ နှစ်ပေါင်း ၆၀၀ ကျော်တိုင်အောင် အုပ်ချုပ်ရေးတည်တံ့ခဲ့ကြောင်း လေ့လာသိရှိရသည်။